Trái Đất "biến hình": một mảng đại dương bị nuốt sâu đến 660 km

 Nhóm khoa học gia từ Pháp và Trung Quốc đã tìm thấy một phần của một đại dương chưa từng biết trên Trái Đất, bị quá trình kiến tạo mảng kéo xuống tận đáy của lớp phủ,

Theo bài công bố trên tạp chí Nature Communication, một mô hình dựa trên các sóng cơ phản xạ và dữ liệu vật lý khoáng đã "rọi ánh sáng" vào vùng chuyển tiếp của lớp phủ Trái Đất, cho thấy bằng chứng sống động về cách Trái Đất đã "biến hình".
 

 Bên trong Trái Đất gồm nhiều lớp với quá trình vận động phức tạp - Ảnh: NASA
Bên trong Trái Đất gồm nhiều lớp với quá trình vận động phức tạp - Ảnh: NASA


Chúng ta không thể thấy trực tiếp quá trình gọi là "kiến tạo mảng" của hành tinh, thứ đã nhiều lần tạo ra siêu lục địa rồi lại xé rách thành nhiều châu lục như ngày nay, bởi lẽ đó là một quá trình hết sức chậm chạp so với tuổi thọ ngắn ngủi của con người. Nhưng việc nhìn vào những thứ "lạc lõng" là tàn dư của các quá trình kiến tạo mảng trước đó có thể giúp chứng minh kiến tạo mảng không chỉ là một lý thuyết.

Theo Phys.org, nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi giáo sư Yao Huajian từ Trường Khoa học Trái Đất và không gian (Đại học Khoa học Công nghệ Trung Quốc - USTC) và tiến sĩ Piero Poli từ Đại học Grenoble-Alpes (Pháp) đã xác định được một mảng vỏ Trái Đất từng "cõng" đại dương cổ đại, bị trôi dạt đến tận độ sâu 660 km dưới lòng đất.

Mảng này bị hành tinh "nuốt" trong quá trình gọi là hút chìm, tức một mảng kiến tạo và vào một mảng kiến tạo khác, tiếp tục di chuyển theo hướng chui xuống bên dưới mảng kia. Tính chất của mảng vỏ đại dương này khiến nó lặn dần xuống lớp phủ (có độ sâu từ 420-660 km) rồi chìm tận đáy.

Lớp phủ là lớp nằm giữa vỏ Trái Đất và phần lõi kim loại nóng chảy. Nghiên cứu này, cũng như một số công trình khác cho thấy chúng không tách biệt mà từng bị đảo lộn nhiều lần, các vật liệu hòa trộn vào nhau sau các quá trình địa chất phức tạp.

Theo các tác giả, chính sự "tái chế vật liệu" từ lớp phủ - lớp vỏ, trao đổi các vật chất giữa 2 lớp đã đóng góp quan trọng vào sự "tiến hóa hóa học" của Trái Đất. Đó là một trong những lý do để nói rằng hoạt động địa chất - kiến tạo mảng đã góp phần cho Trái Đất sống được. Trong hệ Mặt Trời, chỉ có 2 thiên thể có hoạt động địa chất là Trái Đất và mặt trăng Io của Sao Mộc, nhưng Io hoạt động quá mức nên phản tác dụng, biến thành "mặt trăng núi lửa" chết chóc.

Theo Anh Thư (NLĐO)

Các tin khác

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Kích hoạt mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Kích hoạt mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội

(GLO)- Sáng 4/10, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: "Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội" với yêu cầu đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển trong mọi ngành, mọi lĩnh vực và trong toàn xã hội.

Ân Tường ra quân hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026

Ân Tường ra quân hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026

(GLO)- Sáng 1-10, UBND xã Ân Tường (tỉnh Gia Lai) phát động các hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 và tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xử lý công việc cho cán bộ, công chức, viên chức, thành viên tổ công nghệ số cộng đồng, đại diện các thôn, trường học.

Người trẻ làm “đại sứ số” cho sản phẩm quê hương

Người trẻ làm “đại sứ số” cho sản phẩm quê hương

(GLO)- Nhanh nhạy ứng dụng công nghệ và mạng xã hội, đoàn viên, thanh niên Gia Lai đang góp sức quảng bá nông sản, sản phẩm OCOP của người dân. Qua đó, sản phẩm địa phương được nhiều người biết đến hơn, còn người trẻ có thêm cơ hội rèn luyện kỹ năng số.

Xã Ia Mơ sơ kết thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị

Xã Ia Mơ sơ kết thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị

(GLO)- Chiều 23-9, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã Ia Mơ (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị sơ kết công tác 9 tháng và triển khai nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2026 về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Phường Diên Hồng ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số”

Phường Diên Hồng ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số”

(GLO)- Chiều 22-9, UBND phường Diên Hồng (tỉnh Gia Lai) tổ chức ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số” tại Tổ dân phố 3 với 20 thành viên. Mô hình gắn xây dựng gia đình văn hóa với ứng dụng công nghệ số, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, an toàn trên không gian mạng.

Công an Gia Lai đưa tiện ích lên môi trường số, phục vụ nhân dân

Công an Gia Lai đưa tiện ích lên môi trường số, phục vụ nhân dân

(GLO)- Từ giải quyết thủ tục hành chính, cấp căn cước, định danh điện tử đến tra cứu vi phạm giao thông, nhiều tiện ích được Công an tỉnh Gia Lai đưa lên môi trường số. Đằng sau là quá trình xây dựng, làm sạch, kết nối dữ liệu, cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW, đổi mới quản lý, phục vụ nhân dân.

Đưa AI vào sản xuất, y tế, logistics: Mức tài trợ lên tới 3 tỷ đồng

Đưa AI vào sản xuất, y tế, logistics: Mức tài trợ lên tới 3 tỷ đồng

(GLO)- Các doanh nghiệp, tổ chức triển khai nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất, y tế, logistics và một số lĩnh vực ưu tiên có thể được ngân sách nhà nước tài trợ tối đa 3 tỷ đồng cho mỗi nhiệm vụ. Hồ sơ được tiếp nhận đến 17 giờ ngày 10-10-2026.

79 nền tảng số dùng chung quốc gia, lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng AI

79 nền tảng số dùng chung quốc gia, lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng AI

(GLO)- Nguyên tắc xuyên suốt khi triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là phải lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhưng không thay thế con người ra quyết định. Khung cũng định hướng sử dụng chung 79 nền tảng số quốc gia, hạn chế đầu tư nhỏ lẻ, trùng lặp.