Nâng cao năng lực tiêu thoát lũ vùng hạ du sông Hà Thanh
(GLO)- Đợt mưa lũ lịch sử tháng 11-2025 gây ngập lụt nghiêm trọng tại hạ du sông Hà Thanh, cho thấy yêu cầu cấp thiết phải có các giải pháp căn cơ, đồng bộ để nâng cao năng lực tiêu thoát lũ.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã trao đổi với ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, về vấn đề này.
* Theo ông, đâu là những yếu tố chính đang chi phối khả năng tiêu thoát lũ của hệ thống sông Hà Thanh?
Ông Vũ Ngọc An. Ảnh: T.Lợi
- Tình trạng ngập lụt nghiêm trọng tại hạ du sông Hà Thanh, đặc biệt trong đợt lũ lịch sử tháng 11-2025 là kết quả của sự tác động đồng thời giữa các yếu tố thiên tai cực đoan và những tồn tại, bất cập kéo dài trong công tác quy hoạch, quản lý và tổ chức không gian thoát lũ.
Về nguyên nhân khách quan, lưu vực sông Hà Thanh có độ dốc lớn, lũ từ thượng nguồn tập trung rất nhanh về hạ du với thời gian truyền lũ chỉ khoảng 3 - 5 giờ, khiến mực nước dâng nhanh, khó ứng phó kịp thời. Trong đợt mưa lũ vừa qua, khu vực hạ du đồng thời chịu tác động của 3 nguồn nước lớn gồm lũ thượng nguồn sông Hà Thanh, lũ từ sông Côn tràn sang và nước từ các lưu vực nội đồng như Bàu Lác, núi Vũng Chua. Cùng thời điểm, thủy triều dâng cao tại cửa đầm Thị Nại đã cản thoát mạnh, khiến nước dềnh ngược về phía thượng lưu gây ngập sâu trên diện rộng.
Bên cạnh yếu tố thiên tai, những vấn đề của hạ tầng và công tác quản lý là nguyên nhân quan trọng làm gia tăng mức độ ngập lụt. Trước đây, lũ trên sông Hà Thanh có thể tràn đều trên đồng ruộng, góp phần giảm áp lực cho lòng sông. Tuy nhiên, hiện nay, do hệ thống đê điều và sự phát triển hạ tầng, dòng lũ bị “cưỡng bức” trong lòng dẫn, khiến mực nước dâng cao đột ngột và chảy xiết hơn.
Quá trình đô thị hóa nhanh tại các phường Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Tây và các xã ven sông đã làm san lấp nhiều vùng trũng thấp - vốn là không gian trữ nước tự nhiên. Bên cạnh đó, nhiều tuyến đường giao thông cắt ngang sông, suối nhưng khẩu độ cầu, cống nhỏ, không đáp ứng yêu cầu thoát lũ, gây chênh lệch mực nước lớn giữa thượng lưu và hạ lưu, làm nước ứ đọng khi lũ về.
* Việc lấn chiếm lòng sông, hành lang thoát lũ trong nhiều năm, đặc biệt là tại nhánh sông Cát, cũng gây ra những hệ lụy đối với công tác phòng, chống lũ…
- Đúng vậy! Đây là một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay. Tính đến cuối năm 2025, toàn tỉnh còn tồn đọng 119 vụ vi phạm liên quan đến lấn chiếm lòng sông, bãi sông và hành lang bảo vệ công trình thủy lợi, tập trung nhiều tại khu vực huyện Tuy Phước và các phường ven sông của TP Quy Nhơn trước đây, trong đó nổi cộm là nhánh sông Cát.
Về hệ lụy, các công trình xây dựng kiên cố trong hành lang thoát lũ đã làm thu hẹp tiết diện dòng chảy, thay đổi hướng dòng chủ lưu, gây xói lở bờ sông và làm suy giảm nghiêm trọng năng lực tiêu thoát lũ. Khi xảy ra lũ lớn, chính các khu vực lấn chiếm này lại trở thành điểm rủi ro cao, đồng thời gây cản trở cho công tác cứu hộ, cứu nạn.
