“Binh chủng đặc công” của cộng đồng toán học Việt Nam

Ngày 20.12, tại Hà Nội đã diễn ra lễ tổng kết 5 năm hoạt động của Chương trình trọng điểm quốc gia phát triển Toán học giai đoạn 2010 - 2020 và thành lập Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (NCCCVT).

Thông điệp của lễ kỷ niệm là “Toán học luôn ở xung quanh ta và gần gũi với tất cả mọi người, hãy phấn đấu vì một nền toán học Việt Nam phát triển ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới”. Dịp này, Bộ GD-ĐT trao bằng khen cho Viện NCCCVT về những đóng góp của viện đối với sự phát triển của nền toán học.

GS Ngô Bảo Châu phát biểu tại lễ kỷ niệm

GS Ngô Bảo Châu phát biểu tại lễ kỷ niệm

Kỳ vọng vào một nền toán học có chiều sâu

Để đất nước hùng mạnh, phải có một nền khoa học công nghệ tiên tiến, trong đó toán học đóng vai trò không nhỏ. Từ lâu, chúng ta vẫn trăn trở: tại sao trong các kỳ thi Olympic toán học quốc tế, đội tuyển Việt Nam luôn nằm trong tốp 10, nhưng nền toán học Việt Nam lại chưa chứng tỏ hết tiềm lực phát triển của mình. Có phải trí tuệ người Việt Nam không thể đạt được đỉnh cao? Theo GS Ngô Bảo Châu, người đầu tiên của các nước đang phát triển nhận được giải Fields năm 2010, nếu có chiến lược bồi dưỡng nhân tài thích hợp, chúng ta hoàn toàn có thể vươn lên tầm khoa học và công nghệ đỉnh cao. 

Tại lễ kỷ niệm, GS Trần Văn Nhung (Tổng thư ký Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước) kể lại, sau thành công của kỳ thi Olympic toán học thế giới lần thứ 48 tổ chức ở Việt Nam (tháng 7-2007), một hội thảo hợp tác với các nhà toán học Việt Nam ở nước ngoài được tổ chức tại Hà Nội. Đồng chí Nguyễn Thiện Nhân (lúc đó là Phó Thủ tướng) đặt câu hỏi: “Toán học Việt Nam đang ở vị trí nào?”. Câu trả lời là khoảng thứ 70. Lúc đó đồng chí Nguyễn Thiện Nhân đã đặt ra yêu cầu là cần có tầm nhìn chiến lược và phương thức cụ thể để nâng cao vị trí nền toán học Việt Nam lên đỉnh cao, làm cho toán học nước ta có thể đóng góp hữu hiệu vào việc phát triển đất nước. Một ban soạn thảo chương trình trọng điểm quốc gia về toán học do GS Trần Văn Nhung làm trưởng ban đã được thành lập. Ngày 17-8-2010, đồng chí Nguyễn Thiện Nhân đã ký quyết định phê duyệt Chương trình trọng điểm quốc gia phát triển Toán học giai đoạn 2010 - 2020 với mục tiêu phấn đấu đến năm 2020, toán học nước ta có thể xếp vào hàng các nước tiên tiến trên thế giới. Ngày 23-12-2010, Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán - giải pháp trung tâm của chương trình ra đời. Có thể nói, chưa bao giờ giới toán học Việt Nam nhận được sự quan tâm nhiều mặt như vậy của Đảng và Nhà nước. 

“Về văn, Việt Nam đã có Trường viết văn Nguyễn Du. Còn về toán, chúng ta có Viện NCCCVT với chương trình trọng điểm quốc gia, đã thực sự tạo nên môi trường học thuật đặc biệt cho những người yêu toán học”, GS Trần Văn Nhung khẳng định. Qua 5 năm, chương trình đã đi được một chặng đường dài và Viện NCCCVT đã đạt được những kết quả và thành công đáng tự hào. Tháng 1-2012, viện ra mắt quốc tế và từ đó chính thức tổ chức các hoạt động khoa học, trở thành một môi trường học thuật và làm việc tiên tiến được cộng đồng toán học trong nước và quốc tế đánh giá cao. Từ ngày thành lập đến nay, viện đã thu hút được 150 lượt các nhà toán học quốc tế đến từ 18 quốc gia, 47 lượt nhà toán học người Việt Nam ở nước ngoài tới làm việc. Trong đó có nhiều GS của các trường đại học danh tiếng trên thế giới đã từng đoạt các giải thưởng cao nhất về toán như giải Fields, Abel hay Fulkerson... Số lượng bài báo, công trình công bố quốc tế tăng 20% mỗi năm. Đặc biệt, viện đã góp phần tạo không khí học thuật và thúc đẩy năng lực nghiên cứu - giảng dạy của giảng viên toán ở các trường đại học và phổ thông. Có thể nói, Viện NCCCVT như là “binh chủng đặc công” của cộng đồng toán học Việt Nam. Tháng 5-2013 Viện NCCCVT đã được Hội Toán học châu Âu công nhận là một “Trung tâm xuất sắc khu vực đang phát triển” giai đoạn 2013 - 2017. Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận đánh giá, hoạt động của viện đã tác động không nhỏ đến việc nghiên cứu khoa học, tình yêu, niềm khát khao với toán học. 

