Ngày 22-1-1946, Chi đội 2 Vệ quốc đoàn (thuộc Liên khu III, tiền thân của Trung đoàn 64) được thành lập. Đây là một trong những đơn vị chủ lực ra đời sớm nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Truyền thống chiến đấu vẻ vang
Thượng tá Hoàng Văn Phô - Chính ủy Trung đoàn 64 - cho biết: Trong quá trình hoạt động, đơn vị từng mang nhiều phiên hiệu khác nhau, sát cánh cùng nhân dân tỉnh Hải Dương (cũ) trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tháng 8-1948, đơn vị chính thức mang phiên hiệu Trung đoàn 64. Ngày 14-8-1948, Trung đoàn vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen và tặng danh hiệu “Trung đoàn Quyết thắng”.
Trong kháng chiến chống Pháp, Trung đoàn 64 đứng trong đội hình Đại đoàn Đồng Bằng - Sư đoàn 320, tham gia nhiều chiến dịch lớn mang tính quyết định như Trần Hưng Đạo, Sơn Tây, Quang Trung, Hòa Bình, Đông Xuân 1953 - 1954 và đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong suốt 9 năm kháng chiến trường kỳ, Trung đoàn đã đánh 491 trận, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 14.000 tên địch. Tháng 3-1952, Trung đoàn một lần nữa vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen và tặng danh hiệu “Trung đoàn dũng cảm đánh hăng”.
Tháng 11-1967, Trung đoàn 64 hành quân vào mặt trận Đường 9 - Nam Lào - Bắc Quảng Trị. Đơn vị đã có mặt tại nhiều chiến trường ác liệt, tham gia Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, chiến đấu kiên cường trên chiến trường Tây Nguyên và góp phần làm nên thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Với những đóng góp to lớn đó, ngày 15-1-1976, Trung đoàn 64 vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Nhiều tập thể, cá nhân của Trung đoàn cũng được trao tặng danh hiệu cao quý này.
Vững vàng trong giai đoạn mới
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, Trung đoàn 64 tiếp tục hành quân bảo vệ biên giới phía Bắc. Cuối năm 1987, Trung đoàn trở lại Tây Nguyên, đứng chân trên địa bàn xã Biển Hồ. Trong điều kiện nhiều lần điều chỉnh biên chế, từ đơn vị rút gọn đến khung thường trực, Trung đoàn vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý, huấn luyện quân dự bị động viên, huấn luyện chiến sĩ mới và các nhiệm vụ được giao.
Đặc biệt, trong thực hiện nhiệm vụ phúc tra, huấn luyện quân nhân và sĩ quan dự bị tại tỉnh Quảng Ngãi, đơn vị đã có nhiều cách làm sáng tạo, hiệu quả. Trung đoàn chú trọng đổi mới phương pháp huấn luyện, lựa chọn cán bộ có trình độ chuyên môn cao, phương pháp sư phạm tốt tham gia huấn luyện. Quy trình huấn luyện được triển khai chặt chẽ từ huấn luyện bộ khung, sĩ quan dự bị, nhân viên chuyên môn đến tiểu đội - khẩu đội trưởng; đồng thời tăng cường bồi dưỡng chính trị, rèn luyện khả năng chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu và hành quân cơ động, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong mọi tình huống.
Thượng tá Đồng Văn Bằng - Trung đoàn trưởng Trung đoàn 64 - cho biết: Ngày 10-12-2024, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam ký ban hành quyết định xây dựng Trung đoàn Bộ binh 64 thành Trung đoàn Bộ binh cơ giới 64 đủ quân theo lộ trình sản xuất, mua sắm trang bị.
Đây là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ phải nêu cao quyết tâm, trước hết tập trung làm tốt công tác huấn luyện, làm chủ vũ khí, trang bị trong biên chế; đồng thời tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, phát huy truyền thống, khơi dậy ý chí, khát vọng cống hiến, đoàn kết, thống nhất, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Thời gian qua, Trung đoàn 64 không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu mà còn là điểm sáng trong công tác dân vận. Các hoạt động giúp dân xây dựng nông thôn mới, khu dân cư văn hóa đã góp phần thắt chặt tình cảm quân - dân, tô thắm hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong lòng đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.
Đại tá Võ Sơn Anh - Chính ủy Sư đoàn 320 - đánh giá: Trung đoàn 64 là đơn vị có bề dày truyền thống của Sư đoàn. Dù trải qua nhiều lần thay đổi phiên hiệu, chức năng, nhiệm vụ, nhưng cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn luôn khắc phục khó khăn, không quản ngại hy sinh, xứng đáng với truyền thống 2 lần được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen và danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân do Đảng, Nhà nước phong tặng.
