Tác giả bức ảnh 'O du kích nhỏ' qua đời ở tuổi 97

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan, tác giả bức ảnh nổi tiếng O du kích nhỏ, vừa qua đời sáng 8.12, hưởng thọ 97 tuổi.

Hình ảnh O du kích nhỏ đã làm nức lòng công chúng - Ảnh Phan Thoan
Hình ảnh O du kích nhỏ đã làm nức lòng công chúng - Ảnh Phan Thoan


Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan, tác giả bức ảnh đen trắng nổi tiếng O du kích nhỏ, vừa qua đời tại Hà Nội sáng 8.12, hưởng thọ 97 tuổi.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan, bút danh Phan Tuất, sinh ngày 11.11.1924 tại H.Đức Thọ, Hà Tĩnh. Ông nguyên là cán bộ Ty Văn hóa tỉnh Hà Tĩnh; Hội viên Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam; Hội viên Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Tĩnh.

Ông đến với nhiếp ảnh do được giao nhiệm vụ phụ trách mảng bảo tàng, nhiếp ảnh, hội họa của ngành văn hóa. Các kiến thức nhiếp ảnh đều do ông tự mày mò học.


 

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan - Ảnh: Tư liệu Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Hà Tĩnh
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan - Ảnh: Tư liệu Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Hà Tĩnh


O du kích nhỏ được chụp vào ngày 21.9.1965. Đây là thời kỳ không quân Mỹ oanh tạc dữ dội miền Bắc Việt Nam. Ông Thoan ghi lại hình ảnh nữ dân quân nhỏ bé đang áp giải viên phi công Mỹ to lớn đang cúi đầu.

Hai nhân vật trong ảnh là nữ du kích Nguyễn Thị Kim Lai, khi đó mới 17 tuổi và phi công Mỹ William Andrew Robinson lúc đó 22 tuổi. Hình ảnh này có tác động động viên tinh thần rất lớn với quân dân Việt Nam lúc bấy giờ đấu tranh với chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ.

Sau này, ông chia sẻ về tác phẩm O du kích nhỏ: “Khi đó tôi cứ giơ máy lên chụp, cũng không biết là người nào, tên gì, giặc lái Mỹ tên gì. Chỉ biết chụp được ảnh thôi”.

ức ảnh này khi mới ra đời có tên Uy thế không lực Hoa Kỳ. Sau này, nó còn được gọi bằng nhiều tên khác như O du kích nhỏ, Giải giặc lái Mỹ hoặc O du kích nhỏ và tên giặc lái Mỹ. Năm 1966, bức ảnh được bày tại triển lãm ảnh toàn quốc. Năm 1967, tác phẩm được in trên tem thư Bưu điện Việt Nam. Con tem này đã được gửi đi 167 nước.

Ông Chu Chí Thành, nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam, nói về tác phẩm O du kích nhỏ: “Bức ảnh làm mọi người nức lòng. Phan Thoan chụp rất thực. Ông cũng chụp được khoảnh khắc rất đẹp ca ngợi vị trí của người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước”.


 

Tác phẩm O du kích nhỏ - Ảnh Phan Thoan
Tác phẩm O du kích nhỏ - Ảnh Phan Thoan



Ông Phan Thoan được trao Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007. Trước đó, ông từng nhận huy chương vàng ảnh quốc tế tại Bungari năm 1968.

Lễ viếng nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan, tác giả O du kích nhỏ, diễn ra từ 6 giờ 30 - 8 giờ 30 ngày 12.12 tại Nhà tang lễ Bệnh viện 354, Hà Nội.

Lễ hỏa táng cùng ngày tại Đài hóa thân Hoàn Vũ, Văn Điển, Hà Nội. An táng tại nghĩa trang xã Lâm Trung Thủy, H.Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.

Theo TRINH NGUYỄN (thanhnien)

Các tin khác

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

(GLO)- Giải Nobel Văn học 2026 dự kiến được Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố tại Stockholm vào lúc 13 giờ ngày 8-10 (18 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam). Dù nhiều tên tuổi nổi tiếng được nhắc đến trước giờ công bố, danh tính người đoạt giải vẫn là một ẩn số do quy trình xét chọn được bảo mật.

Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

Mai Ðậu Hũ: Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

(GLO)- Mai Ðậu Hũ, tên thật là Phạm Thị Tuyết Mai (SN 1991, hiện sống tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) là cây bút quen thuộc với bạn đọc nhỏ tuổi. Chị từng in tập thơ thiếu nhi "Khu vườn của mẹ" (NXB Trẻ, 2024) và tập truyện đồng thoại "Chuyện ở rừng xanh thẳm" (NXB Trẻ, 2024).

