Những già làng ở Gia Lai “giữ lửa” nghề truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều già làng người dân tộc thiểu số ở Gia Lai vẫn âm thầm gìn giữ và phát huy nghề truyền thống của dân tộc mình. Với họ, đó còn là một phần trách nhiệm với các giá trị được cha ông trao truyền.
Đi qua hơn 70 mùa rẫy, già làng Ksor Cân (làng Dăng, xã Ia O, huyện Ia Grai) như “cây cao, bóng cả” giữa đại ngàn vùng biên. Già là chủ nhân của nhiều bức tượng gỗ dân gian truyền thống. Với tình yêu văn hóa truyền thống của dân tộc mình, già Cân đã kiên trì vận động, khơi dậy ý thức bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của bà con.

Đi qua hơn 70 mùa rẫy, già làng Ksor Cân (làng Dăng, xã Ia O, huyện Ia Grai) như “cây cao, bóng cả” giữa đại ngàn vùng biên. Già là chủ nhân của nhiều bức tượng gỗ dân gian truyền thống. Với tình yêu văn hóa truyền thống của dân tộc mình, già Cân đã kiên trì vận động, khơi dậy ý thức bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của bà con.

Không chỉ là người tạc tượng gỗ giỏi, ông Ksor Krôh còn là người làm khung cửi có tiếng ở làng Ngó 4 (xã Ia Ka, huyện Chư Păh). Học cách làm khung cửi từ ông và cha của mình, ông Krôh không nhớ rõ đôi tay mình đã làm ra biết bao khung cửi để những người phụ nữ trong làng dệt nên những tấm thổ cẩm đặc sắc.

Không chỉ là người tạc tượng gỗ giỏi, ông Ksor Krôh còn là người làm khung cửi có tiếng ở làng Ngó 4 (xã Ia Ka, huyện Chư Păh). Học cách làm khung cửi từ ông và cha của mình, ông Krôh không nhớ rõ đôi tay mình đã làm ra biết bao khung cửi để những người phụ nữ trong làng dệt nên những tấm thổ cẩm đặc sắc.

Ở tuổi 70, ông Kpuih Jol (làng Hle Ngol, xã Ia Tôr, huyện Chư Prông) thuộc lòng từng chất liệu, sắc màu tới ý nghĩa của các loại mặt nạ gỗ khác nhau. Mặt nạ gỗ là một bộ phận quan trọng góp phần làm nên một pơtual (người làm trò) trong lễ hội của người Jrai. Bằng tình yêu và đôi tay khéo léo, “nhà điêu khắc” Kpuih Jol tài hoa đã làm ra hàng trăm chiếc mặt nạ phục vụ lễ hội, đồng thời góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.
Ở tuổi 70, ông Kpuih Jol (làng Hle Ngol, xã Ia Tôr, huyện Chư Prông) thuộc lòng từng chất liệu, sắc màu tới ý nghĩa của các loại mặt nạ gỗ khác nhau. Mặt nạ gỗ là một bộ phận quan trọng góp phần làm nên một pơtual (người làm trò) trong lễ hội của người Jrai. Bằng tình yêu và đôi tay khéo léo, “nhà điêu khắc” Kpuih Jol tài hoa đã làm ra hàng trăm chiếc mặt nạ phục vụ lễ hội, đồng thời góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.
Ông Đinh Bri (65 tuổi, làng Pyang, thị trấn Kông Chro, huyện Kông Chro) có nhiều đóng góp trong việc duy trì, phát huy giá trị tượng gỗ dân gian của người Bahnar ở khu vực phía Đông tỉnh. Để tiếp tục truyền dạy cho lớp con cháu, những người già trong làng như ông Bri đã nỗ lực làm ra nhiều bức tượng đẹp, tạo “thương hiệu” riêng. Từ đó, lớp cháu con sẽ cảm thấy tự hào và ra sức “giữ hồn” tượng gỗ.
Ông Đinh Bri (65 tuổi, làng Pyang, thị trấn Kông Chro, huyện Kông Chro) có nhiều đóng góp trong việc duy trì, phát huy giá trị tượng gỗ dân gian của người Bahnar ở khu vực phía Đông tỉnh. Để tiếp tục truyền dạy cho lớp con cháu, những người già trong làng như ông Bri đã nỗ lực làm ra nhiều bức tượng đẹp, tạo “thương hiệu” riêng. Từ đó, lớp cháu con sẽ cảm thấy tự hào và ra sức “giữ hồn” tượng gỗ.
Mọi người thường gọi ông Mlang (bên phải, 70 tuổi, làng C, xã Gào, TP. Pleiku) là “già làng tài hoa”. Bởi, từ đôi tay sần sùi, chai sạn, ông đã tạo nên những chiếc gùi chân chất, mộc mạc như kể câu chuyện từ ngàn xưa. Gùi của ông Mlang không chỉ có màu sắc sặc sỡ mà còn mộc mạc, hồn hậu và chứa đựng những mạch nguồn văn hóa. Có lẽ nhờ sự khác biệt ấy, căn nhà với những chiếc gùi do chính tay ông Mlang làm ra đã trở thành một địa chỉ quen thuộc mỗi khi du khách có nhu cầu tìm hiểu văn hóa dân tộc bản địa.