* Không chỉ riêng nhánh sông Cát, tình trạng bồi lắng, thu hẹp dòng chảy còn được ghi nhận tại các sông Trường Úc, sông Cây Me và nhánh Hà Thanh. Ông đánh giá thế nào về vai trò của các tuyến sông này đối với khả năng tiêu thoát lũ cho toàn bộ khu vực hạ du?
- Khả năng tiêu thoát lũ của hạ du sông Hà Thanh không chỉ phụ thuộc vào dòng chính mà còn phụ thuộc rất lớn vào vai trò phân lũ của các sông nhánh. Tại khu vực hạ lưu cầu Diêu Trì, sông Trường Úc đảm nhận khoảng 46% lượng lũ, sông Cát 20%, sông Cây Me 15% và nhánh Hà Thanh 19%.
Tuy nhiên, hiện nay, sông Cát và sông Cây Me đang bị bồi lắng nghiêm trọng, nhiều đoạn gần như mất khả năng thoát lũ, đặc biệt ở khu vực cuối nguồn ra đầm Thị Nại. Điều này khiến khoảng 35% lượng nước lũ không được tiêu thoát mà dềnh ứ, gây ngập sâu cho khu vực dân cư. Ngay cả sông Trường Úc - trục tiêu lũ chính, cũng xuất hiện các “nút thắt cổ chai” nguy hiểm tại khu vực cầu Lò Vôi và hạ lưu cầu Đường Sắt.
Đê sông Cát qua xã Tuy Phước bị vỡ một đoạn trong đợt lũ tháng 11-2025 và được hàn khẩu sau đó. Ảnh: T.Lợi
* Trong bối cảnh lưu vực sông Hà Thanh không có điều kiện xây dựng các hồ chứa lớn để cắt, giảm lũ, định hướng giải quyết bền vững được đặt ra như thế nào, thưa ông?
- Định hướng xuyên suốt là khơi thông dòng chảy, tăng cường khả năng tiêu thoát lũ, đồng thời bảo vệ khu dân cư bằng hệ thống đê, kè phù hợp.
Giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến bố trí khoảng 2.675 tỷ đồng để nâng cao năng lực tiêu thoát lũ. Riêng năm 2026, ưu tiên xử lý các điểm nghẽn cấp bách, gồm nạo vét sông Trường Úc, sông Cát, sông Cây Me; gia cố các tuyến đê xung yếu và di dời khẩn cấp các hộ dân lấn chiếm nghiêm trọng hành lang thoát lũ.
Giai đoạn 2027-2030 trọng tâm là xây dựng trục tiêu lũ Huỳnh Mai để giảm tải cho sông Trường Úc; hoàn thiện hệ thống đê bao trên các sông chính theo tần suất thiết kế; đồng thời triển khai các giải pháp phi công trình như điều chỉnh quy hoạch thoát nước đô thị, xây dựng bản đồ số ngập lụt, hệ thống quan trắc - cảnh báo sớm và tăng cường bảo vệ rừng phòng hộ đầu nguồn.
(GLO)- Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Ban vận động Quỹ “Vì người nghèo” phường vừa tổ chức lễ phát động Tháng cao điểm “Vì người nghèo” năm 2026.
(GLO)- Hướng đến kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 - 20/10/2026), các địa phương trong tỉnh Gia Lai tổ chức nhiều hoạt động thể thao, an sinh xã hội, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, tăng cường đoàn kết và lan tỏa tinh thần sẻ chia trong cộng đồng.
(GLO)- Sáng 18-10 (nhằm ngày 9-9 năm Bính Ngọ), đúng dịp giỗ Thủy tổ Họ Đặng Việt Nam, Hội đồng họ Đặng tỉnh Gia Lai đã khánh thành nhà thờ họ Đặng tại xã Kon Gang.
