Những năm gần đây, các loại hàng thủ công “nhà làm”ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng. Một số mặt hàng “nhà làm” đã dần định hình phân khúc tiêu dùng, có thể đi vào các kênh bán lẻ phổ thông truyền thống như tiệm tạp hóa, chợ, cửa hàng hoặc bán lẻ trực tiếp thông qua các nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên, trong bối cảnh các quy định về quản lý thuế, quản lý hóa đơn chứng từ ngày càng chặt chẽ, người kinh doanh các mặt hàng thủ công “nhà làm” không khỏi lo lắng.
Bà Huỳnh Thị Mỹ Thơ (ở 392 Hùng Vương, phường Pleiku) cho hay: “Tận dụng mặt bằng sẵn có, tôi bán lẻ thêm một số mặt hàng thực phẩm chế biến sẵn như dầu phụng ép, chả ram, cá biển, nước mắm do người nhà ở quê làm gửi lên theo mùa vụ. Các mặt hàng này, nếu yêu cầu hóa đơn đầu vào thì rất khó. Người bán hàng nhỏ lẻ như tôi thật sự băn khoăn, lo lắng không biết làm sao cho đúng quy định về thuế”.
Theo quy định tại Nghị định số 70/2025/NĐ-CP ngày 20.3.2025 của Chính phủ về hóa đơn, chứng từ, từ ngày 1.6.2025, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên và DN có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu với cơ quan thuế.
Quy định này khiến các cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh theo phương thức truyền thống nói chung băn khoăn bởi việc kê khai, cung cấp hóa đơn đầu vào của một số hàng hóa, sản phẩm nhỏ lẻ, mang tính đặc thù như hàng thủ công “nhà làm”, nhóm hàng nông sản…
Trước đây, bà Nguyễn Thị Nương, chủ Tạp hóa Nương (398 Hùng Vương, phường Pleiku) là hộ kinh doanh nộp thuế khoán. Khi bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, bà không khỏi lo lắng về việc kê khai nhập hàng như thế nào đối với hàng “nhà làm”. Cầm trên tay gói mứt gừng do người quen sản xuất, bà Nương cho biết: “Đặc thù ngành kinh doanh tạp hóa cần nhập rất nhiều loại hàng, trong đó có thực phẩm, bánh mứt “nhà làm” theo mùa. Đơn cử như mặt hàng mứt gừng này, giờ tôi chỉ nhập vài gói để chêm hàng chứ không dám nhập nhiều nếu bên bán không cung cấp được hóa đơn. Tôi cũng chia sẻ với một số bạn hàng truyền thống nên sớm tuân thủ các quy định liên quan nếu muốn đưa hàng “nhà làm” ra thị trường lâu dài”.
Trước những mối quan tâm nói trên của người nộp thuế, cơ quan thuế địa phương cho biết, hiện nay, các cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh không thuộc đối tượng phải áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền vẫn kê khai và nộp thuế theo phương thức khoán bình thường. Đối với một số loại hàng hóa nhập vào có nguồn gốc nông sản, thực phẩm “nhà làm” thì cá nhân, hộ kinh doanh tiến hành lập bảng kê đối với hàng hóa đó theo quy định.
Bà Phạm Thị Bích, Phó Trưởng thuế cơ sở 8, thông tin: “Nhằm góp phần xây dựng môi trường sản xuất kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, chống thất thu ngân sách nhà nước, cơ quan thuế khuyến khích các hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử, người mua hàng xây dựng thói quen lấy hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ. Đối với hộ kinh doanh, cần nhập bán hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có hóa đơn chứng từ, đảm bảo các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm”.
