Cần cán bộ am tường phong tục, tập quán
Tham gia thảo luận, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai Châu Ngọc Tuấn bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến vấn đề ưu tiên bố trí cán bộ dân tộc thiểu số (DTTS) trong hệ thống chính trị hiện nay, nhất là ở những địa phương cấp xã.
Trên thực tế, có những địa phương cấp xã, tỷ lệ người dân và cán bộ DTTS chiếm trên 80%. Với nhiều chính sách ưu tiên của Đảng, Nhà nước và ngành Giáo dục liên quan tới đào tạo, tuyển dụng hiện nay, vẫn không có nhiều học sinh tốt nghiệp cấp 3, đi học rồi về được tuyển dụng.
“Chính tôi là chủ tịch hội đồng tuyển dụng của khối Đảng, Mặt trận, đoàn thể. Trong công tác tuyển dụng, có những vị trí dành cho người DTTS, chỉ có các bạn thi với nhau thôi, nhưng cũng không thể tuyển đủ số lượng”-đại biểu (ĐB) Châu Ngọc Tuấn nói.
Ông Tuấn cho rằng, cùng là vùng DTTS, nhưng ở những vùng quá khó khăn, chúng ta cần có đội ngũ cán bộ DTTS trong hệ thống chính trị. Phải khảo sát, đánh giá sát hơn, có sự ưu tiên cao hơn để đảm bảo được số cán bộ là người tại chỗ, anh em biết được tiếng nói, am tường phong tục, tập quán, văn hóa của người dân địa phương.
“Trước một cuộc biểu tình của người dân ở địa phương, anh bí thư là tiến sĩ, giáo sư chưa chắc nói bà con nghe. Nhưng nhiều khi, chỉ cần một anh phó bí thư trình độ trung cấp chính trị nói là làm dịu ngay các cuộc tập trung kiến nghị, biểu tình bạo loạn”-ông Tuấn phân tích.
Bên cạnh đó, ĐB Châu Ngọc Tuấn cho rằng, dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) bổ sung nội dung vấn đề giải quyết khiếu nại trong xếp loại là điểm tiếp cận được với thực tiễn, nhất là với những đơn vị sự nghiệp có đông viên chức.
Điển hình là ở các trường học, liên quan đến “bệnh thành tích” và “bệnh cả nể” trong quá trình xếp loại hằng năm. Giáo viên thấy có khoảng cách lớn với hiệu trưởng, ban giám hiệu; nhất là khi người đứng đầu nhận xét về mình. Có tâm lý an phận, “miễn không đụng đến mình thì thôi”; nhưng ra ngoài thì không đồng thuận với kết quả xếp loại. Từ đây, dẫn tới việc khiếu kiện, khiếu nại rất nhiều. Do đó, việc có điều khoản giải quyết khiếu nại về kết quả xếp loại là rất tốt.
Về mặt quy trình, trong dự thảo, Bộ Nội vụ trích dẫn, giải thích câu chữ của Tổng Bí thư nói về việc nâng cao chất lượng công tác xếp loại. Thực tế, Tổng Bí thư nói là bộ chuyên ngành phải có quy chế mẫu, nhưng trong dự thảo này lại đẩy về cho các đơn vị sự nghiệp.
“Nên giao cho bộ chuyên ngành ban hành quy chế mẫu thống nhất, để tránh tình trạng “điều 1 thủ trưởng luôn luôn đúng, điều 2 nếu thủ trưởng sai, xin đọc lại điều 1”; nhất là ở các đơn vị sự nghiệp, thủ trưởng cơ quan vừa là bí thư chi bộ, nhiều khi dễ vi phạm quy chế dân chủ cơ sở. Nên có hướng dẫn cụ thể để bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch trong quá trình xếp loại, tạo động lực cho mọi người phấn đấu tốt”-ông Tuấn lý giải.
Tách bạch nội dung quản lý đơn vị sự nghiệp công lập
Theo ĐB Lê Hoàng Anh, dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) có nhiều tiến bộ, đổi mới tư duy quản lý theo hướng gắn quyền và nghĩa vụ của viên chức với vị trí việc làm, hiệu quả công việc, tăng tính tự chủ, cơ chế linh hoạt… Tuy nhiên, có lẽ do thực hiện theo trình tự thủ tục rút gọn, cơ quan soạn thảo đã nỗ lực hết sức nhưng vẫn còn những điểm cần tiếp tục rà soát.
Theo đại biểu, một trong những điểm đáng chú ý của dự án luật này là sự pha trộn giữa quản lý con người (viên chức) với quản lý tổ chức (đơn vị sự nghiệp). Điều này sẽ dẫn đến nguy cơ mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật Viên chức, dễ mâu thuẫn với các luật khác như Luật Tổ chức chính phủ, Luật Ngân sách, Luật Quản lý tài sản công, cùng các luật chuyên ngành.
Dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) dành hẳn 1 điều cho chính sách phát triển đơn vị sự nghiệp công lập; nhưng phạm vi điều chỉnh của Luật chỉ dành cho viên chức. Ông Hoàng Anh cho rằng, nên bỏ nội dung về chính sách phát triển đơn vị sự nghiệp công lập khỏi Luật Viên chức; và bổ sung điều khoản chuyển tiếp theo hướng phải xây dựng, ban hành sớm luật về đơn vị sự nghiệp công lập.
Trong lúc chưa ban hành luật về đơn vị sự nghiệp công lập, việc tổ chức và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện theo quy định của Chính phủ và các luật có liên quan.
Liên quan đến điều 32 về khen thưởng của dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi), ĐB Đinh Ngọc Quý nêu vấn đề ở khoản 1 về bản chất là thực hiện theo quy định của Luật Thi đua, Khen thưởng, nhưng khoản 2 lại quy định viên chức được khen thưởng do có thành tích xuất sắc hoặc công trạng thì được nâng lương trước thời hạn.
ĐB Quý đề nghị ban soạn thảo cần xem xét lại. Theo Luật Thi đua, Khen thưởng, tiêu chí để được khen thưởng gồm rất nhiều thứ công trạng, cống hiến, thành tích xuất sắc, thành tích đặc biệt xuất sắc như được giải thưởng quốc tế, có công trình khoa học, có sáng kiến hoặc phát minh, sáng chế.
Theo tinh thần dự thảo, để được nâng lương trước thời hạn chỉ có những viên chức có thành tích xuất sắc. Quy định như vậy hơi hẹp so với Luật Thi đua, khen thưởng, và cũng không phản ánh đúng tính chất linh hoạt của các đơn vị sự nghiệp công lập.