Mọi người thường gọi ông Mlang (bên phải, 70 tuổi, làng C, xã Gào, TP. Pleiku) là “già làng tài hoa”. Bởi, từ đôi tay sần sùi, chai sạn, ông đã tạo nên những chiếc gùi chân chất, mộc mạc như kể câu chuyện từ ngàn xưa. Gùi của ông Mlang không chỉ có màu sắc sặc sỡ mà còn mộc mạc, hồn hậu và chứa đựng những mạch nguồn văn hóa. Có lẽ nhờ sự khác biệt ấy, căn nhà với những chiếc gùi do chính tay ông Mlang làm ra đã trở thành một địa chỉ quen thuộc mỗi khi du khách có nhu cầu tìm hiểu văn hóa dân tộc bản địa.

Người làng Hăng Ring (thị trấn Chư Sê, huyện Chư Sê) kính trọng già Rah Lan Hào bởi ngoài là già làng uy tín, ông còn là người tập hợp và thành lập đội cồng chiêng thanh-thiếu niên để truyền lại ngọn lửa văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Cùng với đó, già Hào còn có tài tạc tượng gỗ dân gian tuyệt đẹp. Biết tạc tượng từ năm 20 tuổi, đôi tay tài hoa của già đã tạo nên không biết bao nhiêu tượng gỗ với nhiều kiểu dáng và ý nghĩa độc đáo.

Người làng Hăng Ring (thị trấn Chư Sê, huyện Chư Sê) kính trọng già Rah Lan Hào bởi ngoài là già làng uy tín, ông còn là người tập hợp và thành lập đội cồng chiêng thanh-thiếu niên để truyền lại ngọn lửa văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Cùng với đó, già Hào còn có tài tạc tượng gỗ dân gian tuyệt đẹp. Biết tạc tượng từ năm 20 tuổi, đôi tay tài hoa của già đã tạo nên không biết bao nhiêu tượng gỗ với nhiều kiểu dáng và ý nghĩa độc đáo.

Các tin khác

Điểm hẹn văn hóa cuối tuần

Điểm hẹn văn hóa cuối tuần

(GLO)- Từ những đêm diễn sân khấu truyền thống tại phường Quy Nhơn Nam đến không gian cà phê kết hợp trải nghiệm văn hóa ở phường Pleiku, Gia Lai đang mang đến cho người dân và du khách nhiều lựa chọn thư giãn, thưởng thức nghệ thuật.

Chung một tình yêu với văn hóa dân tộc

Chung một tình yêu với văn hóa dân tộc

(GLO)- Giữa chập chùng đại ngàn, có những mối lương duyên được se kết từ tình yêu chung với văn hóa dân tộc. Không chỉ tìm thấy ở nhau sự đồng điệu của trái tim, những người trẻ Bahnar, Jrai còn chung một nhịp đập thiết tha với văn hóa, để rồi từ mái ấm nhỏ, họ cùng nhau giữ mạch nguồn di sản.

Ngân hàng Thanh âm Việt Nam sẽ lưu giữ những gì?

Ngân hàng Thanh âm Việt Nam sẽ lưu giữ những gì?

(GLO)- Từ tiếng rao phố thị, lời ru, tiếng nhạc cụ dân tộc đến những giai điệu sáng tạo của cộng đồng, Ngân hàng Thanh âm Việt Nam được định hướng trở thành nguồn tài nguyên âm nhạc số, góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa, kết nối người sáng tạo và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.

Các bảo vật quốc gia đang trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Gia Lai được gắn mã QR. Ảnh: Ngọc Nhuận

Bảo tàng tỉnh Gia Lai gắn mã QR cho bảo vật quốc gia

(GLO)- Nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác trưng bày và phục vụ khách tham quan, Bảo tàng tỉnh Gia Lai (số 26 Nguyễn Huệ, phường Quy Nhơn) triển khai gắn mã QR đối với các bảo vật quốc gia đang lưu giữ tại đơn vị.

Lễ cúng Mừng nhà rông mới được bà con làng Bi Giông phục dựng tại “Đêm hội Cồng chiêng xã Pờ Tó” lần thứ 2 - 2026.

Âm vọng cồng chiêng trước mùa lễ hội

(GLO) - Festival cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 30-10 đến 8-11 tại Gia Lai. Trước thềm lễ hội, nhiều địa phương trong tỉnh đang rộn ràng tổ chức các liên hoan cồng chiêng như lời chào đón du khách sẵn sàng đến với vùng đất Gia Lai.

Giữ nhịp chiêng trong thế hệ trẻ

Giữ nhịp chiêng trong thế hệ trẻ

(GLO)- Từ không gian cộng đồng đến trường học, tiếng cồng chiêng, điệu múa xoang đang ngày càng gần gũi với nhiều học sinh qua những buổi tập luyện, sinh hoạt thường xuyên, góp phần bồi đắp niềm tự hào, ý thức gìn giữ và tiếp nối di sản văn hóa dân tộc.

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

(GLO)- Giải Nobel Văn học 2026 dự kiến được Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố tại Stockholm vào lúc 13 giờ ngày 8-10 (18 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam). Dù nhiều tên tuổi nổi tiếng được nhắc đến trước giờ công bố, danh tính người đoạt giải vẫn là một ẩn số do quy trình xét chọn được bảo mật.

Gia Lai điều chỉnh quy mô Festival cồng chiêng năm 2026

Gia Lai điều chỉnh quy mô Festival cồng chiêng năm 2026

(GLO)- Ngày 6-10, UBND tỉnh Gia Lai có văn bản chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị Festival cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026; trong đó điều chỉnh kế hoạch, không tổ chức Festival cồng chiêng với quy mô quốc tế.