Xã Ia Grăng có 7 làng với 1.055 hộ, trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 75%. Theo báo cáo đánh giá kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM, hiện tại, xã còn 8 tiêu chí chưa đạt gồm: giao thông; trường học; cơ sở vật chất văn hóa; thu nhập; nghèo đa chiều; y tế; môi trường và an toàn thực phẩm; hệ thống chính trị.
Ông Lê Quang Đạo-Chủ tịch UBND xã Ia Grăng-thông tin: “Để đạt chỉ tiêu tỷ lệ đường ngõ, xóm sạch và đảm bảo đi lại thuận tiện quanh năm, xã cần phải đầu tư thêm 4 km đường với tổng kinh phí 4 tỷ đồng. Với tiêu chí trường học, trên địa bàn xã còn Trường Mẫu giáo 7/5 có cơ sở vật chất chưa đảm bảo theo quy định.
Đối với tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa, xã chưa có trung tâm văn hóa-thể thao; 2 làng Khớp và Hlũh có nhà văn hóa nhưng đã xuống cấp, cần xây dựng và sửa chữa. Ủy ban nhân dân xã cũng đã bố trí kinh phí để xây dựng trung tâm văn hóa-thể thao xã và sử dụng kinh phí từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi để hỗ trợ xây dựng nhà văn hóa làng Hlũh cũng như sửa chữa nhà văn hóa làng Khớp.
Tuy nhiên, hiện nay đang tạm dừng triển khai thực hiện các công trình, dự án đầu tư xây dựng, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp theo sự chỉ đạo của UBND tỉnh nên chưa triển khai được”.
Bên cạnh đó, thu nhập và nghèo đa chiều cũng là 2 tiêu chí khó thực hiện. Hiện nay, thu nhập bình quân của xã mới đạt 47 triệu đồng/người/năm, trong khi để đạt chuẩn phải có mức bình quân 53 triệu đồng/người/năm. Cuối năm 2024, xã còn 58 hộ nghèo và 68 hộ cận nghèo, tỷ lệ nghèo đa chiều chiếm 11,95%.
“Ia Grăng với đặc thù là xã thuần nông, người dân thu nhập chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp với các loại cây trồng chủ lực là cà phê, điều, mì, bắp, lúa. Tỷ lệ hộ đồng bào dân tộc thiểu số của xã chiếm hơn 75%; trình độ canh tác còn hạn chế, cộng với thời tiết bất lợi khiến năng suất cây trồng đạt thấp hơn so với các vùng lân cận. Đặc biệt, năm nay, cây điều trên địa bàn mất mùa đã ảnh hưởng đến thu nhập của người dân”-Chủ tịch UBND xã cho hay.
Việc triển khai xây dựng NTM ở các làng cũng gặp không ít khó khăn. Theo đó, làng Orê 2 được UBND xã Ia Grăng chọn làm điểm xây dựng làng NTM trong đồng bào dân tộc thiểu số nhưng mới đạt 14/19 tiêu chí; 5 tiêu chí chưa đạt gồm: thu nhập; nghèo đa chiều; tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn; môi trường và an toàn thực phẩm.
Ông Lê Sỹ Thiềng-Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Orê 2-cho biết: “Làng có 173 hộ với hơn 660 khẩu, trong đó hộ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 30,8%. Khó thực hiện nhất là tiêu chí môi trường bởi nhiều gia đình chưa có nhà vệ sinh đảm bảo hợp vệ sinh, chưa thực hiện thu gom rác tập trung mà vẫn còn tình trạng người dân vứt rác bừa bãi”.
Làng Hlũh hiện có 145 hộ với hơn 600 khẩu (hộ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 94%). Những năm qua, được sự quan tâm, hỗ trợ của Nhà nước, bộ mặt nông thôn đã có nhiều khởi sắc, đời sống người dân từng bước được nâng lên. “Hiện nay, làng còn 9 hộ nghèo (chiếm 6,2%), 8 hộ cận nghèo (chiếm 5,5%). Ngoài ra, hệ thống đường giao thông nhánh trong làng vẫn còn là đường đất. Nhà văn hóa xuống cấp nhưng chưa có kinh phí xây dựng lại để đạt chuẩn theo quy định”-ông Puih Đim-Trưởng thôn Hlũh-chia sẻ.
Nói về lộ trình đạt chuẩn xã NTM, Chủ tịch UBND xã Ia Grăng khẳng định: “Với những khó khăn trên nên xã gần như không thể về đích NTM trong năm 2025. Đặc biệt, trong điều kiện chuẩn bị sáp nhập cấp xã, bỏ cấp huyện để tinh gọn bộ máy thì việc triển khai chương trình xây dựng NTM cũng bị ảnh hưởng. Xã cũng mong muốn cấp trên phân bổ thêm nguồn lực để triển khai hiệu quả công tác giảm nghèo bền vững, đầu tư các tuyến đường giao thông nông thôn… để có thể sớm hoàn thành các tiêu chí chưa đạt”.
