Thực đơn cân bằng dinh dưỡng: Góp phần cải thiện thể trạng học sinh

(GLO)- Để bữa ăn thêm bắt mắt, ngon miệng với đầy đủ dinh dưỡng, một số trường Tiểu học trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã áp dụng bộ thực đơn cân bằng dinh dưỡng trong bữa ăn bán trú của học sinh.
Phó Giáo sư-Tiến sĩ Bùi Thị Nhung-Trưởng khoa Dinh dưỡng Học đường (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho biết: “Việc nghiêm túc thực hiện xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng cho học sinh, đặc biệt là các em ở lứa tuổi 6-11 tại các trường Tiểu học sẽ góp phần cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng thấp còi, béo phì và từng bước nâng cao tầm vóc người Việt Nam”.
Giúp trẻ ăn uống khoa học
Tham gia chương trình tập huấn xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng cho học sinh Tiểu học trong các trường bán trú tại Gia Lai do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức hồi đầu tháng 10, Phó Giáo sư-Tiến sĩ Bùi Thị Nhung đã chỉ ra một số hạn chế trong bữa ăn học đường hiện nay. Cụ thể, đa số các trường áp dụng công thức: món mặn-món xào-món canh. Thậm chí, bữa ăn tại nhiều trường chỉ có món mặn, món canh và thường xuyên lặp lại. Điều này đã gây ra sự thiếu hụt về vi chất dinh dưỡng như i ốt, sắt, các nhóm vitamin. Những thực đơn đó lâu dần hình thành thói quen dinh dưỡng không hợp lý; ăn nhiều chất đạm, béo, ít ăn rau, trái cây dẫn đến tình trạng béo phì ở trẻ. Trong khi thực đơn cân bằng dinh dưỡng phải đảm bảo 4 nhóm: tinh bột, đường; vitamin, chất xơ, khoáng chất; chất béo và đạm.
Học sinh Trường Tiểu học Đak Krong rất hứng thú với bữa ăn trưa tại trường. Ảnh: N.G
Học sinh Trường Tiểu học Đak Krong rất hứng thú với bữa ăn trưa tại trường. Ảnh: N.G
Năm học 2017-2018, Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc (TP. Pleiku) đưa vào áp dụng phần mềm xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng cho học sinh trong bữa ăn bán trú. Sau hơn 1 năm triển khai, bộ thực đơn này đã mang lại nhiều hiệu ứng tích cực, giúp học sinh ăn uống khoa học hơn. Chị Huỳnh Thị Thùy Trang-bếp trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc-cho biết: “Dựa trên bộ thực đơn này, chúng tôi thường xuyên thay đổi món ăn để giúp các con ngon miệng hơn. Cứ 8 tuần thì nhà bếp mới phải lặp lại thực đơn ở một số món. Điều này giúp trẻ luôn hứng thú với bữa ăn vì sự mới lạ, hấp dẫn”.
Còn tại Trường Tiểu học Đak Krong (xã Đak Krong, huyện Đak Đoa), các em học sinh bán trú cũng đã được ăn uống theo thực đơn cân bằng dinh dưỡng từ vài năm nay. Em Nguyễn Trịnh Gia Như (lớp 3B) nói: “Hồi trước, con không thích ăn cà rốt hay củ cải nhưng khi các loại củ này kho với thịt bò hay sườn heo, con lại thích ăn. Ngoài ra, con còn thích ăn rau muống xào, canh rau mùng tơi nấu tôm”. Học sinh có được sự thay đổi tích cực này là nhờ bộ thực đơn cân bằng dinh dưỡng học đường chú trọng đưa rau củ vào tất cả các món để cân bằng lại chất xơ và vitamin đang bị thiếu hụt trong bữa ăn của các em. “Thịt bò kho cà rốt, sườn sốt cà chua, cá kho dừa... hay những món xào kết hợp các loại rau củ giúp học sinh tiếp nhận và ăn các loại rau dễ dàng hơn, cải thiện hẳn tình trạng không chịu ăn rau ở trẻ”-bà Lương Thị Lệ-bếp trưởng Trường Tiểu học Đak Krong-cho biết. Để từng bước hình thành thói quen ăn uống khoa học cho học sinh, nhiều trường còn áp dụng phương pháp “3 phút thay đổi nhận thức”. Có nghĩa là trước khi ăn, học sinh sẽ có 1-3 phút để tìm hiểu về giá trị dinh dưỡng của từng loại thức ăn, đặc biệt là rau củ quả. Điều này đã giúp trẻ hứng thú với từng món ăn hơn.
Cải thiện thể trạng học sinh
Thực đơn cân bằng dinh dưỡng góp phần cải thiện tình trạng trẻ béo phì, suy dinh dưỡng khi áp dụng phù hợp từng đối tượng học sinh. Nói thêm về vấn đề này, chị Huỳnh Thị Thùy Trang cho biết: “Đối với những trẻ bị béo phì, chúng tôi sẽ bớt tinh bột, chất béo và thêm nhóm thực phẩm giàu chất xơ, vitamin. Đối với trẻ suy dinh dưỡng thấp còi thì ưu tiên nhóm thực phẩm giàu canxi, đạm, chất béo... Chúng tôi cũng nấu đồ ăn riêng cho những học sinh dễ bị dị ứng với hải sản, thịt bò bằng cách thay thế thực phẩm có giá trị dinh dưỡng tương đương. Công tác chăm sóc cho những trẻ thuộc nhóm cần cân bằng lại dinh dưỡng cũng được nhà trường phối hợp rất tốt với phụ huynh”. 
Bà Bùi Khoa Nghi-Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo: “Thực đơn cân bằng dinh dưỡng được triển khai ở mô hình bán trú bậc tiểu học góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác nuôi dưỡng học sinh khi tiếp nối được thực đơn cân bằng dinh dưỡng đã được áp dụng ở bậc Mầm non trong nhiều năm qua. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ chỉ đạo tất cả các trường nghiêm túc thực hiện chứ không phải chỉ một số trường áp dụng như hiện nay”.

