An Khê: Khôi phục, bảo tồn các trò chơi dân gian

(GLO)- Những năm qua, các ngành và địa phương thuộc thị xã An Khê (Gia Lai) luôn quan tâm khôi phục và bảo tồn các trò chơi dân gian, qua đó góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống độc đáo của dân tộc.
Bảo tồn từ cơ sở
Sau buổi tan trường, những em nhỏ ở làng Pơ Nang (xã Tú An) xúm xít dưới gốc cây rợp bóng mát chơi các trò đẩy gậy, đi cà kheo, kéo co… Chỉ vào đôi cà kheo, em Đinh Su (10 tuổi) hồn nhiên khoe: “Ba làm cho em đó. Cứ đi học về là chúng em tập trung tại đây, đông thì chơi kéo co, ít thì đẩy gậy, đi cà kheo”.
Ông Đinh Văn Thuyết-Trưởng thôn Pơ Nang-cho hay: Các môn kéo co, đẩy gậy, đi cà kheo là những trò chơi dân gian của người Bahnar ở xã Tú An. Khi còn nhỏ, ông vẫn thường chơi những trò này, sau dạy lại cho con cháu. Trò chơi dân gian không thể thiếu trong các lễ hội, thu hút trẻ con và cả người lớn tham gia, khiến ngày hội thêm sôi động. Cứ thế, các trò chơi được bảo tồn từ đời này sang đời khác một cách rất tự nhiên.
 Các trò chơi dân gian tại Hội Cầu huê 2020 (thị xã An Khê). Ảnh: N.M
Các trò chơi dân gian tại Hội Cầu huê 2020 (thị xã An Khê). Ảnh: N.M
Nhiều năm nay, trò chơi dân gian cũng được thị xã An Khê tích cực đưa vào các hoạt động như: Đại hội Thể dục Thể thao, Ngày hội Văn hóa các dân tộc, Hội khỏe Phù Đổng và Hội Cầu huê. Tại Hội Cầu huê năm 2020, nhiều trò chơi dân gian đã được bố trí vào chương trình như: đập niêu, leo cây lấy lộc đầu xuân, múa sạp, bắt lươn trong chum… thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia, trải nghiệm.
Chiến thắng trong trò chơi “Mang nước về làng”, em Phạm Thị Duy Quyên (12 tuổi, tổ 6, phường Tây Sơn) hồ hởi kể: “Rút kinh nghiệm trong những trò chơi trước, trò chơi này em cẩn thận, bình tĩnh nên giành chiến thắng”. Tham dự lễ hội, ông Malcolm David Prouty (quốc tịch Mỹ) vui vẻ nói: “Qua lễ hội, tôi biết được nhiều trò chơi dân gian của Việt Nam nói chung và của vùng đất An Khê nói riêng. Quả là rất thú vị!”.
Tại các trường học trên địa bàn thị xã An Khê, trò chơi dân gian cũng được lồng ghép vào các tiết học ngoại khóa, giờ ra chơi, tiết thể dục. Đây là việc làm thiết thực, góp phần bảo tồn, phát triển trò chơi dân gian trong đời sống. Cô Huỳnh Thị Hương-Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ngô Mây (phường An Phú) chia sẻ: “Trò chơi dân gian có tính vận động cao, tăng cường sức khỏe, thể chất cho học sinh, đồng thời tăng tính đoàn kết, sẻ chia, phát huy khả năng làm việc nhóm…Vì thế, nhiều năm qua, nhà trường thường lồng ghép các trò chơi: kéo co, nhảy bao bố, nhảy dây… vào các hoạt động ngoại khóa”.  
Phát huy giá trị trò chơi dân gian
Ông Nguyễn Hữu Hưng-Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã An Khê-cho hay: Thời gian qua, Phòng đã triển khai cho các trường học, nhất là các trường trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số phát huy các trò chơi dân gian như bắn nỏ, đi cà kheo, kéo co... trong các hoạt động ngoại khóa, qua đó góp phần giáo dục các em về tính tập thể, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc. 
Nhằm khôi phục, bảo tồn các trò chơi dân gian, những năm gần đây, Thị Đoàn An Khê cũng lồng ghép trò chơi dân gian vào các hội thi. Anh Vũ Việt Cường-Phó Bí thư Thị Đoàn An Khê-cho biết: Vào mỗi dịp hè, Thị Đoàn thường tổ chức hội thi tìm hiểu kiến thức về quần thể Di tích lịch sử Tây Sơn Thượng đạo, trong đó có thi các trò chơi dân gian như: đi cà kheo, kéo co, ô ăn quan, đua thuyền trên cạn, đôi hài vạn dặm, cướp cờ... cho các em học sinh trên địa bàn thị xã, tạo không khí giao lưu sôi nổi, đoàn kết.
Trao đổi với P.V, ông Dương Thanh Hà-Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin thị xã An Khê-thông tin: Nhằm khôi phục, bảo tồn và phát huy các trò chơi dân gian, tạo sân chơi vui tươi, bổ ích lành mạnh, phấn khởi trong nhân dân, hàng năm, thị xã duy trì tổ chức Hội Cầu huê và các hoạt động thể dục-thể thao khác. Và các trò chơi dân gian luôn được xem là một phần tất yếu, quan trọng trong các hoạt động này. Thời gian tới, ngành sẽ sưu tầm và khôi phục một số trò chơi dân gian để làm phong phú thêm các hoạt động văn hóa của địa phương; tạo điều kiện để các thôn, làng phát huy thế mạnh về trò chơi dân gian gắn với đời sống, tập quán. 
 NGỌC MINH

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.