Từ đầu năm 2025 đến nay, thiên tai diễn ra dồn dập, khốc liệt, trên phạm vi rộng, mang nhiều yếu tố bất thường, đã khiến 409 người chết, mất tích; 727 người bị thương; 337.297 nhà bị sập, đổ, trôi, hư hỏng, tốc mái; 553.417 ha lúa, hoa màu và 376.792 ha cây trồng khác bị ngập úng, thiệt hại... Tổng thiệt hại về kinh tế do thiên tai gây ra ước tính trên 85.099 tỷ đồng.
Tại Diễn đàn “Ứng dụng khoa học, công nghệ trong dự báo và cảnh báo sớm thiên tai” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, chiều 25/11, ông Nguyễn Tôn Quân - Phó Trưởng phòng Quản lý thiên tai cộng đồng và truyền thông (Cục Quản lý Đê điều và Phòng, chống thiên tai), cho biết thêm từ đầu năm đến nay đã xảy ra 19 cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên biển Đông (trong đó có tới 14 cơn bão, 5 cơn áp thấp nhiệt đới).
Số lượng bão, áp thấp nhiệt đới trên chỉ kém kỷ lục năm 2017 1 cơn (năm 2017 xuất hiện 20 cơn bão, áp thấp nhiệt đới). Tuy nhiên, số lượng bão, áp thấp nhiệt đới trong năm 2025 có khả năng còn gia tăng, bởi hiện nay - áp thấp nhiệt đới đang hoạt động trên vùng biển Philippin, khả năng đi vào biển Đông và trở thành cơn bão số 15 trong thời gian tới.
Về mưa lũ, ngập lụt, ông Quân cho biết trong thời gian qua, tình hình mưa lớn cực đoan, lũ vượt lịch sử trên 13 tuyến sông khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ, đã gây ngập lụt rất nghiêm trọng tại các đô thị, vùng trũng thấp, nhất là tại thành phố Hà Giang, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hà Nội, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa...
Đáng chú ý, nhiều khu vực trong thời gian ngắn phải hứng chịu tất cả các đợt thiên tai trên dẫn đến hình thái thiên tai kép bão chồng bão, lũ chồng lũ, lũ quét, sạt lở đất, nhất là tại các tỉnh miền núi, trung du Bắc Bộ, Trung Bộ, đe dọa nghiêm trọng đến an toàn các công trình phòng, chống thiên tai, cơ sở hạ tầng, đê điều; gây thiệt hại rất nghiêm trọng về người và tài sản.
Chỉ riêng đợt mưa lũ tại khu vực miền Trung từ ngày 16/11-20/11, ông Quân cho biết mưa lũ, sạt lở đất đã làm 102 người chết, mất tích; hơn 200.992 nhà ngập nước; 119 vị trí đường quốc lộ, tỉnh lộ bị ngập, sạt lở gây ách tắc; 82.147 ha lúa, hoa màu, 117.067ha cây trồng khác bị thiệt hại.
"Hiện nay, các địa phương tiếp tục cập nhật tình hình thiệt hại. Ước tính thiệt hại ban đầu lên đến 13.248 tỷ đồng," ông Quân thông tin.
Về diễn biến thiên tai trong thời gian tới, ông Quân nhận định trong các tháng cuối năm 2025 vẫn còn nguy cơ mưa lũ lớn tại khu vực Trung Bộ. Cụ thể là trong những ngày tới, có thể xuất hiện bão số 15 trên biển Đông và nguy cơ đổ bộ, tiếp tục gây mưa lũ cho khu vực Nam Trung Bộ.
“Do vậy, các địa phương cần tập trung khắc phục hậu quả mưa lũ để sẵn sàng ứng phó với các đợt thiên tai tiếp theo,” ông Quân khuyến cáo.
Về nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, đại diện Cục Quản lý Đê điều và Phòng, chống thiên tai, cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục tăng cường năng lực, nâng cao độ tin cậy dự báo, cảnh báo thiên tai.
Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm là tập trung tăng dày mật độ trạm đo mưa và nâng cao chất lượng công tác dự báo mưa lớn phục vụ cảnh báo lũ quét, sạt lở đất, lũ, ngập lụt; lập bản đồ cảnh báo thiên tai, nhất là bản đồ phân vùng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất chi tiết đến cấp thôn, bản.
Bộ cũng xác định sẽ rà soát, bố trí sắp xếp, di dời người dân vùng có nguy cơ cao thiên tai, nhất là sạt lở đất, lũ quét khu vực miền núi, ngập lụt sâu vùng trũng thấp; điều chỉnh cơ cấu cây trồng, vật nuôi ở các vùng, các địa phương theo hướng thuận thiên, hiệu quả, bền vững, an toàn hơn trước thiên tai.
Các giải pháp tiếp được Cục Quản lý Đê điều và Phòng, chống thiên tai đề cập là tu bổ, nâng cấp, cải tạo hệ thống đê điều, hồ chứa, công trình phòng, chống thiên tai, nhất là các công trình xung yếu, bị hư hỏng; nâng cấp công trình cơ sở hạ tầng; điều chỉnh quy trình vận hành hồ chứa, liên hồ chứa theo hướng ưu tiên dành dung tích giảm lũ cho hạ du.
Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tổ chức hướng dẫn kỹ năng ứng phó phù hợp với các loại hình thiên tai bản địa theo từng địa phương, khu vực; tăng công tác thông tin truyền thông về tình hình thiên tai, nội dung chỉ đạo kịp thời được chuyển tải để người dân chủ động ứng phó.
Ngoài ra, cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực khí tượng thủy văn xác định sẽ tiếp tục thúc đẩy sâu rộng hợp tác quốc tế và ứng dụng khoa học công nghệ trong phòng, chống thiên tai, nhất là chuyển đổi số, theo dõi, giám sát thiên tai theo thời gian thực; tăng cường nguồn lực cho khắc phục hậu quả thiên tai theo hướng xây dựng lại bền vững hơn; huy động các nguồn lực quốc tế và của cộng đồng xã hội giúp người dân khắc phục hậu quả sau thiên tai.
Theo Hùng Võ (Vietnam+)