(GLO)- Ngày 18-10, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hra (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Công ty TNHH sản xuất thương mại Thiên Quỳnh (tỉnh Tây Ninh) bàn giao 10 căn nhà tình nghĩa cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
(GLO)- Hình ảnh 2 biển báo tốc độ 60 km/h và 70 km/h xuất hiện gần nhau trên quốc lộ 1 khiến nhiều tài xế băn khoăn về giới hạn tốc độ được phép. Cảnh sát giao thông đã lên tiếng giải thích, làm rõ cách hiểu các biển báo này.
(GLO)- Giải thưởng “Vinh danh Người truyền lửa” năm 2026 mở rộng cơ hội cho người trẻ, tôn vinh những cá nhân có đóng góp thiết thực cho cộng đồng, với 150 gương mặt được lựa chọn vào vòng bình chọn công khai.
(GLO)- UBND xã Măng Đen (tỉnh Quảng Ngãi) vừa cảnh báo về tình trạng mua bán, chuyển nhượng đất đai trái pháp luật trên địa bàn, trong đó có việc rao bán đất do Nhà nước quản lý trên các nhóm Facebook, Zalo, TikTok…
(GLO)- Sáng 17-10, tại xã Kon Gang, Cụm thi đua số 7 thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai tổ chức Tọa đàm phát huy vai trò của Mặt trận cơ sở trong vận động nhân dân, chăm lo an sinh xã hội và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
(GLO)- Ngày 16-10, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Thống Nhất (tỉnh Gia Lai) phát động Cuộc thi xây dựng video, clip giới thiệu mô hình, điển hình “Dân vận khéo” trên địa bàn phường năm 2026.
(GLO)- Từ năm 2027, Bảo hiểm xã hội Việt Nam triển khai chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) qua tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID.
(GLO)- Đến ngày 16-10, hơn 101,49 triệu người đã được chuyển đổi mã số bảo hiểm xã hội (BHXH) sang số định danh cá nhân hoặc căn cước công dân, đạt 99,17%. Tuy nhiên, vẫn còn hàng trăm nghìn trường hợp chưa hoàn tất do dữ liệu chưa đồng bộ hoặc chưa đáp ứng điều kiện chuyển đổi.
(GLO)- Sáng 16-10, tại phường Hoài Nhơn, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng phối hợp với UBND 2 phường Hoài Nhơn, Hoài Nhơn Đông tổ chức trao bằng khen của Chủ tịch UBND thành phố cho 21 cá nhân có thành tích xuất sắc trong vụ cứu 32 thuyền viên tàu QNa-90859-TS gặp nạn trên biển.
(GLO)- Khoảng 300 tấn quần áo cũ chất đống tại khu vực dự án đường nối Phạm Hùng - Lê Đức Thọ (phường Từ Liêm, Hà Nội), phải thu gom, vận chuyển đi xử lý sau thời gian dài. Vấn đề đặt ra là quyên góp thế nào để lòng tốt đến đúng người mà không tạo thêm gánh nặng cho cộng đồng và môi trường.
(GLO)- Sau nhiều năm sống trong nỗi bất an vì sạt lở núi, hàng chục hộ dân xã Cát Tiến và xã Đề Gi (tỉnh Gia Lai) đang tất bật xây dựng nhà tại khu tái định cư. Những ngôi nhà mới dần hình thành không chỉ giúp người dân thoát nỗi lo sạt lở núi mà còn mở ra hy vọng về cuộc sống ổn định, an toàn hơn.
(GLO)- Chiều 15-10, Công đoàn phường Diên Hồng (tỉnh Gia Lai) tổ chức Hội nghị tuyên truyền phòng, chống ma túy; phát động phong trào nữ cán bộ, đoàn viên tham gia xây dựng “Gia đình, đơn vị, doanh nghiệp nói không với ma túy” và Tọa đàm kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10.