Rạo rực mùa dã quỳ về…

Rạo rực mùa dã quỳ về…

(GLO)- Không hiểu sao cứ mỗi dịp cuối hạ sang thu, tôi cùng nhóm bạn một thời là những công dân phố núi (Tây Gia Lai), nay định cư tại TP. Hồ Chí Minh lại rạo rực, háo hức rủ nhau về trải nghiệm mùa hoa dã quỳ - cồng chiêng phố núi đến vậy…

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10.

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10

(GLO)- Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai vừa thông tin về cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Giai điệu tự hào”. Cuộc thi dự kiến diễn ra trong tháng 10, nhằm phát hiện giọng hát có triển vọng, phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ trên địa bàn tỉnh.

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

Tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP.HCM), vở kịch Một mối tình (tác giả Như Trúc - đạo diễn) của Sân khấu Mới đưa khán giả về lại miệt đồng bằng sông nước, nơi những con người chân chất cứ loay hoay mãi giữa yêu thương và buông bỏ.

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Không chỉ tìm đến để thưởng thức các tác phẩm hội họa của nhà thiết kế Đỗ Mạnh Cường, nhiều bạn trẻ còn thích thú check-in, tận hưởng không gian ngập sắc hoa và tìm thấy những phút giây thư giãn giữa nhịp sống đô thị.

Những cụ bà sống vui cùng sách

Những cụ bà sống vui cùng sách

(GLO)- Ở tuổi ngoài 70 đến gần 90, đọc sách vẫn là niềm vui mỗi ngày của những người phụ nữ cao tuổi ham học hỏi, thích khám phá điều mới lạ.

Ơn Người từ một triển lãm

Ơn Người từ một triển lãm

(GLO)- Những bức ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh được chọn lọc, trưng bày tại Bảo tàng Pleiku đã thu hút công chúng trong dịp Quốc khánh năm nay, như một lời khẳng định: “Miền Nam nhớ mãi ơn Người”.

Mùa khai trường trong ký ức

Mùa khai trường trong ký ức

Chỉ đợi một làn gió nhẹ lướt qua, không khí ngày khai trường lại rộn rã tràn về trên từng góc phố. Rời xa mái trường dấu yêu đã mấy chục năm, tôi tưởng mình đã đủ già dặn để đứng ngoài những nôn nao của đám trẻ.

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

(GLO)- Hồ Chí Minh - Một con người và một dân tộc là tác phẩm kể về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

(GLO)- Tối 5-9, tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với nhà trường tổ chức chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”, với sự tham gia của các nhạc sĩ, ca sĩ thuộc Chi hội Âm nhạc tỉnh và Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tại Gia Lai.

Món quà lớn mang tên "Tự do"

Món quà lớn mang tên "Tự do"

(GLO)- Tôi được sinh ra khi đất nước đã hòa bình, lớn lên với những bước chân tự do trên dải đất hình chữ S. Với tôi, tự do từng là một điều rất đỗi bình thường. Chỉ đến khi nghe ba kể về chiến tranh, tôi mới hiểu, tự do là món quà được trao bằng tuổi trẻ, máu xương của bao thế hệ.

Những anh hùng bước ra từ câu hát

Những anh hùng bước ra từ câu hát

(GLO)- Có 3 người anh hùng thuộc 3 dân tộc khác nhau nhưng lịch sử và âm nhạc đã đưa họ cùng bước vào một không gian ký ức của Gia Lai, đó là Anh hùng Núp (dân tộc Bahnar), A Sanh (dân tộc Jrai) và Bùi Ngọc Đủ (dân tộc Kinh).

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

(GLO)- Hội Tem tỉnh Gia Lai ra đời năm 1996, là Hội Tem được thành lập sớm nhất ở khu vực Tây Nguyên. Qua 30 năm, Hội đã góp phần phát triển phong trào sưu tập tem, tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm trong nước và quốc tế.

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

(GLO)- Được mệnh danh là vùng “chảo lửa”, ẩm thực ở vùng đất Phú Túc cũng có những dấu ấn độc đáo như một cách thích ứng với khí hậu. Cái nóng dường như in dấu vào khẩu vị của người Jrai - cộng đồng cư trú lâu đời nơi đây.