Đến nay, mô hình thí điểm phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn ở phường Nguyễn Văn Cừ và Ngô Mây (TP Quy Nhơn) mang lại nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của cộng đồng dân cư trong phân loại rác thải, giảm lượng rác thải nhựa ra môi trường.
Đây là cơ sở để TP Quy Nhơn triển khai thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) tại nguồn ở các phường còn lại, hướng đến đô thị giảm rác thải nhựa, thân thiện với môi trường.
Thay đổi nhận thức
Từ tháng 10.2024 đến nay, gia đình bà Nguyễn Thị Thành, ở tổ 39, khu phố 7 (phường Nguyễn Văn Cừ) đều đặn thực hiện phân loại CTRSH tại nhà theo 3 loại cụ thể. Trong đó, chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế (giấy, chai nhựa, kim loại, vỏ lon nhôm, thủy tinh, cao su…) được cho vào túi đựng màu trắng để bán phế liệu. Đối với chất thải nguy hại như pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang…, bà Thành phân loại, lưu trữ riêng, rồi sau đó đem đến tập kết tại khu sinh hoạt khu phố 7 để được thu gom, xử lý theo đúng quy định.
Riêng CTRSH còn lại gồm thức ăn thừa; thực phẩm hết hạn; các phần thải bỏ của rau củ sau khi sơ chế; rau củ, trái cây hỏng; khăn, giấy vệ sinh, hộp xốp… được bà Thành cho riêng vào túi đựng có màu (xanh, vàng, đỏ) rồi buộc chặt, đợi sau 20 giờ hằng ngày đem để trước nhà cho nhân viên vệ sinh môi trường thu gom, đưa đi xử lý.
“Lúc mới phân loại có chút bỡ ngỡ, nhưng làm riết thành quen. Việc phân riêng các loại rác giúp nhà bếp gọn gàng, vệ sinh và giảm mùi hôi khi rác còn để trong nhà”, bà Thành chia sẻ.
Tương tự, gia đình ông Nguyễn Văn Phụng, ở tổ 42, khu phố 7 (phường Nguyễn Văn Cừ) thời gian qua cũng tích cực thực hiện phân loại CTRSH tại nhà. Không những phân thành 3 loại theo đúng quy định, ông Phụng còn tận dụng các loại thức ăn thừa; các phần thải bỏ của rau củ sau khi sơ chế; rau củ, trái cây hỏng và các sản phẩm bỏ đi từ thịt gia súc, gia cầm để ủ làm phân hữu cơ bón cho vườn rau trên sân thượng của gia đình ông. Vườn gồm các loại như rau cải, rau lang, mồng tơi, cà chua, rau má, bí đỏ, khổ qua… được bón phân hữu cơ, tạo ra sản phẩm sạch cho gia đình ông Phụng sử dụng hằng ngày.
Ông Nguyễn Ngọc Phước - Bí thư Chi bộ, Trưởng khu phố 7 (phường Nguyễn Văn Cừ), cho hay: Nhờ Ban quản lý khu phố “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tuyên truyền, vận động mà đến nay nhận thức, trách nhiệm của người dân đã nâng lên rõ rệt. Các hộ dân tích cực thực hiện phân loại CTRSH thành 3 loại theo đúng quy định và chấp hành nghiêm việc bỏ rác thải ra trước nhà sau 20 giờ mỗi ngày.
Tại phường Ngô Mây, 11 tổ kiểm tra, giám sát thuộc 11 khu phố thường xuyên tới tận nhà các hộ dân tuyên truyền, hướng dẫn cách thức phân loại CTRSH tại nguồn. Theo bà Hoàng Thị Thành, Phó Chủ tịch UBND phường Ngô Mây, qua 6 tháng thực hiện thí điểm (tháng 10.2024 - 3.2025), 100% hộ dân thuộc 11/11 khu phố của phường được tuyên truyền, hướng dẫn phân loại CTRSH tại nguồn. Đến nay, hơn 50% hộ dân trên địa bàn phường duy trì thực hiện tốt việc phân loại rác thải; gần 100% hộ dân bỏ rác thải ra trước nhà đúng giờ quy định (sau 8 giờ tối hằng ngày).
 |
| Ông Nguyễn Văn Phụng bón phân hữu cơ cho vườn rau trên sân thượng của gia đình. Ảnh: V.L |
Tiếp tục duy trì, nhân rộng
Theo Phòng Nông nghiệp và Môi trường TP Quy Nhơn, 2 phường Nguyễn Văn Cừ và Ngô Mây được TP Quy Nhơn chọn triển khai thí điểm mô hình phân loại CTRSH tại nguồn, chính thức thực hiện từ tháng 9.2024. UBND 2 phường đã tập huấn trực tiếp cho các hộ dân tại 20/20 khu phố về phân loại rác thải tại nguồn; trong đó, phường Ngô Mây 11/11 khu phố với 5.031 hộ dân và phường Nguyễn Văn Cừ 9/9 khu phố với 3.120 hộ dân.
Đến nay, người dân trên địa bàn 2 phường từng bước nâng cao nhận thức, thực hiện đúng cách phân loại rác tại nguồn, góp phần giảm lượng rác thải nhựa và rác thải còn lại phải trực tiếp chở đi xử lý tại bãi chôn lấp tập trung. Tính từ ngày 1.10.2024 - 31.3.2025, lượng rác thải còn lại trên địa bàn phường Nguyễn Văn Cừ và Ngô Mây phải đưa đi xử lý là 7.957 tấn; lượng rác tái chế, tái sử dụng thu được hơn 5 tấn.
Riêng khối lượng nhựa thu mua được hơn 118 tấn, sau đó tái sản xuất và bán hơn 38,9 tấn. Đối với chất thải nguy hại được lưu chứa trong 20 thùng rác loại 120 lít đặt tại 20 khu phố trên địa bàn 2 phường, sau đó đơn vị chức năng đưa đi xử lý theo đúng quy định.
Theo ông Nguyễn Đức Toàn, Phó Chủ tịch UBND TP Quy Nhơn, quản lý CTRSH không chỉ dừng ở việc thu gom, xử lý mà còn bao gồm các biện pháp giảm thiểu, tái chế, tái sử dụng; trong đó, phân loại rác tại nguồn đóng vai trò then chốt. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu lượng rác chôn lấp tại bãi xử lý tập trung, mà còn tận dụng được tài nguyên từ rác thải, giảm thiểu rác thải nhựa, góp phần bảo vệ môi trường.
Phân loại CTRSH là yêu cầu bắt buộc trong lộ trình phát triển Quy Nhơn bền vững về môi trường. Với những kết quả tích cực từ mô hình thí điểm tại phường Nguyễn Văn Cừ và Ngô Mây, TP Quy Nhơn tiếp tục duy trì, nhân rộng ra các phường còn lại. Đây là việc làm quan trọng để Quy Nhơn hướng tới đô thị giảm nhựa, thân thiện với môi trường, góp phần phát triển KT-XH bền vững.
VĂN LỰC
