Phát huy truyền thống anh hùng, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ hôm nay tiếp tục xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, gắn bó máu thịt với nhân dân.
Chiến đấu kiên cường, chiến công chói lọi
Ngày 16-1-1951, Đại đoàn Đồng Bằng (tiền thân của Sư đoàn 320, Quân đoàn 34) được thành lập. Với phương châm “Vừa chiến đấu, vừa xây dựng; lực lượng có chừng nào đưa vào tác chiến chừng ấy; vũ khí có gì đánh nấy; lấy của địch đánh địch”.
Đặc biệt, trong Chiến dịch Thu Đông 1951-1952 và đợt tác chiến chiến lược Đông Xuân 1953-1954, Sư đoàn anh dũng chiến đấu, tiêu hao sinh lực, phá vỡ nhiều đồn bốt, phương tiện chiến tranh của địch.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn liên tục giành thắng lợi trên khắp các chiến trường, từ đồng bằng Bắc Bộ đến rừng núi Tây Bắc. Sư đoàn tham gia 9 chiến dịch, chiến đấu hơn 400 trận, đánh thiệt hại 5 binh đoàn và 3 trung đoàn quân Pháp; loại khỏi vòng chiến đấu hơn 35.000 tên địch; tiêu diệt hàng trăm đồn bốt; thu và phá hủy hàng nghìn phương tiện chiến tranh.
Cùng với LLVT địa phương, Sư đoàn góp phần giải phóng 10 tỉnh đồng bằng Bắc Bộ, cùng quân - dân cả nước kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
Cuối năm 1967, tại rừng Cúc Phương (tỉnh Ninh Bình), Sư đoàn tổ chức lễ xuất quân vào chiến trường miền Nam đánh Mỹ. Với sức mạnh tiến công mạnh mẽ, Sư đoàn khiến quân thù khiếp sợ trên chiến trường Bắc Quảng Trị, gắn liền với các địa danh Lâm Xuân, Đại Độ, Đinh Tổ, Bắc Cửa Việt, Cam Lộ, Ngã Tư Sòng, Đường 9 - Khe Sanh.
Đơn vị đánh thiệt hại nặng Sư đoàn 3 Thủy quân lục chiến Mỹ, loại khỏi vòng chiến đấu hàng nghìn tên địch, thu và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Trong những năm tháng quyết định của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Sư đoàn tiếp tục “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” với phương châm “Đi sâu, đi lâu, đi đến ngày toàn thắng”. Hành quân vào Tây Nguyên - chiến trường vô cùng gian khổ - trong điều kiện thiếu thốn lương thực, thuốc men, bệnh tật hoành hành, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn vẫn chủ động tiến công, tiêu diệt địch, lập nhiều chiến công vang dội tại các điểm cao 1049, 1015…, tạo điều kiện để các lực lượng của Mặt trận làm nên chiến thắng Đắc Tô - Tân Cảnh, phá vỡ tuyến phòng ngự mạnh nhất của quân lực Việt Nam Cộng hòa, giải phóng một vùng rộng lớn.
Năm 1972, Sư đoàn được lệnh chuyển hướng hoạt động dọc trục đường 19 (từ Hàm Rồng đến biên giới Campuchia) và trục đường 14 (từ Hàm Rồng đến Phú Nhơn). Phối hợp cùng LLVT địa phương, đơn vị đập tan hàng loạt căn cứ dọc hai tuyến đường chiến lược, loại khỏi vòng chiến đấu hàng nghìn tên địch, làm tan rã Chiến đoàn 22 ngụy, phá tan các ấp chiến lược.
Nhắc đến Sư đoàn 320, nhiều người còn nhớ cuộc hành quân lật cánh từ Gia Lai về Đắk Lắk, từ Buôn Hồ, Thuần Mẫn giải phóng Tây Nguyên; đặc biệt là cuộc truy kích lớn nhất trong lịch sử Quân đội ta tại Cheo Reo - đường 7, làm chủ Củng Sơn, cùng LLVT địa phương giải phóng TX Tuy Hòa và tỉnh Phú Yên, bắt sống Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm, Phó Tư lệnh Quân đoàn 2 ngụy.
Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, trong đội hình Quân đoàn 3, Sư đoàn tiến công tiêu diệt và bắt sống toàn bộ Sư đoàn 25 ngụy, đập tan căn cứ Đồng Dù, mở toang “cánh cửa thép” án ngữ phía Tây Bắc Sài Gòn. Chiến công này góp phần cùng Quân đoàn và toàn chiến trường đánh thẳng vào sào huyệt cuối cùng của chế độ ngụy quyền Sài Gòn, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của dân tộc.
Thủy chung, nghĩa tình, gắn bó với nhân dân
Đầu năm 1988, Sư đoàn trong đội hình Quân đoàn 3 được lệnh trở lại Tây Nguyên. Xác định huấn luyện là nhiệm vụ trọng tâm trong thời bình, là cơ sở nâng cao sức mạnh chiến đấu, Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn đã lãnh đạo, chỉ đạo công tác huấn luyện theo phương châm “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, sát yêu cầu nhiệm vụ, đối tượng tác chiến và vũ khí trang bị hiện có.
Cùng với nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ vững chắc địa bàn chiến lược, Sư đoàn đặc biệt quan tâm công tác dân vận, giúp địa phương củng cố hệ thống chính trị. Gần 38 năm trở lại Tây Nguyên, đơn vị thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và nhân dân địa phương, triển khai nhiều chủ trương, biện pháp thiết thực, hiệu quả.
Theo đó, Sư đoàn tổ chức kết nghĩa với các địa phương nơi đóng quân; cử hàng trăm tổ, đội công tác với hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ về vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng.
Nhận thức sâu sắc vai trò đặc biệt quan trọng của công tác dân vận trong việc củng cố mối quan hệ máu thịt quân - dân, xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân”, những năm qua, Sư đoàn triển khai hiệu quả các phong trào thi đua như: “Dân vận khéo, xây dựng đơn vị dân vận tốt”; “Quân đội chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau” giai đoạn 2021 - 2023; chương trình “Xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn cả nước năm 2025”; “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc khắc phục hậu quả thiên tai tại miền Trung; chương trình “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường”…
Trải qua 75 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành với nhiều chiến công chói lọi, Sư đoàn 320 vinh dự được Đảng, Nhà nước 2 lần phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân; 3 trung đoàn, 9 tiểu đoàn, 5 đại đội và 18 cán bộ, chiến sĩ được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, trong đó Trung đoàn 48 được phong tặng lần thứ hai.
Qua đó, Sư đoàn đã huy động hàng vạn ngày công giúp nhân dân làm đường giao thông, đào đắp kênh mương; xây dựng, sửa chữa gần 800 căn nhà cho gia đình chính sách, hộ khó khăn và nhiều công trình phúc lợi; tham gia xóa mù chữ cho hơn 3.800 lượt người; khám, chữa bệnh miễn phí cho hàng nghìn lượt người dân; phụng dưỡng, chăm sóc 2 Mẹ Việt Nam anh hùng; thường xuyên tạo việc làm cho 50 hộ đồng bào dân tộc thiểu số xã Ia Krêl với thu nhập bình quân 5 - 6 triệu đồng/người/tháng.
Những kết quả đó góp phần củng cố vững chắc mối quan hệ đoàn kết quân - dân, xây dựng cơ sở chính trị địa phương ngày càng vững mạnh, để lại hình ảnh đẹp về “Bộ đội Cụ Hồ” trong lòng đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.
Hiện nay, Sư đoàn 320 trong đội hình Quân đoàn 34 đã được điều chỉnh tổ chức, biên chế từ Sư đoàn rút gọn thành Sư đoàn bộ binh cơ giới đủ quân. Trước yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, kế thừa và phát huy truyền thống anh hùng, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện; nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng; tập trung xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu; xây dựng nền nếp chính quy, chấp hành nghiêm pháp luật, kỷ luật, bảo đảm an toàn.
Cùng với đó, Sư đoàn đẩy mạnh tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ; bảo đảm tốt công tác kỹ thuật; không ngừng nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu; xây dựng Đảng bộ “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” tiêu biểu, Sư đoàn vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”.
