Và việc hợp nhất 2 tỉnh với rất nhiều lợi thế vượt trội có tính bổ khuyết hướng tới sự hoàn hảo mở ra kỷ nguyên phát triển mới, đưa Gia Lai phát triển nhanh và bền vững, vươn tầm khu vực và quốc gia.
Ảnh: Nguyễn Dũng
Tôi là người quá quen thuộc với tỉnh Bình Định (cũ) vì đã sống ở đó tới 10 năm, còn Gia Lai (cũ) thỉnh thoảng tôi mới lên nhưng đã cộng tác với Báo Gia Lai trong nhiều năm.
Những người đã biết về địa lý 2 tỉnh này, khi sáp nhập họ sẽ nghĩ ngay tới trục đường QL 19. Đó là lợi thế đầu tiên cho cả 2 tỉnh trong phát triển kinh tế và quốc phòng.
Cao tốc Quy Nhơn-Pleiku cũng đang được cấp tập triển khai, là quốc lộ kết nối Tây Sơn hạ đạo biển khơi bao la với Tây Sơn thượng đạo núi rừng trùng điệp, và qua đó kết nối biển-rừng với cả Tây Nguyên rộng lớn, nơi những sản phẩm cây công nghiệp như cà phê, hồ tiêu, và cây ăn quả sẽ được xuất khẩu qua Cảng Quy Nhơn-một trong vài cảng biển lớn nhất, năng động nhất nước.
Tỉnh Gia Lai (mới) đất rộng, người không đông, nên dư địa phát triển nông nghiệp và cây công nghiệp còn rất lớn. Xứ Bình Định có bờ biển rất dài, thủy hải sản là thế mạnh, nên việc cung ứng sản phẩm biển cho cả Tây Nguyên thông qua trục đường 19 là hết sức thuận lợi. Ở vùng phía Tây mênh mông, nhiều nông trại, gia trại rộng cả chục héc ta, nông dân áp dụng KHKT, công nghệ mới thuần thục.
Tôi biết về vùng phía Đông Gia Lai nhiều hơn. Và xin được nói ngay rằng thế mạnh rất lớn của Quy Nhơn là du lịch, đây có lẽ là một trong vài đô thị đáng sống nhất nước ta.
Thật khó so sánh nhưng nếu bạn đến đây vài lần bạn sẽ phát hiện ra một điều hay ho-hình như ở đây xoay qua xoay lại chỗ nào cũng đẹp, chỗ nào cũng muốn chụp ảnh lưu niệm.
Tôi thì khác, tôi từng sống ở đây 10 năm, tôi nhiều lần quay lại và kịp thấy đô thị này lột xác lớn lên ra sao. Điểm rất hay là qua rất nhiều đời lãnh đạo, xứ này vẫn giữ được hồn cốt của nó. Mà nói đến trầm tích văn hóa thì những vỉa những tầng của xứ này ở miền Trung có lẽ chỉ đứng sau Huế, còn lại không hề thua kém ai. Nay lại dung nạp thêm một phần Tây Nguyên vạm vỡ chẳng phải càng giàu có thêm sao!
Nhân nói tới du lịch ở Quy Nhơn, không phải chỉ nói về những khách sạn 4 sao, 5 sao, những điểm vui chơi lớn và hiện đại phục vụ du khách, những thứ này thật ra có tiền là làm được, mà phải nói tới giọng hát, vũ điệu, màu sắc của Tuồng (xin phép cho tôi nhấn mạnh điều này), nói tới làn điệu Bài chòi di sản; phải nói tới những đặc sản quê hương của Bình Định như bánh ít lá gai, nem Chợ Huyện, cá chình đầm Châu Trúc… Những đặc sản nhỏ bé ấy đã góp phần làm nên một Bình Định, một Quy Nhơn du lịch ấm áp và đầy ấn tượng.
Mô hình du lịch Quy Nhơn có thể sẽ giúp nhiều cho Pleiku khi tỉnh mới phát triển du lịch ở đô thị này. Pleiku là nơi thời tiết rất mát mẻ dễ chịu, đô thị nhiều cây xanh, đặc biệt là những hàng cây thông cổ thụ trong phố, khiến khách du lịch hài lòng khi chọn nơi này nghỉ dưỡng.
Quy Nhơn là đô thị biển, Pleiku là đô thị núi, và đường 19 kết nối hai đô thị du lịch này, tạo một lợi thế rất đặc biệt cho tỉnh Gia Lai (mới). Chưa kể, còn có những vùng du lịch ngoại vi Quy Nhơn và Pleiku khác nữa cũng rất phát triển, thu hút rất đông khách du lịch.
Đô thị Quy Nhơn và tỉnh Bình Định (cũ) từ nhiều năm nay đã làm rất tốt công tác quy hoạch, nên tỉnh mới Gia Lai dựa vào đó để phát triển quy hoạch hai đô thị và cả vùng ngoại vi, vùng nông thôn là rất thuận lợi.
Quy Nhơn đang trên đà trở thành một trung tâm công nghệ cao, nơi khoa học công nghệ được tạo điều kiện tốt nhất để phát triển. Với Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành-ICISE tại Quy Hòa, Quy Nhơn đã là nơi thu hút các nhà khoa học hàng đầu thế giới hằng năm về đây hội thảo, công bố những phát kiến, sáng tạo mới. Vì thế, Quy Nhơn không chỉ là trung tâm công nghệ cao, mà còn là trung tâm khoa học cơ bản, sáng tạo có tầm cỡ, được thế giới biết đến.
Từ đó chúng ta lại quay về với cao tốc Quy Nhơn-Pleiku. Dự án giao thông chất lượng cao nối biển với rừng có vốn đầu tư hơn 43.700 tỷ đồng này dự kiến triển khai cuối năm 2025 sẽ là khâu đột phá, mở ra cơ hội phát triển xã hội đa dạng ở nhiều lĩnh vực.
Có cao tốc để kết nối nhanh hơn, có 2 điểm nhìn thật rộng mở là 2 đô thị Quy Nhơn và Pleiku để nhìn về tương lai, có rừng và biển để cung cấp đặc sản và du lịch, tỉnh Gia Lai (mới) sẽ huy động tiềm năng sáng tạo mới để phát triển.
Bình Định và Gia Lai là 2 tỉnh lớn, mỗi tỉnh có những lợi thế riêng, khi sáp nhập sẽ hòa quyện và nâng cao những lợi thế ấy, bổ sung cho nhau để cùng nhau trở thành một tỉnh rất lớn trong 34 tỉnh, thành trong cả nước.
Ở trên khi nhắc đến di sản tôi chỉ nhắc đến bài chòi, đến tuồng, chưa vội nhắc đến di sản cồng chiêng là có một cái ý. Tôi hình dung, chỉ mai này thôi, khi tiếng trống chầu hát tuồng, tiếng đàn réo rắt điệu bài chòi từ biển ngân vang lên cao nguyên phía Tây tỉnh, chẳng phải cồng chiêng trầm hùng, đĩnh đạc hòa thanh hoan ca sẽ dựng lên một bầu không gian hoành tráng kết nối văn hóa hay sao…
Bạn cứ công tâm mà suy xét xem, được bao nhiêu địa phương có thể hòa ca như thế?
