Theo lời kể, đó vẫn là một quán khó quên với món cà phê đặc biệt “không đụng hàng”. Vậy, vì sao quán cà phê ấy đắt khách và người chủ quán Dinh Điền nổi tiếng này là ai?
Vì sao Dinh Điền hút khách?
Theo ông Trịnh Hồng Côn (SN 1950, 104 Hùng Vương, TP. Pleiku), không gian của quán cà phê Dinh Điền không có gì đặc biệt. Quán nằm trong hẻm, không biển hiệu, nhà cấp 4, vách ván, lợp tôn, không hề có âm thanh, còn bàn ghế lại càng tạm bợ.
So với hàng chục quán cà phê hiện đại ở thị xã Pleiku những năm 70 của thế kỷ trước, Dinh Điền không có điểm cộng nào để so sánh. Tuy vậy, điều đáng ngạc nhiên là tất cả quán cà phê khác ở Pleiku khi đó đều mơ ước có được một phần số lượng khách đông đúc và đều đặn như Dinh Điền.
Vì sao một quán cà phê bất lợi về địa điểm, nhà cửa tuềnh toàng, trang-thiết bị liên quan nghèo nàn lại hấp dẫn người đến Pleiku như vậy? Theo ông Côn, thứ làm nên thương hiệu Dinh Điền chính là chất lượng ly cà phê được pha chế một cách đặc biệt. Từ năm 1973, khi có mặt tại thị xã Pleiku, ông Côn nhanh chóng trở thành người thân thiết (sau đó thành con rể) của gia đình ông bà Kim Liên-Chủ quán cà phê cùng tên.
Đến Dinh Điền mỗi khi có thể, ông Côn không chỉ thưởng thức cà phê bít tất/cà phê vợt, cà phê kho mà còn cố gắng tìm ra bí quyết của đối thủ. Tuy vậy, ngoài việc biết bà chủ quán Dinh Điền “chế tạo” cà phê như nhiều người đã biết thì với ông Côn, đây vẫn là “nhiệm vụ bất khả thi”.
Cũng theo ông Côn, độ đặc đến mức như keo của cà phê Dinh Điền rất có thể được tạo ra bởi nước thắng đường hoặc nước dừa kho. Tuy nhiên, theo ông đây chỉ là giả thiết cá nhân, còn sự thực như thế nào thì vẫn là một câu hỏi chưa ai trả lời được.
Bí quyết đi theo người?
Tháng 3-1975, gia đình ông bà chủ quán Dinh Điền rời Pleiku. Vị trí từng là ngôi nhà đơn sơ 1 tầng trệt 1 tầng lầu dựng từ gỗ tận dụng của quán cà phê huyền thoại này, sau nhiều biến động, nay là nơi tọa lạc của một nhà nghỉ tại tổ 1, phường Tây Sơn, TP. Pleiku.
Đồng hành cùng chúng tôi trong buổi sáng tìm về ký ức Pleiku xưa, ông Côn chợt nhớ ra một điều đặc biệt khác của cà phê Dinh Điền. Đó là, trong khi rất nhiều quán cà phê thời đó có “yếu tố mỹ nhân” hoặc là người nhà hoặc là người phục vụ thì Dinh Điền không như vậy. Một bà mẹ của nhiều đứa con đã “cân” tất cả những công việc này.
Gia đình ông chủ cà phê Dinh Điền là ai? Đây là câu hỏi mà hàng chục năm qua nhiều người quan tâm. Thông qua nhiều sự kết nối, chúng tôi bước đầu có được vài thông tin liên quan. Một người dân Pleiku (đề nghị không nêu tên), là bạn học từ thời tiểu học đến trung học với con trai út của gia đình ông bà Dinh Điền cho biết: Ông bà cà phê Dinh Điền trước năm 1975 có 4 thành viên. Người chồng là lái xe của Tòa hành chính Pleiku, người vợ làm nội trợ và quán xuyến quán cà phê. Gia đình người Việt gốc Hoa này vốn quê ở Sóc Trăng, có 2 người con. Người chị là Nhâm Quế Anh, sau trở thành giáo viên ở TP. Hồ Chí Minh; người em là Nhâm Quế Chi, hiện định cư ở nước ngoài.
Phải chăng không còn cà phê Dinh Điền đã khiến bí quyết về pha chế từ thương hiệu này ở Pleiku cũng “bay màu”? Rất có thể như vậy. Cùng với đó, có lẽ những năm tháng bộn bề và không kém phần khó khăn đã cuốn con người ta vào nhiều công việc khác cần kíp hơn, khiến lãng quên dần hương vị cà phê Dinh Điền xưa.
Sau đấy, khi cuộc sống thay đổi, đô thị phát triển, Pleiku xuất hiện hàng trăm quán cà phê. Cà phê bột được bày bán khắp nơi với đủ loại thương hiệu, dù muốn hay không đã tác động đáng kể đến cách pha chế và “gu” thưởng thức của người dùng.
Ký ức Pleiku xưa
Ông Mai Tám (SN 1954, hẻm số 4, đường Hai Bà Trưng, TP. Pleiku) vẫn nhớ rành rẽ những năm tháng tuổi trẻ của mình. Khi mới 4-5 giờ sáng, ông đã có mặt ở Dinh Điền để uống ly cà phê đen đậm, hút điếu thuốc thơm trước khi bắt đầu công việc.
Theo ông Tám, thời đó không có cà phê nào có thể so sánh được với Dinh Điền về độ ngon. Tinh mơ, uống 1 ly cà phê, đầu óc tỉnh táo cả ngày, đến độ, ngày nào không uống là nhớ, không chịu được. Mặc dù vậy, để ổn định sức khỏe, mấy năm gần đây, ông Tám đã phải rời xa thức uống từng là tri kỷ này. Do đó, ký ức về thời gian làm “khách ruột” ở Dinh Điền của ông chỉ thực sự ùa về khi có ai hỏi hay nhắc lại chuyện xưa.
Theo ông Côn, cà phê Dinh Điền đã hoàn thành sứ mệnh của mình. “Trước tháng 3-1975, Pleiku là vùng đất chiến tranh. Trong nỗi ám ảnh về đạn bom, số phận con người thật mong manh. Nhưng dù lạ hay quen, mỗi ngày, những người khách vẫn tìm đến Dinh Điền, với ly cà phê nóng đặc sệt trên tay, cùng biết bao câu chuyện “trên trời dưới đất”. Dường như tâm hồn họ được sưởi ấm và niềm hy vọng về một cuộc sống hòa bình cũng được nhen lên từ đó, giữa những buổi sáng mù sương”-ông Côn hồi nhớ.
Cà phê Dinh Điền không còn nữa nhưng chắc chắn nó đã là một phần trong ký ức của không ít cư dân Pleiku xưa. Một ngày nào đó, nếu có một cuốn sách viết về lịch sử cà phê ở nơi này, tôi tin rằng Dinh Điền là một trong những cái tên xứng đáng được nhắc đến.
-