Sẽ đào tạo tiến sĩ Toán học xuất sắc

Trong 2 năm 2014 - 2015, mặc dù nền kinh tế nước ta gặp nhiều khó khăn, đầu tư vào các ngành nói chung đều sụt giảm, nhưng Nhà nước vẫn cố gắng duy trì kinh phí cho Chương trình toán và Viện NCCCVT. Hầu hết các nhà khoa học đều đánh giá, lịch sử Việt Nam chưa có một chương trình nào nói chung và toán học nói riêng lại được quan tâm đến như vậy. Ngay cả về trụ sở làm việc, trong 5 năm qua, viện vẫn “ở nhờ” Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, nhưng như nhận xét của GS Trần Văn Nhung: Tuy ở nhờ nhưng vẫn rất khang trang, khách quốc tế đến rất hài lòng. Tất cả những sự hỗ trợ đó, với mong muốn các nhà khoa học tài năng của đất nước, ở trong nước cũng như ở nước ngoài, ngày càng đóng góp nhiều hơn nữa đến phát triển khoa học - văn hóa - xã hội của đất nước.

Mặc dù còn nhiều khó khăn, đơn cử như kinh phí hoạt động còn eo hẹp; nhiều hoạt động học thuật chưa đi vào chiều sâu... Tuy nhiên, những thành công bước đầu này là rất đáng ghi nhận. Theo GS Ngô Bảo Châu, trong thời gian tới, ngoài các hoạt động nghiên cứu khoa học, viện sẽ đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng toán học trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội, trước tiên trong các lĩnh vực kinh tế, tài chính - ngân hàng, công nghệ thông tin, khí tượng thủy văn, giao thông. Đặc biệt, sẽ triển khai Chương trình đào tạo tiến sĩ Toán học xuất sắc, đạt trình độ quốc tế (chương trình này đã được Bộ GD-ĐT phê duyệt; viện đang xúc tiến thỏa thuận với các đối tác trong và ngoài nước để có thể đào tạo từ năm 2016).

Từ năm 2012 đến nay, Chương trình toán học đã cấp trên 23,2 tỷ đồng học bổng cho 682 lượt sinh viên ngành toán và 1.139 lượt học sinh THPT chuyên, mỗi suất học bổng trị giá từ 7,35 - 8,05 triệu đồng cho một học kỳ. Thưởng gần 5 tỷ đồng cho các công trình toán học. Đã tổ chức 7 lớp tập huấn cho 251 lượt giáo viên chuyên toán các trường THPT chuyên trong cả nước. Đã có 9 trường hè toán học với 578 lượt học sinh, 274 lượt sinh viên tham dự. Viện NCCCVT đã quy tụ được một lực lượng đông đảo các nhà toán học hàng đầu thế giới cũng như các nhà toán học nổi tiếng người Việt Nam đang làm việc ở nước ngoài tới nghiên cứu và tham gia các hoạt động học thuật. Do đó các hướng nghiên cứu truyền thống ở Việt Nam được củng cố, phát huy và một số hướng nghiên cứu mới (như toán tài chính, hình học - đại số - số học...) bắt đầu được hình thành.

Theo LÂM NGUYÊN (SGGP)

Các tin khác

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai làm việc với Hiệp hội Kinh tế - Văn hóa Hàn Việt và các doanh nghiệp Hàn Quốc

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai làm việc với Hiệp hội Kinh tế - Văn hóa Hàn Việt và doanh nghiệp Hàn Quốc

(GLO)- Sáng 19-10, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn đã làm việc trực tuyến với Hiệp hội Kinh tế - Văn hóa Hàn Việt (KOVECA) và đại diện các doanh nghiệp Hàn Quốc nhằm trao đổi chương trình hợp tác, xúc tiến đầu tư tại Gia Lai.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị bảo đảm chất lượng dự án đường Hồ Chí Minh

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị bảo đảm chất lượng dự án đường Hồ Chí Minh

(GLO)- Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ làm rõ điều kiện kết thúc mục tiêu đầu tư đường Hồ Chí Minh quy mô 2 làn xe; xác định trách nhiệm các đoạn tuyến chậm tiến độ, kiểm soát chặt vốn đầu tư và xây dựng lộ trình nâng cấp, mở rộng phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực.

Tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực, đẩy mạnh liên kết vùng

Tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực, đẩy mạnh liên kết vùng

(GLO)- Thảo luận ở tổ chiều 18-10, các thành viên Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai kiến nghị Trung ương tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách; huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư, ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông chiến lược, tạo động lực tăng trưởng bền vững cho Gia Lai và khu vực Tây Nguyên.

Hoàn thiện chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa

Hoàn thiện chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa

(GLO)- Góp ý đối với dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, các thành viên Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai đề xuất hoàn thiện cơ chế tiếp cận vốn, đồng bộ chính sách thuế, tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, thị trường, nhằm thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển bền vững.

Ký kết VEFTA: Mở rộng thị trường, đón dòng vốn chất lượng cao

Ký kết VEFTA: Mở rộng thị trường, đón dòng vốn chất lượng cao

(GLO)- Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EFTA (VEFTA) tại Hà Nội. Sự kiện kỳ vọng mở rộng cơ hội xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Tăng cường giám sát, bảo vệ nhà đầu tư chứng khoán

Tăng cường giám sát, bảo vệ nhà đầu tư chứng khoán

(GLO)- Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Chứng khoán, các thành viên Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai đề nghị gắn đơn giản hóa thủ tục hành chính với kiểm soát rủi ro, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư; đồng thời tăng cường nguồn lực cho cơ quan quản lý để nâng cao hiệu quả giám sát thị trường.

Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn gửi thư thăm hỏi và tri ân gia đình cô giáo Phạm Thị Anh Thư

Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn gửi thư thăm hỏi và tri ân gia đình cô giáo Phạm Thị Anh Thư

(GLO)- Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn gửi thư thăm hỏi, tri ân gia đình cô giáo Phạm Thị Anh Thư (xã Đak Pơ) trước nghĩa cử hiến tặng mô, tạng cứu người, góp phần lan tỏa thông điệp nhân văn và tiếp nối sự sống. Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đăng toàn văn thư của Chủ tịch UBND tỉnh.

Hoàn thiện Luật Bưu chính: Bảo vệ người dùng, làm rõ phạm vi hoạt động

Hoàn thiện Luật Bưu chính: Bảo vệ người dùng, làm rõ phạm vi hoạt động

(GLO)- Góp ý vào dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), các ĐBQH đề nghị bổ sung các quy định nhằm bảo vệ tài sản, dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư của người sử dụng dịch vụ; cũng như làm rõ phạm vi hoạt động bưu chính, phân định với dịch vụ vận tải hàng hóa, bảo đảm tính thống nhất và khả thi.

Gia Lai có 2 doanh nghiệp có sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia năm 2026

Gia Lai có 2 doanh nghiệp có sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia năm 2026

(GLO)- Chiều 16-10, tại Hà Nội, Hội đồng Thương hiệu quốc gia Việt Nam phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10. Tại kỳ xét chọn này, Gia Lai có 2 doanh nghiệp sở hữu các sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia.

Làm rõ nguyên nhân, tháo gỡ vướng mắc các dự án chậm tiến độ

Làm rõ nguyên nhân, tháo gỡ vướng mắc các dự án chậm tiến độ

(GLO)- Chiều 16-10, Tổ giám sát số 1 do Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Trương Văn Đạt làm tổ trưởng đã tiến hành giám sát tình hình triển khai các dự án đầu tư ngoài ngân sách nhà nước giai đoạn 2021-2025 tại phường Quy Nhơn Đông.

gia-lai-xu-ly-dut-diem-ton-tai-chong-khai-thac-IUU

Gia Lai: Xử lý dứt điểm tồn tại trong chống khai thác IUU

(GLO)- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp vừa ký ban hành Văn bản số 12699/UBND-NNMT yêu cầu các sở, ngành, lực lượng và địa phương liên quan khẩn trương khắc phục những tồn tại trong đợt cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Lấy nâng cao đời sống nhân dân làm thước đo hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia

Lấy nâng cao đời sống nhân dân làm thước đo hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia

(GLO)- Sáng 15-10, chủ trì Hội nghị toàn quốc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) về phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi giai đoạn 2026-2035, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu phân cấp triệt để và lấy nâng cao đời sống nhân dân làm thước đo hiệu quả thực hiện.

Đoàn giám sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội làm việc với UBND tỉnh Gia Lai

Đoàn giám sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội làm việc với UBND tỉnh Gia Lai

(GLO)- Sáng 15-10, Đoàn giám sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đã làm việc với UBND tỉnh Gia Lai về việc ban hành và thực hiện chính sách, pháp luật về chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị giai đoạn 2024-2026 trên địa bàn tỉnh.