Hiện tượng sạt lở xảy ra rải rác ở nhiều đoạn dọc suối Bứa, trong đó khu vực xóm 2 (khu phố Long Thành) bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Ông Nguyễn Thọ (xóm 2) cho biết, trước đây suối Bứa chỉ là dòng nước nhỏ, 2 bên bờ thoai thoải, người và gia súc qua lại dễ dàng. Tuy nhiên, vài năm gần đây, tác động của dòng chảy cùng tình trạng khai thác cát trái phép khiến lòng suối bị hạ thấp, nhiều đoạn sâu hoắm.
“Hiện tượng sạt lở năm nào cũng xảy ra nhưng mùa mưa lũ năm 2025 nghiêm trọng nhất, nhiều nơi dòng chảy lấn sâu vào bờ hơn 5 m. Một số nhà dân giờ chỉ còn cách mép sạt lở hơn 10 m. Người dân đã trồng cây, đổ đá, xà bần để gia cố nhưng không hiệu quả” - ông Thọ lo lắng.
Cách đó khoảng 1 km về phía thượng nguồn, đoạn suối Ngân chảy qua xóm 3 cũng bị sạt lở nghiêm trọng, xâm lấn đất trồng keo và nương rẫy của người dân. Giữa lòng suối xuất hiện hố nước rộng hàng chục mét vuông, nơi người dân cho rằng trước đây từng diễn ra hoạt động khai thác cát trái phép.
Suối Bứa và suối Ngân hợp lưu tại xóm 2 rồi tiếp tục chảy qua xóm 1 và xóm 4 của khu phố Long Thành. Dọc tuyến suối, nhiều đoạn bờ bị khoét sâu tạo thành những “hàm ếch” chực chờ đổ sập trong mùa mưa lũ tới.
Theo ông Vũ Văn Đô - Trưởng khu phố Long Thành, ngoài cuốn trôi đất sản xuất, dòng chảy suối Bứa còn đe dọa an toàn cầu Bến Tỷ tại xóm 1. Hiện tượng bồi lấp phía bờ Nam làm thu hẹp dòng chảy, trong khi phía bờ Bắc bị xói lở nghiêm trọng, gây sụt lún, nứt gãy taluy bảo vệ mố cầu.
Trong mùa mưa lũ năm 2025, nước lớn làm xê dịch một trụ cầu và dầm cầu, buộc đơn vị chức năng phải khắc phục tạm thời. Cách đó hơn 200 m về phía hạ lưu, một công trình kè chống sạt lở xây dựng chưa lâu cũng đã hư hỏng nặng.
Theo người dân địa phương, tình trạng sạt lở hiện nay là hệ lụy của việc khai thác cát trái phép kéo dài nhiều năm. Đáng lo ngại, hoạt động này vẫn lén lút diễn ra tại một số đoạn suối qua xóm 3, xóm 4. Vì vậy, để ngăn chặn xâm thực, người dân cho rằng cần xử lý dứt điểm tình trạng “rút ruột” dòng suối.
Ông Nguyễn Quang Minh - Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Tây - khẳng định, địa phương sẽ kiên quyết xử lý tình trạng khai thác cát trái phép, xâm phạm dòng chảy suối Bứa. Đồng thời triển khai các giải pháp cấp bách như nạo vét, khơi thông dòng chảy tại những đoạn bị bồi lấp, thu hẹp.
Theo ông Minh, hiện phường đang triển khai nạo vét, gia cố cầu Bến Tỷ nhằm khôi phục dòng chảy, đồng thời gia cố taluy, kè bảo vệ chân cầu để đảm bảo an toàn trong mùa mưa sắp tới.
Đối với các điểm sạt lở dọc suối Bứa, suối Ngân, địa phương đã giao ngành chức năng rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng để đề xuất phương án xử lý phù hợp.
Trước mắt, việc khắc phục và phòng ngừa sạt lở sẽ ưu tiên những khu vực xung yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến giao thông, đời sống và sản xuất của người dân.
