Sau 5 năm triển khai Đề án hỗ trợ Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Bình Định đã có một số thành công bước đầu. Tuy nhiên, để đưa “con tàu” khởi nghiệp vươn xa, cần một mô hình “kiềng ba chân” liên kết vững chắc giữa người khởi nghiệp, các nhà cố vấn và cộng đồng đầu tư.
Từ khi UBND tỉnh ban hành Quyết định số 3043/QĐ-UBND ngày 28.8.2019, Đề án hỗ trợ Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (HST KNĐMST) giai đoạn 2019 - 2025 đã trở thành kim chỉ nam cho việc xây dựng nền tảng khởi nghiệp tại địa phương. Với sự chủ trì của Sở KH&CN cùng sự tham mưu của Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo, HST KNĐMST của tỉnh đang dần định hình và phát triển vững chắc.
Năm 2024 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của HST KNĐMST tỉnh, khi các mục tiêu trong Đề án quốc gia “Hỗ trợ HST KNĐMST quốc gia đến năm 2025” (gọi tắt Đề án 3043) gần như đã hoàn thành. Đáng chú ý là sự mở rộng của mạng lưới cố vấn với 40 thành viên và 50 cá nhân tham gia mạng lưới nhà đầu tư. Chương trình kết nối Mentee-Mentor (người cố vấn và người được cố vấn) đã giúp ghép cặp 10 dự án khởi nghiệp tiềm năng với các cố vấn giàu kinh nghiệm, tạo điều kiện hỗ trợ các dự án phát triển hiệu quả. Bên cạnh đó, hoạt động hỗ trợ ươm tạo cũng được đẩy mạnh, với 24 ý tưởng và dự án đã được hỗ trợ, góp phần thúc đẩy phong trào khởi nghiệp trong cộng đồng sinh viên, thanh niên và nông dân.
Điểm sáng nổi bật của HST KNĐMST tỉnh là đã có 4 DN kêu gọi được vốn đầu tư, trong đó Công ty CP IPP Sachi đã tạo được tiếng vang tại chương trình “Thương vụ bạc tỷ” Shark Tank Việt Nam mùa 7. Một DN khác là Công ty TNHH MTV Vita với sản phẩm bánh canh rau củ đang bước vào giai đoạn thương thảo với các cam kết đầu tư đầy triển vọng.
 |
| Một lớp đào tạo ươm tạo khởi nghiệp tổ chức tại khu không gian chung hoạt động khởi nghiệp. Ảnh: HG |
Là người đồng hành với HST KNĐMST của Bình Định từ những ngày đầu, Th.S Trương Thanh Hùng - Giám đốc Điều hành FiNNO Group, Phó Chủ tịch Hội đồng cố vấn Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Quốc gia, đánh giá cao những bước tiến vượt bậc mà HST đã đạt được, đặc biệt là sự cải thiện rõ rệt về chất lượng đầu vào của các dự án. So với các mùa trước, các dự án tham gia năm nay không chỉ mở rộng về quy mô mà còn thể hiện năng lực vượt trội của các nhà sáng lập (founder) cùng tiềm năng phát triển bền vững trong tương lai. Các dự án không chỉ đáp ứng nhu cầu thiết yếu hằng ngày mà còn tiên phong trong việc cung cấp thực phẩm sạch, an toàn, phù hợp với xu hướng chuyển đổi xanh đang dẫn dắt thế giới.
Đặc biệt 2 DN được ông Hùng đánh giá cao là Công ty CP IPP Sachi và Công ty TNHH MTV Vita, không chỉ ở chất lượng sản phẩm và tầm nhìn chiến lược mà còn ở sự ham học hỏi và kiên trì bền bỉ của các nhà sáng lập. Họ được xem như những “nhà lãnh đạo kiến thức” - người không chỉ dẫn dắt tổ chức bằng tư duy đổi mới mà còn tập trung vào các giá trị cốt lõi, tránh xa lối phát triển “ăn xổi ở thì”. Thay vào đó, họ xây dựng DN dựa trên những nguyên tắc bền vững, hướng đến lợi ích cho khách hàng, cộng đồng, xã hội và chính đội ngũ của mình. “Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, các DN này vẫn trụ vững và đạt những thành tựu đáng kể. Điển hình, Công ty TNHH MTV Vita đã tăng trưởng doanh thu hơn 200% sau mùa tăng tốc thứ hai, minh chứng cho sự hiệu quả và tiềm năng phát triển” - ông Hùng nhấn mạnh.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, HST KNĐMST tỉnh vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Ông Nguyễn Trần Quang Sơn, Phó Giám đốc Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo, cho biết: Số lượng và chất lượng dự án khởi nghiệp còn hạn chế, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút đầu tư và phát triển các mô hình KNĐMST. Bên cạnh đó, hoạt động của mạng lưới cố vấn và nhà đầu tư chưa thực sự hiệu quả. Ngoài ra, việc kết nối với các nguồn lực từ các khu vực lân cận và HST khởi nghiệp quốc gia còn nhiều hạn chế.
Để thúc đẩy HST phát triển bền vững, theo Th.S Trương Thanh Hùng, Bình Định cần tập trung xây dựng ba trụ cột chính, đó là: CLB KNĐMST, CLB cố vấn và CLB nhà đầu tư thiên thần. Trong đó, CLB KNĐMST đóng vai trò là hạt nhân của HST. Ba CLB này sẽ tương tác, đồng hành với nhau, từ đó tự thúc đẩy sự hình thành của các thành tố khác và giúp HST hướng đến việc tự vận hành.
Song song với việc hình thành các CLB, tỉnh cần đẩy mạnh các chương trình huấn luyện cho cả startup, mentor và nhà đầu tư. Đồng thời, tăng cường kết nối HST khởi nghiệp với các nguồn lực thông qua hội nghị, hội thảo và các diễn đàn, đặc biệt là tận dụng tối đa nguồn lực bên ngoài, thúc đẩy ĐMST mở, hỗ trợ hiệu quả sự phát triển của HST và địa phương - ông Hùng nhấn mạnh.
| "Bình Định là một trong những điểm sáng khi tổ chức được nhiều chương trình cố vấn khởi nghiệp liên tục trong các năm, tới nay đã hình thành được một cộng đồng cố vấn được đào tạo bài bản. Điểm cộng nữa là các cộng đồng cố vấn sau khi được đào tạo đã rất gắn kết với nhau và đồng hành sát với các hoạt động trong hệ sinh thái” - Th.S Trương Thanh Hùng |
HƯƠNG GIANG
