Luật sư Bùi Thanh Vũ-Trưởng Văn phòng Luật sư Vinh Phú kiêm Trưởng Chi nhánh Gia Lai-trả lời:
Để bảo vệ quyền lợi cho cháu B. thì M. phải làm đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án xác định N. là cha đẻ của cháu B. theo khoản 4 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 “Tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con hoặc xác định con cho cha, mẹ”. Đồng thời, M. cũng có quyền yêu cầu N. có trách nhiệm cấp dưỡng nuôi con chung kể từ ngày 3-4-2023 đến khi cháu B. trưởng thành (đủ 18 tuổi) và tự lập được.
M. phải khởi kiện tại Tòa án nơi N. cư trú, làm việc theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015: “Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của bộ luật này”. Kèm theo đơn khởi kiện là bản sao căn cước công dân của M, bản sao giấy chứng sinh của cháu B.
Trong quá trình giải quyết, nếu N. vẫn không thừa nhận cháu B. là con của mình thì M. cần phải nộp đơn yêu cầu trưng cầu giám định ADN để chứng minh quan hệ huyết thống giữa N. và cháu B. Nếu có đầy đủ cơ sở để xác định cháu B. là con của N. thì Tòa án sẽ áp dụng Án lệ số 62/2023/AL về thời điểm bắt đầu thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên. Tòa án xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của M, xác định N. là cha đẻ của cháu B. và buộc N. phải cấp dưỡng nuôi con chung là cháu B. kể từ ngày cháu được sinh ra (ngày 3-4-2023) đến thời điểm tuyên án, thực hiện ngay sau khi án có hiệu lực pháp luật và buộc N. phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung là cháu B. từ thời điểm tuyên án đến khi con chung trưởng thành và tự lập được.
Để dễ hiểu, tôi giả sử Tòa án xét xử và tuyên án ngày 3-11-2023. Tòa án xác định mức cấp dưỡng hàng tháng là 1 triệu đồng thì khi đó, N. phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cụ thể là từ ngày 3-4-2023 đến ngày 3-11-2023 là 7 tháng x 1 triệu đồng = 7 triệu đồng, thực hiện ngay sau khi án có hiệu lực pháp luật. Còn lại, kể từ ngày 3-11-2023 về sau thì N. phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung mỗi tháng là 1 triệu đồng cho đến khi con chung là cháu B. trưởng thành và tự lập được.
Sau khi bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật, nếu N. không tự nguyện thi hành án thì M. có thể nộp đơn yêu cầu thi hành án để cơ quan thi hành án bảo vệ quyền lợi cho cháu B. theo quy định của pháp luật.
