Cá khô vẫn là loại thực phẩm tốt cho sức khỏe vì quá trình phơi sấy chủ yếu làm mất nước, trong khi phần lớn dưỡng chất vẫn được giữ lại và thậm chí cô đặc hơn so với cá tươi.
Theo đó, trong 100g cá khô có thể chứa 45-60g protein, cao hơn nhiều so với cá tươi cùng trọng lượng. Đây là nguồn đạm quan trọng giúp duy trì và phát triển cơ bắp. Một số loại như cá cơm khô còn cung cấp nhiều canxi, phốt pho và vitamin D, hỗ trợ xương chắc khỏe và góp phần phòng ngừa loãng xương.
Dù đã qua phơi nắng, cá khô vẫn giữ được một phần axit béo omega-3. Đây là dưỡng chất có lợi cho tim mạch và chức năng não.
Cá khô còn có lợi thế là dễ bảo quản. Tuy nhiên, do đặc thù chế biến bằng cách phơi nắng, ướp muối hoặc hun khói, cá khô có hàm lượng muối khá cao, tiềm ẩn một số nguy cơ sức khỏe nếu ăn thường xuyên.
Cụ thể, việc tiêu thụ quá nhiều natri có thể làm tăng huyết áp, tăng nguy cơ bệnh tim mạch và gây áp lực cho thận. Nếu phơi không đủ nắng hoặc bảo quản trong môi trường ẩm, cá khô dễ bị mốc. Aflatoxin - một độc tố do nấm mốc sinh ra - đã được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm chất có nguy cơ gây ung thư gan cao.
Thêm vào đó, một số cơ sở sản xuất không uy tín có thể sử dụng chất tẩy trắng hoặc hóa chất bảo quản độc hại nhằm kéo dài thời gian bán hàng. Việc tiêu thụ lâu dài có thể gây ngộ độc hoặc tích tụ độc tố trong cơ thể.
Vì thế, một số nhóm đối tượng cần thận trọng khi sử dụng cá khô. Đối với người mắc huyết áp cao, bệnh mạch vành hoặc suy tim, việc tiêu thụ quá nhiều cá khô có thể làm huyết áp khó kiểm soát, tăng nguy cơ phù nề, mệt mỏi và biến chứng tim mạch.
Vì vậy, nhóm này nên hạn chế ăn cá khô, chỉ nên dùng với tần suất thấp và ưu tiên các món cá tươi, dùng ít muối khi chế biến để bảo vệ tim mạch tốt hơn.
Cá khô chứa nhiều muối nên có thể làm tăng gánh nặng cho thận, gây giữ nước, huyết áp cao và làm bệnh tiến triển nhanh hơn. Ngoài ra, một số nghiên cứu cho thấy cá khô ở một số khu vực có thể nhiễm kim loại nặng như chì hoặc cadmium, điều này càng bất lợi cho người bệnh thận. Vì vậy, người có bệnh thận nên hạn chế cá khô.
Ở người dị ứng cá, các protein gây dị ứng vẫn tồn tại ngay cả khi cá đã được phơi khô hoặc nấu chín. Vì vậy, ăn cá khô vẫn có thể kích hoạt phản ứng dị ứng, từ nhẹ như ngứa, nổi mề đay đến nặng như khó thở.
Ngoài ra, người có hệ miễn dịch suy giảm, chẳng hạn người cao tuổi, đang dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai và cho con bú nên hạn chế ăn cá khô, đặc biệt với các loại cá có nguy cơ nhiễm kim loại nặng, dễ bị nhiễm trùng từ thực phẩm không đảm bảo vệ sinh.
