Một bác sĩ đang công tác tại một đơn vị y tế Nhà nước trên địa bàn tỉnh hỏi: Do đặc thù công việc nên chúng tôi thường xuyên làm việc vào ngày thứ bảy và ngày chủ nhật. Nếu làm vào ngày thường thì nghỉ bù vào ngày tiếp theo, nếu làm vào thứ bảy hoặc chủ nhật thì thứ hai phải đi làm không có nghỉ bù (được biết đơn vị có tính tiền ngoài giờ). Trong khi đó theo quy định của pháp luật, người lao động làm việc vào các ngày trong tuần và được nghỉ thứ bảy và chủ nhật. Với đặc thù công việc như vậy thì có hợp lý không và việc tính tiền ngoài giờ như thế nào. Hơn nữa, nếu người lao động không muốn lĩnh thêm tiền ngoài giờ mà muốn nghỉ bù vào những ngày khác để giữ gìn sức khoẻ thì ngày thứ bảy, chủ nhật đó được tính ngày công như những ngày khác trong tuần phải không?
Theo Quyết định số 188/1999/QĐ-TTg ngày 17-9-1999 của Thủ tướng Chính phủ thì cán bộ, công chức và người lao động trong các cơ quan, đơn vị hành chính, sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội tuần làm việc 40 giờ trong 5 ngày, nghỉ ngày thứ bảy và chủ nhật. Vì vậy, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động làm việc vào thứ bảy hoặc chủ nhật được cơ quan bố trí nghỉ bù vào các ngày khác miễn bảo đảm đúng 40 giờ/tuần theo quy định.
Do đặc thù công việc phải làm vào thứ bảy hoặc chủ nhật thì người sử dụng lao động phải bố trí cho người lao động được nghỉ bù vào thời gian thích hợp để đảm bảo tái tạo sức lao động. Việc giải quyết này là hợp lý.
Trong trường hợp cán bộ, công chức, viên chức và người lao động làm việc đủ 40 giờ/tuần và làm thêm ngày thứ bảy hoặc chủ nhật mà không được nghỉ bù (hoặc đã bổ trí nghỉ bù nhưng có số giờ nghỉ bù không đủ số giờ đã làm thêm thì theo điều 61 Bộ luật Lao động, tiền lương làm thêm được xác định như sau:
Tiền lương làm thêm giờ = Tiền lương giờ x 200% (hoặc 300%) x Số giờ thực tế làm thêm. Trong đó, mức 200% áp dụng đối với giờ làm thêm ngày thứ bảy (hoặc chủ nhật) thông thường. Mức 300% áp dụng đối với giờ làm thêm vào ngày thứ bảy hoặc chủ nhật trùng với ngày lễ.
Ngoài ra nếu làm thêm giờ vào ban đêm thì còn được trả thêm ít nhất bằng 39% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương của công việc đang làm vào ban ngày.
Trong trường hợp người lao động không muốn lĩnh thêm tiền ngoài giờ mà muốn nghỉ bù để giữ gìn sức khoẻ thì nên trao đổi, bàn bạc với người sử dụng lao động.
Luật gia: Lê Văn Nhung
