Biến đổi dòng chảy, nhiều hộ thiệt hại nặng nề
Cơn bão số 13 cùng đợt mưa lũ kéo dài vừa qua khiến dòng suối Ia Rsai trở nên hung dữ. Nước lũ dâng cao, cuốn trôi nhiều diện tích đất sản xuất và công trình phụ của các hộ dân ở thôn Quỳnh Phụ.
Gia đình anh Ngô Văn Thái là một trong những hộ chịu thiệt hại nặng nề nhất. Trong thời gian ngắn, dòng nước xiết đã cuốn trôi khoảng 5 sào đất sản xuất cùng giếng nước, bếp, nhà tắm, nhà vệ sinh, chuồng bò và toàn bộ cây trồng chắn lũ. Tổng thiệt hại ước tính hơn 200 triệu đồng.
Ngoài ra, lũ còn đe dọa trực tiếp đến căn nhà đang ở. Để đảm bảo an toàn, anh Thái buộc phải di dời tài sản và sang nhà bố mẹ ở nhờ mỗi khi mưa lớn kéo dài.
Sau khi nước rút, nhìn phần đất bị cuốn trôi, vợ chồng anh Thái không khỏi xót xa. Anh chia sẻ: “Trước bão lũ, đất của gia đình tôi kéo dài ra tận chỗ bãi cát trắng ngoài kia, cách vị trí hiện nay hơn 50 m. Nước lũ cuốn trôi khoảng 5 sào đất và các công trình phụ. Tôi mong Nhà nước có khu quy hoạch tái định cư để bà con yên tâm sinh sống”.
Đến nay, bà Đào Thị Roi (hơn 80 tuổi) vẫn chưa hết bàng hoàng khi chứng kiến trận lũ lịch sử. Bao năm sống gần con suối nhưng lần đầu tiên bà chứng kiến dòng nước hung dữ đến vậy.
Gần 1 ha vườn cây vốn là nguồn sống của gia đình đã bị dòng lũ cuốn trôi. Thời điểm xảy ra lũ dữ, người dân trong thôn phải khẩn trương hỗ trợ bà di dời toàn bộ chuồng trại gia súc, gia cầm đến nơi an toàn. Chỉ cần chậm một giờ, toàn bộ tài sản có thể đã bị nước cuốn đi.
Hiện mép suối chỉ còn cách nhà con gái bà Roi khoảng 20 m. Nếu xuất hiện thêm 1 đợt lũ lớn, nguy cơ sạt lở cả căn nhà là khó tránh khỏi. Bà Roi buồn rầu nói: “Tôi cố gắng lắm mới làm được cái nhà. Giờ nước đã mấp mé đến căn nhà đang ở. Năm nay tôi đã 80 tuổi rồi, chỉ trông cậy vào Đảng, Nhà nước giúp đỡ để có nơi ở ổn định”.
Nguy cơ sạt lở uy hiếp khu dân cư
Theo ông Ngô Văn Hạnh-Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Quỳnh Phụ, đợt mưa lũ vừa qua gây thiệt hại gần 40 ha đất, trong đó diện tích bị sạt lở đã hơn 20 ha. Đáng chú ý, tình trạng sạt lở không chỉ làm mất đất sản xuất mà còn đe dọa trực tiếp đến nhà ở và khu nghĩa trang của thôn.
Ông Hạnh kiến nghị: “UBND xã cần sớm quy hoạch mở rộng khu dân cư để di dời các hộ ở vùng trũng, không đảm bảo an toàn. Hiện khu vực này có 40 hộ với tổng diện tích hơn 20 ha. Bố trí lại chỗ ở là giải pháp lâu dài để bà con yên tâm sinh sống và sản xuất”.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Trọng Vĩ-Phó Chủ tịch UBND xã Ia Rsai-cho biết: Địa phương chịu thiệt hại lớn về giao thông, nông nghiệp; đặc biệt là tình trạng suối Ia Rsai bị nắn dòng chảy, gây sạt lở nghiêm trọng đất nông nghiệp và nhà ở của người dân.
“Nếu tiếp tục sạt lở, chúng tôi sẽ tổ chức di dời người dân đến vùng an toàn. Về lâu dài, xã đã báo cáo tỉnh đề nghị nắn lại dòng suối chảy theo hướng cũ và đầu tư xây dựng bờ kè chống sạt lở để tránh thiệt hại cho người dân”-ông Vĩ nhấn mạnh.
Trước tình trạng sạt lở diễn biến phức tạp, người dân thôn Quỳnh Phụ nói riêng và xã Ia Rsai nói chung đang từng ngày sống trong nỗi lo đất bị cuốn trôi, nhà cửa bị dòng suối “nuốt chửng”.
Hơn bao giờ hết, bà con mong mỏi có giải pháp căn cơ, bền vững để bảo vệ cuộc sống, thay cho những biện pháp tạm thời trong mùa mưa bão.
Trong chuyến kiểm tra công tác khắc phục hậu quả thiên tai tại 7 xã phía Tây tỉnh gồm: Pờ Tó, Ia Pa, Ia Hiao, Ia Tul, Uar, Ia Rsai và Ia Dreh, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn yêu cầu các sở, ngành và chính quyền địa phương khẩn trương triển khai giải pháp giúp người dân sớm khắc phục hậu quả bão lũ.
Đồng thời, Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo lựa chọn vị trí phù hợp để bố trí tái định cư cho người dân vùng ngập lụt; xây dựng cơ sở hạ tầng đường, điện, hệ thống cấp thoát nước đầy đủ để di dời bà con đến sinh sống, ổn định lâu dài.
