Ngày 22/4, tại Hà Nội, Trưng bày chuyên đề "156 hình tượng Lenin - Từ bộ sưu tập của Khu Lưu niệm Vladimir Ilyich Lenin ở Ulyanovsk" đã khai mạc tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, số 19 Ngọc Hà, Ba Đình, Hà Nội.
Sự kiện được tổ chức dưới sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam, Bộ Nghệ thuật và Chính sách văn hóa vùng Ulyanovsk Liên bang Nga, Bảo tàng Hồ Chí Minh phối hợp với Khu Lưu niệm Vladimir Ilyich Lenin ở Ulyanovsk tổ chức, nhân kỷ niệm 156 năm ngày sinh lãnh tụ Vladimir Ilyich Lenin (22/4/1870-22/4/2026), 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam-Liên bang Nga (1950-2026) và năm chéo hợp tác về khoa học và giáo dục Việt Nam-Liên bang Nga.
Với hơn 156 ảnh tư liệu tranh về hình tượng Lenin - từ Bộ sưu tập của Khu Lưu niệm Vladimir Ilyich Lenin ở Ulyanovsk, trưng bày chuyên đề giới thiệu tới khách tham quan Việt Nam và bạn bè quốc tế về chân dung Lãnh tụ Vladimir Ilyich Lenin - nhà tư tưởng vĩ đại, nhà lý luận chính trị kiệt xuất, lãnh tụ lỗi lạc của giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới; người bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác; người sáng lập Nhà nước Soviet - Nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới và lãnh đạo nhân dân Liên Xô bắt tay vào xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực.
Trưng bày được bố cục thành 9 phần: "Tôi sinh ra ở Simbirsk", "Bắt đầu hoạt động cách mạng", "Con đường cách mạng - Thời kỳ lưu vong", "Vị Lãnh tụ cách mạng", "Chân dung vẽ khi sinh thời","Ta sẽ xây dựng một thế giới mới…", "Trong những giây phút nghỉ ngơi", "Lenin và trẻ em", "Sống mãi trong sự nghiệp".
Phát biểu tại lễ khai mạc, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh Vũ Mạnh Hà nhắc lại sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Đi theo con đường do Lenin vĩ đại đã vạch ra, con đường của Cách mạng Tháng Mười, nhân dân Việt Nam đã giành được thắng lợi rất to lớn. Chính vì vậy mà mối tình gắn bó và lòng biết ơn của nhân dân Việt Nam đối với Cách mạng Tháng Mười vẻ vang, đối với Lenin vĩ đại… là vô cùng sâu sắc."
Theo Tiến sỹ Vũ Mạnh Hà, trong lịch sử mỹ thuật Soviet, có một chủ đề đặc biệt được ra đời từ cuộc cách mạng, đó chính là chủ đề về hình tượng vị lãnh tụ của nhân dân lao động (được gọi là "Leniniana) - chủ đề về Lenin.
Như một loại hình nghệ thuật mới, chủ đề này đã được xây dựng xuyên suốt nhiều thập kỷ. Khởi nguồn từ những bức chân dung lấy cảm hứng từ những tấm ảnh gốc hay được thực hiện trực tiếp từ nguyên mẫu khi Lenin còn sống, hình tượng vị lãnh tụ của giai cấp lao động hiện lên đầy chân thực và sống động qua nét vẽ của các họa sĩ danh tiếng đương thời.
Sau khi V.I. Lenin qua đời, chủ đề Leniniana bước sang một giai đoạn phát triển mới. Nhiệm vụ giờ đây không chỉ đơn thuần là khắc họa chân dung vị nguyên thủ quốc gia đã khuất, mà còn gánh vác sứ mệnh xây dựng một hình tượng anh hùng - lãng mạn về một nhà cách mạng vĩ đại, một nhân vật lịch sử tầm cỡ thế giới.
Trong tất cả các loại hình mỹ thuật, bao gồm cả đồ họa, việc xây dựng hình tượng Lenin - nhà cách mạng, vị lãnh tụ, nhà tư tưởng và người bạn của giai cấp công nhân, nông dân - đã bắt đầu được triển khai một cách mạnh mẽ.
Cùng với thể loại chân dung, các tác phẩm mỹ thuật phản ánh mọi giai đoạn trên con đường cách mạng của V.I. Lenin cũng được ra đời, khắc họa những cảnh ông diễn thuyết trước công chúng, các buổi họp bàn công việc hay những cuộc gặp gỡ với nhân dân lao động.
Thành quả tập thể của các họa sỹ thuộc nhiều thế hệ với phong cách, bút pháp và trường phái dân tộc khác nhau đã đặt nền móng vững chắc cho chủ đề Leniniana.
Tiến sỹ Vũ Mạnh Hà chia sẻ trưng bày chuyên đề dẫn dắt công chúng đi theo một cuộc hành trình đầy xúc động về cuộc đời và sự nghiệp của V.I. Lenin. Thông qua ngôn ngữ hội họa, đồ họa, chúng ta sẽ được chiêm ngưỡng hình tượng cậu bé Volodia thời niên thiếu trong vòng tay gia đình tại Simbirsk đến một Vladimir Ulyanov - người chiến sỹ cách mạng trẻ tuổi đầy nhiệt huyết trong những ngày đầu hoạt động cách mạng, cũng như bản lĩnh phi thường của Người trong những năm tháng lưu vong.
Đặc biệt, trưng bày còn tái hiện khoảnh khắc chói lọi của ngày 25/10/1917, khi Người chèo lái con tàu Cách mạng Tháng Mười Nga đến bến bờ thắng lợi. Và điều chạm đến trái tim chúng ta nhất đó là hình ảnh lãnh tụ Lenin trong những phút nghỉ ngơi hay khoảnh khắc bên các em nhỏ.
Tại sự kiện, đại diện Bảo tàng Hồ Chí Minh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và đại diện và Khu Lưu niệm Lênin (Liên bang Nga) đã ký kết Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2027-2029, trong việc thực hiện các dự án nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và văn hóa nói chung trong lĩnh vực bảo tàng; tổ chức, tham gia các hội nghị chung, hội thảo khoa học; tổ chức trao đổi các trưng bày, nhằm tăng cường mối quan hệ hợp tác trong lĩnh vực khoa học và văn hoá giữa Việt Nam và Liên bang Nga./.
Theo Phương Lan (TTXVN/Vietnam+)
