Mùi đất bazan

(GLO)- Những cơn giông nhẹ nhàng đi qua vào buổi sáng. Nhiều cơn giông mù mịt tới tấp vào buổi chiều. Tất cả vũ trụ háo hức chờ những giọt mưa mùa mới. Khi người ta đã mệt mỏi vì mong chờ và thờ ơ cả với những cơn giông ngang qua thì bất ngờ mưa đến. Mưa lanh canh trên mái tôn. Mưa lộp bộp trên con đường đất đỏ. Mưa xối xả trước sân, ngoài ngõ. Mưa tấp rát mặt người đi đường. Tất cả sự hân hoan đón mưa bằng cảm nhận hơi nước mát lành, bằng rộn ràng các loại âm thanh và bằng hương vị đất đỏ bazan khi mưa đầu mùa mang tới.
Tây Nguyên mùa khô, nắng rất gắt. Nắng nung lửa trên con đường đất đỏ. Nắng đổ mồ hôi trên những vườn lá chuối khô xạc xào đêm không ngủ. Nắng khô vườn của mẹ, nắng cháy rẫy của cha. Nhưng mấy tháng nắng cũng không bằng những ngày nắng giáp mùa mưa. Chỉ cần một tuần, già lắm thì một tháng, cái nắng đặc biệt ấy trở về làm khô rang làng xóm. Cây cối héo khô. Người mệt mỏi rã rời. Làng xóm lặng im không chút gió. Cứ như cả vũ trụ này phải dành riêng cho nắng chuyển mùa. Nắng chuyển mùa làm khí hậu trở nên khắc nghiệt.
Nhưng nắng càng gay gắt, đất bazan càng khô quắt thì giọt nước mưa đầu tiên sẽ càng làm nổi bật cái mùi đất nồng khét chỉ có ở Tây Nguyên. Con đường nhựa đang bốc khói bởi những giọt mưa đầu tiên. Khu vườn của mẹ bụi đất nảy lên khi từng hạt mưa rớt xuống. Rẫy của ba, giọt nước mưa còn chưa chạm đất bởi cành cây chạm nhau, lá cây hứng trọn những giọt mưa đầu. Bọn trẻ con trong làng reo lên, chạy ra sân, ngửa cổ lên trời vừa hứng mưa vừa hít hà cái mùi nồng khét ấy. Trong hương khét nồng của đất như có vị chát của quả rừng, vị mặn mồ hôi vất vả của cha, vị cằn cỗi của đá suối trơ cạn. 
Minh họa: Huyền Trang
Minh họa: Huyền Trang
Có chàng thanh niên đi học xa nhà trở về cũng chạy ra ngóng giọt mưa đầu mùa. Gương mặt rạng rỡ như thỏa nỗi nhớ lâu ngày, chàng trai vừa hít hà mùi đất vừa phân bua về sự việc hồn nhiên của mình, rằng thèm lắm những hương vị quê hương, nhất là mùi đất quê mình khi đón hạt mưa đầu mùa như thế. Ai đi xa mà chẳng nhớ quê nhà, nhớ về tuổi thơ chân đất hồn nhiên. Nhớ nhất là vùng quê đất đỏ bazan này, người ta sống với nhau bằng bản năng yêu thương và rất mực thật thà. Ai bôn ba với những vất vả gian nan, với những ngột ngạt phố phường đông đúc mà chả nhớ về quê nhà với không gian phóng khoáng, gió núi bạt ngàn, thảnh thơi. Chàng trai còn gửi lại lời hứa hẹn sau này, dẫu có bận rộn bao nhiêu thì cũng sẽ sắp xếp trở về vào mỗi dịp trời đất Tây Nguyên chuyển mùa, để đón cơn mưa đầu tiên tại quê hương, để hít căng lồng ngực mùi đất nồng khét đặc trưng, để lưu mãi trong tâm cái hồn quê chân thành, sâu sắc, để nhắc nhở mình về vùng đất đỏ bazan khắc nghiệt nắng mưa, gió rít đã nuôi dưỡng sức mạnh thể chất và tâm hồn con người nơi đây rất đỗi tự hào.
Tôi không sinh ra ở Tây Nguyên, cũng không lớn lên ở đây nhưng lại gắn bó công việc và cuộc sống gia đình với nơi này. Tôi không có tuổi thơ tắm mưa, tắm cả mùi đất đỏ bazan nồng hắc như đám trẻ kia nhưng vẫn nguyên vẹn cảm xúc ngày đầu tiên hít hà mùi đất của cơn mưa đầu mùa nơi đây. Mùi khét nồng của đất đỏ bazan, mùi khét cháy trên tóc của đám trẻ làng quê nơi tôi dạy học, mùi nồng hắc của cảnh vật xung quanh con đường hàng ngày tôi đến lớp. Cảnh vật phơi nắng quá nhiều ngày. Con người chung sống với nắng rất nhiều ngày. Để rồi mưa đầu mùa làm nên trong tôi nỗi nhớ, nỗi nhớ về mùi đất đỏ chỉ riêng có ở Tây Nguyên.
THUẬN ÁNH

Các tin khác

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

(GLO)- Giải Nobel Văn học 2026 dự kiến được Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố tại Stockholm vào lúc 13 giờ ngày 8-10 (18 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam). Dù nhiều tên tuổi nổi tiếng được nhắc đến trước giờ công bố, danh tính người đoạt giải vẫn là một ẩn số do quy trình xét chọn được bảo mật.

Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

Mai Ðậu Hũ: Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

(GLO)- Mai Ðậu Hũ, tên thật là Phạm Thị Tuyết Mai (SN 1991, hiện sống tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) là cây bút quen thuộc với bạn đọc nhỏ tuổi. Chị từng in tập thơ thiếu nhi "Khu vườn của mẹ" (NXB Trẻ, 2024) và tập truyện đồng thoại "Chuyện ở rừng xanh thẳm" (NXB Trẻ, 2024).

Rạo rực mùa dã quỳ về…

Rạo rực mùa dã quỳ về…

(GLO)- Không hiểu sao cứ mỗi dịp cuối hạ sang thu, tôi cùng nhóm bạn một thời là những công dân phố núi (Tây Gia Lai), nay định cư tại TP. Hồ Chí Minh lại rạo rực, háo hức rủ nhau về trải nghiệm mùa hoa dã quỳ - cồng chiêng phố núi đến vậy…

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10.

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10

(GLO)- Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai vừa thông tin về cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Giai điệu tự hào”. Cuộc thi dự kiến diễn ra trong tháng 10, nhằm phát hiện giọng hát có triển vọng, phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ trên địa bàn tỉnh.

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

Tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP.HCM), vở kịch Một mối tình (tác giả Như Trúc - đạo diễn) của Sân khấu Mới đưa khán giả về lại miệt đồng bằng sông nước, nơi những con người chân chất cứ loay hoay mãi giữa yêu thương và buông bỏ.

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Không chỉ tìm đến để thưởng thức các tác phẩm hội họa của nhà thiết kế Đỗ Mạnh Cường, nhiều bạn trẻ còn thích thú check-in, tận hưởng không gian ngập sắc hoa và tìm thấy những phút giây thư giãn giữa nhịp sống đô thị.

Những cụ bà sống vui cùng sách

Những cụ bà sống vui cùng sách

(GLO)- Ở tuổi ngoài 70 đến gần 90, đọc sách vẫn là niềm vui mỗi ngày của những người phụ nữ cao tuổi ham học hỏi, thích khám phá điều mới lạ.

Ơn Người từ một triển lãm

Ơn Người từ một triển lãm

(GLO)- Những bức ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh được chọn lọc, trưng bày tại Bảo tàng Pleiku đã thu hút công chúng trong dịp Quốc khánh năm nay, như một lời khẳng định: “Miền Nam nhớ mãi ơn Người”.

Mùa khai trường trong ký ức

Mùa khai trường trong ký ức

Chỉ đợi một làn gió nhẹ lướt qua, không khí ngày khai trường lại rộn rã tràn về trên từng góc phố. Rời xa mái trường dấu yêu đã mấy chục năm, tôi tưởng mình đã đủ già dặn để đứng ngoài những nôn nao của đám trẻ.

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

(GLO)- Hồ Chí Minh - Một con người và một dân tộc là tác phẩm kể về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

(GLO)- Tối 5-9, tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với nhà trường tổ chức chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”, với sự tham gia của các nhạc sĩ, ca sĩ thuộc Chi hội Âm nhạc tỉnh và Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tại Gia Lai.

Món quà lớn mang tên "Tự do"

Món quà lớn mang tên "Tự do"

(GLO)- Tôi được sinh ra khi đất nước đã hòa bình, lớn lên với những bước chân tự do trên dải đất hình chữ S. Với tôi, tự do từng là một điều rất đỗi bình thường. Chỉ đến khi nghe ba kể về chiến tranh, tôi mới hiểu, tự do là món quà được trao bằng tuổi trẻ, máu xương của bao thế hệ.

Những anh hùng bước ra từ câu hát

Những anh hùng bước ra từ câu hát

(GLO)- Có 3 người anh hùng thuộc 3 dân tộc khác nhau nhưng lịch sử và âm nhạc đã đưa họ cùng bước vào một không gian ký ức của Gia Lai, đó là Anh hùng Núp (dân tộc Bahnar), A Sanh (dân tộc Jrai) và Bùi Ngọc Đủ (dân tộc Kinh).

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

(GLO)- Hội Tem tỉnh Gia Lai ra đời năm 1996, là Hội Tem được thành lập sớm nhất ở khu vực Tây Nguyên. Qua 30 năm, Hội đã góp phần phát triển phong trào sưu tập tem, tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm trong nước và quốc tế.

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

(GLO)- Được mệnh danh là vùng “chảo lửa”, ẩm thực ở vùng đất Phú Túc cũng có những dấu ấn độc đáo như một cách thích ứng với khí hậu. Cái nóng dường như in dấu vào khẩu vị của người Jrai - cộng đồng cư trú lâu đời nơi đây.