Sửng sốt với hình ảnh thiên hà cổ đại đang hồi sinh

Thiên hà lùn bất thường Leo P tương tự như các thiên hà nguyên thủy của vũ trụ sơ khai. Mặc dù được phát hiện lần đầu tiên vào năm 2013, dữ liệu mới nhất từ Kính thiên văn James Webb (JWST) đã tiết lộ rằng Leo P đang hình thành các ngôi sao mới một cách bất ngờ.

Hình ảnh thiên hà lùn Leo P của Kính thiên văn James Webb. (Ảnh: NASA, ESA, CSA, Kristen McQuinn)
Hình ảnh thiên hà lùn Leo P của Kính thiên văn James Webb. (Ảnh: NASA, ESA, CSA, Kristen McQuinn)

Đây là một điều bất ngờ lớn đối với các nhà thiên văn học vì các thiên hà nhỏ, biệt lập như Leo P được cho là đã ngừng quá trình hình thành sao khi vũ trụ khoảng một tỷ năm tuổi, trong một kỷ nguyên vũ trụ được gọi là " Kỷ nguyên tái ion hóa ".

Nó theo sau thời kỳ đen tối của vũ trụ, ám chỉ một giai đoạn trong vũ trụ sơ khai khi sương mù dày đặc của khí hydro trung tính chặn ánh sáng. Khi những ngôi sao đầu tiên hình thành rồi phát nổ dưới dạng siêu tân tinh, chúng phát ra ánh sáng cực tím năng lượng có khả năng ion hóa các nguyên tử hydro hoặc phân tách chúng trở lại thành electron và proton, theo NASA .

Tái sinh sau vài tỷ năm

Sử dụng Camera cận hồng ngoại (NIRCam) của JWST để xác định độ sáng và màu sắc của hàng nghìn ngôi sao trong thiên hà lùn, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng Leo P đã hình thành các ngôi sao từ rất sớm trong vũ trụ nhưng đã ngừng lại ngay sau Kỷ nguyên tái ion hóa. Điều này đã được dự đoán.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng, thiên hà này đã tái sinh sau vài tỷ năm và bắt đầu hình thành các ngôi sao mới một lần nữa. Các nhà thiên văn học đã thu thập các phép đo tương tự cho ba thiên hà biệt lập khác, nhưng phát hiện ra rằng quá trình sản xuất sao đã ngừng lại trong tất cả các thiên hà đó và không bao giờ tiếp tục, vì vậy họ không rõ tại sao Leo P lại tái sinh.

JWST hiện sẽ nghiên cứu bốn thiên hà lùn biệt lập khác để tìm thêm manh mối về cách hình thành sao thay đổi theo thời gian.

Theo Hà Thu (TPO)

Các tin khác

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Kích hoạt mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Kích hoạt mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội

(GLO)- Sáng 4/10, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: "Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội" với yêu cầu đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển trong mọi ngành, mọi lĩnh vực và trong toàn xã hội.

Ân Tường ra quân hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026

Ân Tường ra quân hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026

(GLO)- Sáng 1-10, UBND xã Ân Tường (tỉnh Gia Lai) phát động các hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 và tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xử lý công việc cho cán bộ, công chức, viên chức, thành viên tổ công nghệ số cộng đồng, đại diện các thôn, trường học.

Người trẻ làm “đại sứ số” cho sản phẩm quê hương

Người trẻ làm “đại sứ số” cho sản phẩm quê hương

(GLO)- Nhanh nhạy ứng dụng công nghệ và mạng xã hội, đoàn viên, thanh niên Gia Lai đang góp sức quảng bá nông sản, sản phẩm OCOP của người dân. Qua đó, sản phẩm địa phương được nhiều người biết đến hơn, còn người trẻ có thêm cơ hội rèn luyện kỹ năng số.

Xã Ia Mơ sơ kết thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị

Xã Ia Mơ sơ kết thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị

(GLO)- Chiều 23-9, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã Ia Mơ (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị sơ kết công tác 9 tháng và triển khai nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2026 về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Phường Diên Hồng ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số”

Phường Diên Hồng ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số”

(GLO)- Chiều 22-9, UBND phường Diên Hồng (tỉnh Gia Lai) tổ chức ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số” tại Tổ dân phố 3 với 20 thành viên. Mô hình gắn xây dựng gia đình văn hóa với ứng dụng công nghệ số, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, an toàn trên không gian mạng.

Công an Gia Lai đưa tiện ích lên môi trường số, phục vụ nhân dân

Công an Gia Lai đưa tiện ích lên môi trường số, phục vụ nhân dân

(GLO)- Từ giải quyết thủ tục hành chính, cấp căn cước, định danh điện tử đến tra cứu vi phạm giao thông, nhiều tiện ích được Công an tỉnh Gia Lai đưa lên môi trường số. Đằng sau là quá trình xây dựng, làm sạch, kết nối dữ liệu, cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW, đổi mới quản lý, phục vụ nhân dân.

Đưa AI vào sản xuất, y tế, logistics: Mức tài trợ lên tới 3 tỷ đồng

Đưa AI vào sản xuất, y tế, logistics: Mức tài trợ lên tới 3 tỷ đồng

(GLO)- Các doanh nghiệp, tổ chức triển khai nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất, y tế, logistics và một số lĩnh vực ưu tiên có thể được ngân sách nhà nước tài trợ tối đa 3 tỷ đồng cho mỗi nhiệm vụ. Hồ sơ được tiếp nhận đến 17 giờ ngày 10-10-2026.

79 nền tảng số dùng chung quốc gia, lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng AI

79 nền tảng số dùng chung quốc gia, lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng AI

(GLO)- Nguyên tắc xuyên suốt khi triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là phải lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhưng không thay thế con người ra quyết định. Khung cũng định hướng sử dụng chung 79 nền tảng số quốc gia, hạn chế đầu tư nhỏ lẻ, trùng lặp.