Vân Canh gìn giữ, phát huy di sản văn hóa Chăm H’roi

Thực hiện Dự án 6 về “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” giai đoạn 1 (2023 - 2025), huyện Vân Canh đã triển khai nhiều hoạt động bảo tồn di sản văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện, trong đó có dân tộc Chăm H’roi.

Cùng với tiếng nói, chữ viết, nhiều loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian của người Chăm H’roi ở huyện Vân Canh được gìn giữ, kế thừa thực hành trong đời sống.

Đồng bào Chăm H’roi huyện Vân Canh tái hiện Lễ cúng thần làng. Ảnh: NGỌC NHUẬN

Đồng bào Chăm H’roi huyện Vân Canh tái hiện Lễ cúng thần làng.  Ảnh: NGỌC NHUẬN

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Ngọc Hương (ở khu phố Hiệp Hà, thị trấn Vân Canh) nhận xét, sự quan tâm của Đảng và Nhà nước trong thực hiện chính sách bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của các dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện nói chung, dân tộc Chăm H’roi nói riêng được thể hiện cụ thể bằng việc thường xuyên mở các lớp tập huấn, truyền dạy cồng chiêng, dân ca, dân vũ, gìn giữ trang phục truyền thống; phục dựng các lễ hội đổ đầu, ăn cốm lúa mới, cầu mưa, cúng thần làng...

Được sự động viên, hỗ trợ của nhà nước, đội ngũ nghệ nhân tâm huyết đang nắm giữ “vốn quý” của đồng bào Chăm H’roi miệt mài truyền dạy để lớp trẻ kế thừa di sản văn hóa của dân tộc mình. Được ông nội và cha truyền dạy trống kơ toang từ năm 15 tuổi, nghệ nhân Trần Văn Bút (49 tuổi), ở khu phố Hiệp Hà, thị trấn Vân Canh, vừa thực hành vừa truyền dạy lại trống kơ toang cho nhiều người trẻ ở trong làng.

Anh Bút tâm tình: “Nghệ thuật trình diễn trống kơ toang không chỉ là đánh trống mà nó còn kết hợp khéo léo giữa âm nhạc và hình thể của người chơi, toát lên sự phóng khoáng, ngẫu hứng. Bởi độ khó như vậy nên ít người trẻ thích học, nhưng với nỗ lực “mưa dầm thấm lâu”, tôi đã truyền dạy nghệ thuật biểu diễn trống kơ toang cho nhiều thanh niên trong làng”.

Trống kơ toang - nhạc cụ đặc trưng của đồng bào Chăm H’roi được truyền dạy lớp trẻ kế thừa thực hành. Ảnh: NGỌC NHUẬN

Trống kơ toang - nhạc cụ đặc trưng của đồng bào Chăm H’roi được truyền dạy lớp trẻ kế thừa thực hành. Ảnh: NGỌC NHUẬN

Học biểu diễn trống kơ toang từ năm 2017 - 2018, đến nay anh Đinh Văn Viện (25 tuổi) ở khu phố Hiệp Hội, thị trấn Vân Canh đã trở thành nghệ nhân trẻ trình diễn thành thạo nhạc cụ này. Anh Viện thổ lộ: “Tôi yêu thích trống kơ toang, rồi tôi tự tập, nhưng để biểu diễn “chuyên nghiệp” hơn là nhờ chú Bút truyền dạy. Tôi rất vinh dự khi là người trẻ biết biểu diễn trống kơ toang và được chọn tham gia các sự kiện do địa phương tổ chức”.

Lần đầu tiên tham gia cùng đội cồng chiêng biểu diễn tái hiện Lễ cúng thần làng của người Chăm H’roi do Sở VH&TT phối hợp với UBND huyện Vân Canh tổ chức vào cuối tháng 11.2024, “nghệ nhân nhí” Nguyễn Đinh Minh Hồ, học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Canh Thuận khiến mọi người thích thú khi cầm xà reo biểu diễn thuần thục, hòa nhịp cùng thanh âm cồng chiêng rộn rã. “Con được bà nội dạy biểu diễn xà reo từ năm học lớp 4.

Lần đầu biểu diễn con cũng thấy hồi hộp, nhưng các anh chị, cô chú động viên con thấy tinh thần vui vẻ hơn, biểu diễn xong lại thấy thích thú trong việc giữ gìn nét đẹp truyền thống của dân tộc mình”, Hồ thổ lộ.

Những lễ hội dân gian, nghệ thuật trình diễn cồng chiêng, múa xoang cũng được những nghệ nhân lớn tuổi tích cực truyền dạy cho lớp trẻ dần nắm bắt. Nghệ nhân Nguyễn Thanh Bình (66 tuổi), ở khu phố Hiệp Giao, thị trấn Vân Canh, cho biết: “Người Chăm H’roi có rất nhiều lễ hội. Những năm gần đây nhờ nhà nước tổ chức nhiều sự kiện, hội làng hoặc cho tái hiện một số lễ hội, nghi thức cúng…, lớp trẻ có thêm cơ hội để thấy và hiểu được nét đặc trưng này, tạo động lực để cộng đồng Chăm H’roi cùng nhau gìn giữ văn hóa truyền thống dân tộc”.

