Nhớ khói lam chiều

(GLO)- “Nhớ sao màu khói lam chiều/Cuối thu mái lá mỹ miều bóng quê/Cỏ non phủ lối ta về/Thương chiều nắng nhạt bờ đê gió lùa/Đồi nương nở tím hoa mua/Bếp hồng mẹ đợi mấy mùa thu sang”. Mỗi lần đọc những câu thơ này của tác giả Đình Tiên, lòng tôi lại trào dâng nỗi nhớ quê nhà, nhớ tuổi thơ với bao kỷ niệm êm đềm.
Quê tôi là vùng bán sơn địa. Nhà tôi ở giữa khu vườn đầy hoa trái do nội để lại, xung quanh là cánh đồng lúa 2 vụ, phía Đông là gò cao, sau khu vườn chênh chếch phía Tây là dòng sông nhỏ. Mùa khô, sông cạn có thể lội sang xóm trên để tìm bạn đánh đáo, bắn bi. Mùa đông, nước về ngập đồng, tôi phải ở trọ nhà người quen xóm dưới để đi học.
Còn nhớ, mỗi lần tan học, tôi phải băng qua dải đồi cao, rồi men theo bờ ruộng mới về đến nhà. Nhà tôi không rộng lắm, chỉ có 2 gian và chái bếp, có mái hiên sau để chứa củi khô dùng đun bếp quanh năm. Từ trên đồi cao nhìn về khu vườn nhà mình, tôi thấy hàng cau cao vút, xa xa là hàng dừa và những bụi chuối xanh um. Bao quanh khu vườn là những lùm tre ken dày và hàng cây mù u đứng như sóng đũa. Vườn nhà khá rộng, cha mẹ tôi trồng rau củ quanh năm, mùa nào thức ấy. Gia đình tôi tuy không dư giả nhưng quanh năm đủ ăn. Tôi thấm đẫm nét quê, tuổi thơ lớn lên cùng rạ rơm, khói bếp. 
Minh họa: Huyền Trang
Minh họa: Huyền Trang
Cứ mỗi độ thu về, vườn nhà lá rụng ngập lối. Ngày nào mẹ tôi cũng năng tay quét, ủ đốt thành tro. Những làn khói lam chiều dịu nhẹ quyện lên mái nhà tranh thành những hình hài vui mắt, rồi phả lên trời lẫn vào những bụi tre. Tôi biết bếp nhà đang đỏ lửa, mẹ tất bật chuẩn bị bữa cơm chiều đạm bạc. Bước chân vừa chạm ngõ, tôi đã hít thở cái mùi nồng nàn của khói bếp quyện lẫn mùi thơm của niêu cá đồng kho nghệ. Mấy chú nghé trong chuồng nghe bước chân tôi liền kêu lên “nghé ọ… nghé ọ…”. Thương lắm! Biết chúng cũng đang đói như mình, tôi vội bỏ cặp sách, thay đồ rồi đi thẳng ra cây rơm, rút một ôm rơm khô và đổ nước đầy chậu sành cho mấy chú nghé cùn chân vì bị nhốt cả ngày không có người chăn thả. Chăm trâu riết rồi cũng thành thói quen. Ngày nào bận chưa ra chăm mấy chú nghé được, tôi cứ cảm thấy thiêu thiếu một việc gì đó.
Đến khi lớn khôn, rời vòng tay của mẹ, tôi xa quê hương để xây dựng tổ ấm mới và mang theo những ký ức đẹp đẽ của tuổi thơ. Giờ đây, mỗi lần trở lại thăm quê là mỗi lần nỗi nhớ thêm đầy. Miền quê thuần nông của tôi ngày nào nay đã trở thành thị tứ sầm uất, náo nhiệt. Nhưng với tôi, nét quê vẫn còn đấy. Đứng bên dải đồi năm xưa, tôi vẫn như đang gặp lại hình ảnh các bà, các mẹ kĩu kịt đôi quang gánh tảo tần một nắng hai sương. Và xa xa, mái nhà tôi vẫn lúp xúp dưới hàng cau. Chiều chiều, những ngọn khói vẫn bay lên từ chái bếp của mẹ, quyện vào những bụi tre già. Và tôi lại thấy nhớ mẹ da diết. 
BÙI QUANG VINH
 

Các tin khác

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

(GLO)- Giải Nobel Văn học 2026 dự kiến được Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố tại Stockholm vào lúc 13 giờ ngày 8-10 (18 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam). Dù nhiều tên tuổi nổi tiếng được nhắc đến trước giờ công bố, danh tính người đoạt giải vẫn là một ẩn số do quy trình xét chọn được bảo mật.

Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

Mai Ðậu Hũ: Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

(GLO)- Mai Ðậu Hũ, tên thật là Phạm Thị Tuyết Mai (SN 1991, hiện sống tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) là cây bút quen thuộc với bạn đọc nhỏ tuổi. Chị từng in tập thơ thiếu nhi "Khu vườn của mẹ" (NXB Trẻ, 2024) và tập truyện đồng thoại "Chuyện ở rừng xanh thẳm" (NXB Trẻ, 2024).

Rạo rực mùa dã quỳ về…

Rạo rực mùa dã quỳ về…

(GLO)- Không hiểu sao cứ mỗi dịp cuối hạ sang thu, tôi cùng nhóm bạn một thời là những công dân phố núi (Tây Gia Lai), nay định cư tại TP. Hồ Chí Minh lại rạo rực, háo hức rủ nhau về trải nghiệm mùa hoa dã quỳ - cồng chiêng phố núi đến vậy…

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10.

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10

(GLO)- Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai vừa thông tin về cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Giai điệu tự hào”. Cuộc thi dự kiến diễn ra trong tháng 10, nhằm phát hiện giọng hát có triển vọng, phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ trên địa bàn tỉnh.

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

Tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP.HCM), vở kịch Một mối tình (tác giả Như Trúc - đạo diễn) của Sân khấu Mới đưa khán giả về lại miệt đồng bằng sông nước, nơi những con người chân chất cứ loay hoay mãi giữa yêu thương và buông bỏ.

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Không chỉ tìm đến để thưởng thức các tác phẩm hội họa của nhà thiết kế Đỗ Mạnh Cường, nhiều bạn trẻ còn thích thú check-in, tận hưởng không gian ngập sắc hoa và tìm thấy những phút giây thư giãn giữa nhịp sống đô thị.

Những cụ bà sống vui cùng sách

Những cụ bà sống vui cùng sách

(GLO)- Ở tuổi ngoài 70 đến gần 90, đọc sách vẫn là niềm vui mỗi ngày của những người phụ nữ cao tuổi ham học hỏi, thích khám phá điều mới lạ.

Ơn Người từ một triển lãm

Ơn Người từ một triển lãm

(GLO)- Những bức ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh được chọn lọc, trưng bày tại Bảo tàng Pleiku đã thu hút công chúng trong dịp Quốc khánh năm nay, như một lời khẳng định: “Miền Nam nhớ mãi ơn Người”.

Mùa khai trường trong ký ức

Mùa khai trường trong ký ức

Chỉ đợi một làn gió nhẹ lướt qua, không khí ngày khai trường lại rộn rã tràn về trên từng góc phố. Rời xa mái trường dấu yêu đã mấy chục năm, tôi tưởng mình đã đủ già dặn để đứng ngoài những nôn nao của đám trẻ.

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

(GLO)- Hồ Chí Minh - Một con người và một dân tộc là tác phẩm kể về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

(GLO)- Tối 5-9, tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với nhà trường tổ chức chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”, với sự tham gia của các nhạc sĩ, ca sĩ thuộc Chi hội Âm nhạc tỉnh và Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tại Gia Lai.

Món quà lớn mang tên "Tự do"

Món quà lớn mang tên "Tự do"

(GLO)- Tôi được sinh ra khi đất nước đã hòa bình, lớn lên với những bước chân tự do trên dải đất hình chữ S. Với tôi, tự do từng là một điều rất đỗi bình thường. Chỉ đến khi nghe ba kể về chiến tranh, tôi mới hiểu, tự do là món quà được trao bằng tuổi trẻ, máu xương của bao thế hệ.

Những anh hùng bước ra từ câu hát

Những anh hùng bước ra từ câu hát

(GLO)- Có 3 người anh hùng thuộc 3 dân tộc khác nhau nhưng lịch sử và âm nhạc đã đưa họ cùng bước vào một không gian ký ức của Gia Lai, đó là Anh hùng Núp (dân tộc Bahnar), A Sanh (dân tộc Jrai) và Bùi Ngọc Đủ (dân tộc Kinh).

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

(GLO)- Hội Tem tỉnh Gia Lai ra đời năm 1996, là Hội Tem được thành lập sớm nhất ở khu vực Tây Nguyên. Qua 30 năm, Hội đã góp phần phát triển phong trào sưu tập tem, tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm trong nước và quốc tế.

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

(GLO)- Được mệnh danh là vùng “chảo lửa”, ẩm thực ở vùng đất Phú Túc cũng có những dấu ấn độc đáo như một cách thích ứng với khí hậu. Cái nóng dường như in dấu vào khẩu vị của người Jrai - cộng đồng cư trú lâu đời nơi đây.