Chính vì chú trọng bữa ăn cân bằng dinh dưỡng mà thể trạng học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc có sự cải thiện đáng kể. Anh Phạm Minh Nam-cán bộ y tế học đường Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc-cho biết: “Để đánh giá được tác động của thực đơn cân bằng dinh dưỡng đến sự thay đổi thể trạng học sinh cần thời gian từ 2 đến 3 năm. Tuy nhiên, trong năm đầu tiên nhà trường áp dụng thực đơn này, thể trạng của học sinh đã có dấu hiệu thay đổi tích cực. Một số trẻ bị béo phì đã chững lại về cân nặng và phát triển chiều cao tốt hơn. Trẻ suy dinh dưỡng thấp còi thì tăng cân đều đặn hơn. Ngoài ra, khảo sát quá trình kiểm tra sức khỏe định kỳ cho các em thì đã có hơn 60% học sinh thích ăn rau, tăng nhiều lần so với trước kia. Số còn lại tuy không thích nhưng vẫn ăn được. Như vậy, coi như thực đơn cân bằng dinh dưỡng đã thành công giúp trẻ hấp thụ nhóm vitamin, khoáng chất trong rau củ khi khuyến khích ăn nhóm thực phẩm này”.
Nói thêm về vai trò của thực đơn cân bằng dinh dưỡng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ, anh Trần Đức Huấn-Phó Trạm trưởng Trạm Y tế xã Đak Krong (huyện Đak Đoa) đánh giá: “Hàng năm, chúng tôi phối hợp kiểm tra sức khỏe định kỳ cho học sinh Trường Tiểu học Đak Krong. Những trẻ ở bán trú tại trường được ăn uống theo thực đơn cân bằng dinh dưỡng hầu hết có thể trạng tốt hơn, kéo theo sự phát triển trí tuệ. Đặc biệt, với nhóm trẻ này, tình trạng béo phì hay suy dinh dưỡng thấp còi được cải thiện qua từng năm. Chiều cao của các em cũng tiến triển rõ rệt”.
Xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng còn giúp các trường vùng khó biết cách điều chỉnh chế độ ăn đầy đủ vi chất cho học sinh. “Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tiền ăn theo chế độ bán trú cho học sinh khá ít. Do đó, dựa vào thực đơn cân bằng dinh dưỡng, các trường đều tự tăng gia trồng rau củ các loại phục vụ bữa ăn bán trú để tăng thêm phần kinh phí cho nhóm thực phẩm giàu đạm, chất béo là thịt, cá, hải sản cho các em. Và đây là điều rất ý nghĩa với học sinh vùng khó”-thầy Lê Thanh Hải-Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Kbang-cho biết.
Nguyễn Giang

Các tin khác

4 điều cần biết khi ăn khoai lang thay cơm để giảm cân

4 điều cần biết khi ăn khoai lang thay cơm để giảm cân

Khoai lang thường được người giảm cân lựa chọn vì giúp no lâu, giàu vitamin, khoáng chất. Tuy nhiên, khoai lang không phải thực phẩm có khả năng tự làm giảm cân. Hiệu quả phụ thuộc vào khẩu phần, cách chế biến và một số yếu tố khác.

