Bản cập nhật khí hậu theo mùa toàn cầu vào cuối tháng 7 của Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cho biết, hiện tượng El Nino sẽ tiếp tục mạnh lên đều đặn và đạt cường độ mạnh trong giai đoạn tháng 8 - 10.2026. Bản tin nhấn mạnh, các dự báo tổng hợp từ nhiều mô hình của các trung tâm dự báo hàng đầu thế giới cho thấy nhiệt độ bề mặt nước biển khu vực xích đạo trên Thái Bình Dương (Nino 3,4) sẽ vượt 2,9°C.
Bên cạnh đó, hiện tượng "Lưỡng cực Ấn Độ Dương" cũng xuất hiện - phía tây Ấn Độ Dương ấm hơn mức trung bình, trong khi phía đông Ấn Độ Dương lạnh hơn mức trung bình. Thêm nữa, nhiệt độ bề mặt biển vùng nhiệt đới Đại Tây Dương cũng được dự báo sẽ duy trì ở mức cao hơn mức trung bình.
Cùng nhau, những yếu tố tác động từ đại dương này có thể làm gia tăng các tác động khí hậu khu vực, bao gồm hạn hán, lũ lụt và nguy cơ cháy rừng, đặc biệt là xung quanh lưu vực Ấn Độ Dương.
Tổng thư ký WMO Celeste Saulo dự báo: Thời gian qua chỉ là màn khởi động. El Nino đang mạnh lên và tiếp thêm nhiên liệu cho một hành tinh vốn đã đang bốc cháy với những vòm nhiệt thiêu đốt, những vụ cháy rừng kinh hoàng và nhiệt độ biển nóng kỷ lục.
Dự báo khả năng rất cao nhiệt độ sẽ cao hơn mức trung bình trên hầu hết các khu vực đất liền. Những khu vực có nguy cơ cao trải rộng khắp châu Phi, nam Âu, bán đảo Ả Rập, tiểu lục địa Ấn Độ, Đông Á, Trung Mỹ, vùng Caribe, Nam Phi, phần lớn Nam Mỹ và New Zealand.
Dự báo từ tháng 8 - 10.2026, lượng mưa gia tăng bất thường trên khắp vùng Sừng châu Phi, Trung Á, Nam Âu, tây bắc Mỹ và đông nam Nam Mỹ. Ngược lại, lượng mưa thiếu hụt và tình trạng khô hạn hơn bình thường có nhiều khả năng xảy ra ở tiểu lục địa Ấn Độ; phía nam và đông Úc; phía nam của khu vực Trung Mỹ và một phần vùng Caribe; tây bắc Nam Mỹ và Bắc Âu.
Các siêu El Nino gần đây và tác động đến Việt Nam:
1. Siêu El Nino 1982 - 1983 nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 tăng cao hơn bình thường khoảng +2,1°C.
2. El Nino 1997 - 1998, nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 tăng cao hơn bình thường khoảng +2,4 đến +2,5°C
3. El Nino 2015 - 2016 nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 tăng cao hơn bình thường khoảng +2,6°C.
4. El Nino 2023 - 2024 nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 tăng cao hơn bình thường khoảng +2°C.
Các tác động chính
Bão và mùa mưa: Trong các năm El Nino mạnh, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên biển Đông thường thấp hơn trung bình nhiều năm; mùa bão có xu hướng bắt đầu muộn, kết thúc sớm và quỹ đạo hoạt động có nhiều biến động.
Nắng nóng và nhiệt độ: Nhiệt độ trung bình trên phạm vi cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 - 2°C, nhiều thời điểm vượt 3 - 4°C. Mưa, hạn hán và thiếu nước: Tổng lượng mưa tại Trung bộ, Tây nguyên và Nam bộ thường thiếu hụt từ 20 - 40%, có nơi trên 50%.
Xâm nhập mặn: Trong các sự kiện El Nino mạnh, đặc biệt năm 2015 - 2016, khi El Nino kết hợp với dòng chảy sông Mekong suy giảm, xâm nhập mặn tại đồng bằng sông Cửu Long đạt mức lịch sử, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cấp nước sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.
Nguồn: Cục Khí tượng thủy văn
Theo Chí Nhân (TNO)