Để tiếp tục triển khai hiệu quả Dự án 6 và chương trình hành động của Huyện ủy Vân Canh về bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc trên địa bàn huyện gắn với phát triển du lịch, giai đoạn 2021 - 2026, Phó Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Xuân Việt cho biết: “Huyện tiếp tục thực hiện công tác kiểm kê, bảo tồn di sản văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Vân Canh nói chung, đồng bào Chăm H’roi nói riêng. Năm 2025, huyện sẽ phục dựng, ghi hình lễ cưới truyền thống của đồng bào Chăm H’roi, Bana, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, nhất là lớp trẻ về gìn giữ di sản văn hóa của dân tộc mình, từng bước hình thành sản phẩm du lịch ở địa phương”.

ÐOÀN NGỌC NHUẬN

Các tin khác

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

(GLO)- Giải Nobel Văn học 2026 dự kiến được Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố tại Stockholm vào lúc 13 giờ ngày 8-10 (18 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam). Dù nhiều tên tuổi nổi tiếng được nhắc đến trước giờ công bố, danh tính người đoạt giải vẫn là một ẩn số do quy trình xét chọn được bảo mật.

Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

Mai Ðậu Hũ: Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

(GLO)- Mai Ðậu Hũ, tên thật là Phạm Thị Tuyết Mai (SN 1991, hiện sống tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) là cây bút quen thuộc với bạn đọc nhỏ tuổi. Chị từng in tập thơ thiếu nhi "Khu vườn của mẹ" (NXB Trẻ, 2024) và tập truyện đồng thoại "Chuyện ở rừng xanh thẳm" (NXB Trẻ, 2024).

Rạo rực mùa dã quỳ về…

Rạo rực mùa dã quỳ về…

(GLO)- Không hiểu sao cứ mỗi dịp cuối hạ sang thu, tôi cùng nhóm bạn một thời là những công dân phố núi (Tây Gia Lai), nay định cư tại TP. Hồ Chí Minh lại rạo rực, háo hức rủ nhau về trải nghiệm mùa hoa dã quỳ - cồng chiêng phố núi đến vậy…

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10.

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10

(GLO)- Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai vừa thông tin về cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Giai điệu tự hào”. Cuộc thi dự kiến diễn ra trong tháng 10, nhằm phát hiện giọng hát có triển vọng, phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ trên địa bàn tỉnh.

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

Tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP.HCM), vở kịch Một mối tình (tác giả Như Trúc - đạo diễn) của Sân khấu Mới đưa khán giả về lại miệt đồng bằng sông nước, nơi những con người chân chất cứ loay hoay mãi giữa yêu thương và buông bỏ.

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Không chỉ tìm đến để thưởng thức các tác phẩm hội họa của nhà thiết kế Đỗ Mạnh Cường, nhiều bạn trẻ còn thích thú check-in, tận hưởng không gian ngập sắc hoa và tìm thấy những phút giây thư giãn giữa nhịp sống đô thị.

Những cụ bà sống vui cùng sách

Những cụ bà sống vui cùng sách

(GLO)- Ở tuổi ngoài 70 đến gần 90, đọc sách vẫn là niềm vui mỗi ngày của những người phụ nữ cao tuổi ham học hỏi, thích khám phá điều mới lạ.

Ơn Người từ một triển lãm

Ơn Người từ một triển lãm

(GLO)- Những bức ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh được chọn lọc, trưng bày tại Bảo tàng Pleiku đã thu hút công chúng trong dịp Quốc khánh năm nay, như một lời khẳng định: “Miền Nam nhớ mãi ơn Người”.

Mùa khai trường trong ký ức

Mùa khai trường trong ký ức

Chỉ đợi một làn gió nhẹ lướt qua, không khí ngày khai trường lại rộn rã tràn về trên từng góc phố. Rời xa mái trường dấu yêu đã mấy chục năm, tôi tưởng mình đã đủ già dặn để đứng ngoài những nôn nao của đám trẻ.

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

(GLO)- Hồ Chí Minh - Một con người và một dân tộc là tác phẩm kể về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

(GLO)- Tối 5-9, tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với nhà trường tổ chức chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”, với sự tham gia của các nhạc sĩ, ca sĩ thuộc Chi hội Âm nhạc tỉnh và Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tại Gia Lai.

Món quà lớn mang tên "Tự do"

Món quà lớn mang tên "Tự do"

(GLO)- Tôi được sinh ra khi đất nước đã hòa bình, lớn lên với những bước chân tự do trên dải đất hình chữ S. Với tôi, tự do từng là một điều rất đỗi bình thường. Chỉ đến khi nghe ba kể về chiến tranh, tôi mới hiểu, tự do là món quà được trao bằng tuổi trẻ, máu xương của bao thế hệ.

Những anh hùng bước ra từ câu hát

Những anh hùng bước ra từ câu hát

(GLO)- Có 3 người anh hùng thuộc 3 dân tộc khác nhau nhưng lịch sử và âm nhạc đã đưa họ cùng bước vào một không gian ký ức của Gia Lai, đó là Anh hùng Núp (dân tộc Bahnar), A Sanh (dân tộc Jrai) và Bùi Ngọc Đủ (dân tộc Kinh).

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

(GLO)- Hội Tem tỉnh Gia Lai ra đời năm 1996, là Hội Tem được thành lập sớm nhất ở khu vực Tây Nguyên. Qua 30 năm, Hội đã góp phần phát triển phong trào sưu tập tem, tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm trong nước và quốc tế.

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

(GLO)- Được mệnh danh là vùng “chảo lửa”, ẩm thực ở vùng đất Phú Túc cũng có những dấu ấn độc đáo như một cách thích ứng với khí hậu. Cái nóng dường như in dấu vào khẩu vị của người Jrai - cộng đồng cư trú lâu đời nơi đây.