Trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao phát triển nhanh, đặc biệt là sự xuất hiện ngày càng phổ biến của các phương tiện bay không người lái (UAV), nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vùng trời đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với lực lượng phòng không địa phương.
Thực tiễn các cuộc xung đột quân sự gần đây cho thấy phương thức sử dụng UAV theo tốp lớn, hoạt động phân tán và bay thấp đang làm thay đổi đáng kể phương thức tác chiến phòng không truyền thống. Cùng với đó, việc mở rộng không gian quản lý sau sắp xếp đơn vị hành chính cũng đặt ra yêu cầu mới trong quản lý vùng trời, tổ chức lực lượng và xây dựng thế trận phòng không nhân dân vững chắc từ cơ sở.
Điều đó đòi hỏi lực lượng phòng không địa phương phải thường xuyên rà soát, bổ sung các phương án tác chiến, cập nhật hệ thống văn kiện và nâng cao khả năng phối hợp hiệp đồng giữa các lực lượng tham gia quản lý, bảo vệ vùng trời. Đây cũng là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm xử trí kịp thời, hiệu quả các tình huống phát sinh ngay từ cơ sở.
Những yêu cầu đó được cụ thể hóa trong các nội dung thi năm nay. Trong đó, điểm nổi bật của hội thi là nội dung được xây dựng sát với thực tiễn tác chiến hiện đại, tập trung vào các tình huống phòng không công nghệ cao, nhất là hoạt động xâm nhập của các UAV ở độ cao thấp, tốc độ nhỏ và khó phát hiện.
Các thí sinh phải vận dụng kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn để phân tích tình huống, đánh giá chính xác đối tượng tác chiến, xây dựng phương án xử trí phù hợp với đặc điểm địa bàn và khả năng huy động lực lượng phòng không nhân dân.
Trung tá Trần Văn Lực - Chủ nhiệm Phòng không (Bộ CHQS tỉnh Gia Lai) cho biết: Điểm khó của hội thi năm nay là các tình huống đều gắn với thực tiễn nhiệm vụ, đặc biệt là hoạt động của UAV. Muốn xử trí hiệu quả, cán bộ phòng không phải có kiến thức chuyên môn vững, khả năng phân tích tình huống nhanh và tham mưu chính xác cho người chỉ huy.
“Đặc biệt, yêu cầu bảo vệ vùng trời trên địa bàn quản lý rộng hơn sau khi sắp xếp đơn vị hành chính đòi hỏi năng lực tổ chức, chỉ huy và dự báo tình huống ngày càng cao” - Trung tá Trần Văn Lực chia sẻ.
Không chỉ kiểm tra khả năng xây dựng văn kiện tác chiến, hội thi còn đưa các thí sinh vào những tình huống xử trí mục tiêu trên thực địa. Dưới thời tiết nắng nóng, cán bộ tham gia hội thi phải nhanh chóng nhận dạng mục tiêu bay giả định, đánh giá mức độ đe dọa, dự báo hướng hoạt động và đề xuất phương án đánh chặn phù hợp. Đây là những nội dung phản ánh sát yêu cầu thực tiễn khi UAV đang trở thành một trong những thách thức đáng chú ý đối với nhiệm vụ bảo vệ mục tiêu quân sự, kinh tế và dân sự.
Trung tá Trần Phước Xuân - Chủ nhiệm Phòng không (Bộ CHQS tỉnh Đắk Lắk) bày tỏ: “Khó khăn nhất là phải nhanh chóng nhận dạng chính xác mục tiêu, đánh giá đúng mức độ đe dọa để đề xuất phương án xử trí phù hợp trong thời gian rất ngắn. Các tình huống trong hội thi được xây dựng sát thực tế, giúp chúng tôi nâng cao khả năng chỉ huy, tham mưu xử trí tình huống và tích lũy thêm kinh nghiệm phục vụ nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vùng trời tại địa phương”.
Ban tổ chức hội thi đánh giá: Các nội dung thi năm nay không chỉ kiểm tra kiến thức chuyên ngành mà còn chú trọng khả năng vận dụng vào thực tiễn. Các tình huống được xây dựng trên cơ sở những thách thức mới trong quản lý, bảo vệ vùng trời hiện nay, yêu cầu cán bộ phòng không phải có tư duy nhạy bén, khả năng dự báo chính xác và tổ chức lực lượng linh hoạt.
Đặc biệt, nhiều kinh nghiệm hay trong công tác tham mưu, xây dựng thế trận phòng không nhân dân và phối hợp giữa các lực lượng trên địa bàn cũng được trao đổi, chia sẻ, góp phần nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở.
Theo Đại tá Vũ Văn Thảo - Phó Cục trưởng Cục Phòng không Lục quân, trước những yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vùng trời, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ nhiệm phòng không được xác định là một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng thế trận phòng không nhân dân vững chắc từ cơ sở.
“Hội thi năm nay tập trung đánh giá toàn diện năng lực xử trí các tình huống tác chiến công nghệ cao, đặc biệt là các tình huống liên quan đến UAV. Thông qua hội thi, đội ngũ cán bộ chủ nhiệm phòng không được bổ sung kiến thức, nâng cao kỹ năng tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương trong xây dựng thế trận phòng không nhân dân vững chắc, không để bị động, bất ngờ trước mọi tình huống” - Đại tá Thảo nhìn nhận.