Ngoài gừng, 8 thực phẩm sau giúp cơ thể tăng sức đề kháng

Ngoài gừng, 8 thực phẩm sau giúp cơ thể tăng sức đề kháng

Gừng có đặc tính chống viêm, chống oxy hóa. Nhưng nếu không thích vị cay nồng của gừng, bạn vẫn có thể lựa chọn thực phẩm khác giàu vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật, hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ miễn dịch.

Táo hay lê: Loại nào tốt hơn cho đường huyết?

Táo hay lê: Loại nào tốt hơn cho đường huyết?

Táo và lê đều có vị giòn ngọt, giàu chất xơ và dễ kết hợp trong bữa ăn hằng ngày. Với người muốn kiểm soát đường huyết, loại quả nào có lợi hơn và nên ăn thế nào để tận dụng lợi ích?

Ăn sáng để trẻ lâu: Khoa học khuyên đừng quên món này

Ăn sáng để trẻ lâu: Khoa học khuyên đừng quên món này

Giữ gìn sự tươi trẻ luôn là mong ước của con người qua nhiều thế hệ. Để tiến gần hơn đến mục tiêu này, khoa học hiện đại không ngừng nghiên cứu những cơ chế sinh học có thể góp phần làm chậm quá trình lão hóa.

Ăn ớt thường xuyên: Lưu ý quan trọng của bác sĩ

Ăn ớt thường xuyên: Lưu ý quan trọng của bác sĩ

Đối với nhiều người, bữa ăn sẽ mất đi vị ngon nếu thiếu vị cay nồng của trái ớt. Tuy nhiên, ăn ớt thường xuyên có gây hại cho sức khỏe hay không? Sau đây là những lưu ý quan trọng từ bác sĩ.

Lợi ích của việc ăn chuối mỗi ngày

Lợi ích của việc ăn chuối mỗi ngày

Chuối là nguồn năng lượng tiện lợi trước khi tập và hỗ trợ phục hồi sau vận động. Tuy nhiên, độ chín của chuối ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thu và sử dụng carbohydrate.

4 sai lầm khi chế biến cá làm mất chất dinh dưỡng

4 sai lầm khi chế biến cá làm mất chất dinh dưỡng

Cá chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Ăn cá thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Tuy nhiên, cách chế biến sẽ ảnh hưởng đến lượng dưỡng chất mà cơ thể nhận được.

Ăn trái cây sau bữa ăn có tốt?

Ăn trái cây sau bữa ăn có tốt?

Ăn trái cây sau bữa ăn là thói quen khá phổ biến. Cách ăn này vẫn cung cấp chất xơ, vitamin và nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể.

Điều gì xảy ra khi bạn ăn khổ qua thường xuyên?

Điều gì xảy ra khi bạn ăn khổ qua thường xuyên?

Khổ qua là thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt. Không chỉ giàu vitamin C, khổ qua còn được nhiều nghiên cứu đánh giá về khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết, giảm cholesterol và tăng cường sức khỏe.

Thận yếu: Những loại rau củ không nên ăn quá nhiều?

Thận yếu: Những loại rau củ không nên ăn quá nhiều?

Khi thận yếu, khả năng đào thải các khoáng chất như kali, natri, phốt pho sẽ suy giảm. Trong đó, kali là khoáng chất cần chú ý nhất. Tích tụ quá nhiều kali trong máu có thể gây rối loạn nhịp tim, thậm chí đe dọa tính mạng.

Điều gì xảy ra nếu chỉ ăn rau mà không ăn thịt?

Điều gì xảy ra nếu chỉ ăn rau mà không ăn thịt?

Ăn nhiều rau củ, trái cây sẽ mang lại nhiều lợi ích, chẳng hạn giảm chất béo có hại và giảm cân. Tuy nhiên, nếu chỉ ăn rau củ mà không ăn thịt, đặc biệt là ăn thuần chay, thì chế độ dinh dưỡng sẽ mất cân bằng.

Ăn bắp non thường xuyên có lợi gì cho sức khỏe?

Ăn bắp non thường xuyên có lợi gì cho sức khỏe?

(GLO)- Bắp non (ngô bao tử) là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món xào, luộc, lẩu hay salad nhờ vị ngọt thanh, giòn mềm và dễ chế biến. Không chỉ tạo hương vị hấp dẫn cho bữa ăn, loại thực phẩm này còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được sử dụng hợp lý.