(GLO)- Trong 3 ngày từ 12 đến 14-10, Công đoàn phường Thống Nhất (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Bệnh viện Đại học Y Dược - Hoàng Anh Gia Lai (phường Hội Phú) tổ chức Hội thảo tư vấn, chăm sóc sức khỏe sinh sản và tầm soát ung thư vú miễn phí với sự tham gia của 200 nữ đoàn viên, người lao động.
(GLO)- Ngày 15-10, tại Quảng trường 30-3 xã Phú Thiện, Cụm thi đua số 13 (Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Gia Lai) tổ chức Ngày hội trưng bày, giới thiệu sản phẩm khởi nghiệp-kết nối sản phẩm OCOP, kết nối tài nguyên bản địa với sự tham gia của 10 xã trong cụm.
(GLO)- Hà Nội rà soát khoảng 14.400 cây hoa sữa trên địa bàn, ưu tiên các tuyến phố, khu dân cư có mật độ dày, gần nhà ở, trường học, bệnh viện và gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân để xem xét phương án xử lý phù hợp.
(GLO)- Chiều 14-10, UBND xã Ia Lâu (tỉnh Gia Lai) tổ chức Lễ khánh thành và bàn giao nhà tình nghĩa cho Mẹ Việt Nam anh hùng Hà Thị Chội (thôn Hòa Bình).
(GLO)- Ngày 14-10, tại phường Pleiku, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Gia Lai phối hợp với Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh tập huấn điều tra thực trạng sử dụng thuốc lá và công tác phòng, chống tác hại thuốc lá năm 2026 cho 53 điều tra viên, giám sát viên thuộc khu vực phía Tây tỉnh.
(GLO)- Hưởng ứng Tháng cao điểm “Vì người nghèo” năm 2026, Mặt trận Tổ quốc các cấp trên địa bàn tỉnh Gia Lai triển khai nhiều hoạt động thiết thực, từ hỗ trợ đột xuất, trao sinh kế, xây dựng nhà Ðại đoàn kết đến chăm lo những nhu cầu thiết yếu của người dân khó khăn.
(GLO)- Ngày 13-10, Hội LHPN, Hội Nông dân và Hội LHTN xã Ia Hiao (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội thi Bữa cơm dinh dưỡng năm 2026 với chủ đề “Bữa cơm gia đình - Gắn kết yêu thương - Dinh dưỡng và sức khỏe”.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Quyết định số 4313/QĐ-UBND phê duyệt kế hoạch phòng, chống thiên tai giai đoạn 2026 - 2030 với nhiều chỉ tiêu cụ thể nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa, cảnh báo và ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.
(GLO)- Sáng 13-10, UBND xã An Lão (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị tập huấn nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, thôn năm 2026.
(GLO)- Chiều 12-10, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH (Công an tỉnh Gia Lai) đã phối hợp với Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai tổ chức Lễ ra mắt mô hình “Bệnh viện an toàn PCCC”.
(GLO)- Từ 13 kỳ sát hạch, 862 người dân có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ và 475 giấy phép lái xe mô tô được cấp miễn phí, mô hình hỗ trợ người dân học, sát hạch và cấp GPLX đã góp phần cụ thể hóa phong trào thi đua “Ba Nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất”.
(GLO)- Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi quy định về ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH theo hướng bỏ giới hạn thời hạn tối đa 12 tháng và thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự. Nếu được thông qua, đề xuất này sẽ giúp người hưởng chế độ giảm thời gian, chi phí đi lại và thủ tục hành chính.
(GLO)- Một con đường mở qua núi, bóng điện sáng trong căn nhà, một cuộc gọi kết nối với bên ngoài... Ở Canh Giao (xã Vân Canh), những điều ấy từng là niềm mong mỏi của người dân. Nay, ngôi làng xa xôi ấy đang chuyển mình trong nhịp sống mới.
Sau khi nhận được hơn 4,8 tỷ đồng từ các nhà hảo tâm, người nhà anh Nguyễn V.Q. - người sống sót duy nhất sau vụ thảm án cả gia đình ở Đồng Nai đã viết bức thư cảm ơn và xin ngừng nhận hỗ trợ từ ngày 10/10.
