Hệ Mặt trời đã có "hành tinh thứ 9" ấm áp và… sống được?

Thiên thể đang bị coi là "không đủ chuẩn hành tinh" thực ra có cấu trúc phức tạp và có một đại dương ngang tuổi đại dương của Trái Đất.
Nghiên cứu mới từ Đại học California ở Santa Cruz và Viện Nghiên cứu Southwest đã đưa ra một tuyên bố choáng váng: Sao Diêm Vương, thiên thể ở nơi xa thẳm của Hệ Mặt trời, từng có một quá khứ ấm áp và một đại dương hình thành tận 4,5 tỉ năm về trước.
Các nhà khoa học đã dùng nhiều kịch bản tiến hóa để "khớp" với các dữ liệu mà tàu vũ trụ New Horizons của NASA đã thu thập được, và tìm ra được một lịch sử phát triển nhiệt và kiến tạo vô cũng phức tạp.
Cấu trúc nhiều lớp của Sao Diêm Vương: lõi đá, đại dương ngầm, lớp băng giàu nước và vỏ băng giàu nitrogen bên ngoài cùng, với các tàn tích của sự nở ra trong quá trình chuyển đổi từ tiền hành tinh sang hành tinh thực thụ - ảnh do nhóm nghiên cứu cung cấp
Cấu trúc nhiều lớp của Sao Diêm Vương: lõi đá, đại dương ngầm, lớp băng giàu nước và vỏ băng giàu nitrogen bên ngoài cùng, với các tàn tích của sự nở ra trong quá trình chuyển đổi từ tiền hành tinh sang hành tinh thực thụ - ảnh do nhóm nghiên cứu cung cấp
Sao Diêm Vương sơ sinh đã trải qua một quá trình "khởi động nóng", với 2 nguồn nhiệt lượng không lồ: sự phân rã của các nguyên tố phóng xạ trong đá và năng lượng hấp dẫn khi các vật liệu không gian bắn phá bề mặt của nó, khi nó hãy còn là một vật thể "tiền hành tinh".
Quá trình này khiến băng giá trong khối tiền hành tinh đang được bồi tụ tan chảy, hình thành các đại dương sơ sinh. Thiên thể ngày một nở to ra cho đến ngày "trưởng thành", trở thành một hành tinh thực thụ như chúng ta thấy ngày hôm nay.
Sau đó, cả hành tinh và đại dương của nó được làm mát. Do đặc điểm ở rất xa mặt trời nên toàn bộ bề mặt thiên thể đều đóng băng. Nhưng bên dưới lớp băng, đại dương vẫn luôn đủ ấm áp để giữ nước ở trạng thái lỏng, và có các bằng chứng cho thấy đại dương của Sao Diêm Vương cũng có hệ thống thủy nhiệt như Trái Đất hay mặt trăng Enceladus của Sao Thổ, tức hoàn toàn có thể phát triển sự sống.
Với tuổi đời 4,5 tỉ năm vừa được xác định, các nhà nghiên cứu tin rằng bên dưới bề mặt băng giá của Sao Diêm Vương đang tồn tại, hoặc ít nhất từng tồn tại sự sống. Không rõ đại dương to lớn đến đâu, nhưng một nghiên cứu trước đó, cũng có sự tham gia của Đại học California ở Santa Cruz, cho rằng ít nhất nó trải rộng khắp thùy trái của cánh đồng băng giá Sputnik Planitia – chính là trái tim màu trắng danh tiếng trên bề mặt Sao Diêm Vương.
Cách đây gần 1 năm, người đứng đầu NASA – nhà khoa học Jim Bridenstine, đã có tuyên bố rằng theo quan điểm của ông, Sao Diêm Vương phải là một hành tinh. Nó thực sự từng là hành tinh thứ 9 của Hệ Mặt trời từ năm 1930 đến khi bị các nhà khoa học thế giới "giáng cấp" thành hành tinh lùn vào năm 2006.
A. Thư (Theo Sci-News, Fox News, Daily Mail/NLĐO)

Các tin khác

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Kích hoạt mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Kích hoạt mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội

(GLO)- Sáng 4/10, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: "Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội" với yêu cầu đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển trong mọi ngành, mọi lĩnh vực và trong toàn xã hội.

Ân Tường ra quân hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026

Ân Tường ra quân hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026

(GLO)- Sáng 1-10, UBND xã Ân Tường (tỉnh Gia Lai) phát động các hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 và tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xử lý công việc cho cán bộ, công chức, viên chức, thành viên tổ công nghệ số cộng đồng, đại diện các thôn, trường học.

Người trẻ làm “đại sứ số” cho sản phẩm quê hương

Người trẻ làm “đại sứ số” cho sản phẩm quê hương

(GLO)- Nhanh nhạy ứng dụng công nghệ và mạng xã hội, đoàn viên, thanh niên Gia Lai đang góp sức quảng bá nông sản, sản phẩm OCOP của người dân. Qua đó, sản phẩm địa phương được nhiều người biết đến hơn, còn người trẻ có thêm cơ hội rèn luyện kỹ năng số.

Xã Ia Mơ sơ kết thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị

Xã Ia Mơ sơ kết thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị

(GLO)- Chiều 23-9, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã Ia Mơ (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị sơ kết công tác 9 tháng và triển khai nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2026 về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Phường Diên Hồng ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số”

Phường Diên Hồng ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số”

(GLO)- Chiều 22-9, UBND phường Diên Hồng (tỉnh Gia Lai) tổ chức ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số” tại Tổ dân phố 3 với 20 thành viên. Mô hình gắn xây dựng gia đình văn hóa với ứng dụng công nghệ số, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, an toàn trên không gian mạng.

Công an Gia Lai đưa tiện ích lên môi trường số, phục vụ nhân dân

Công an Gia Lai đưa tiện ích lên môi trường số, phục vụ nhân dân

(GLO)- Từ giải quyết thủ tục hành chính, cấp căn cước, định danh điện tử đến tra cứu vi phạm giao thông, nhiều tiện ích được Công an tỉnh Gia Lai đưa lên môi trường số. Đằng sau là quá trình xây dựng, làm sạch, kết nối dữ liệu, cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW, đổi mới quản lý, phục vụ nhân dân.

Đưa AI vào sản xuất, y tế, logistics: Mức tài trợ lên tới 3 tỷ đồng

Đưa AI vào sản xuất, y tế, logistics: Mức tài trợ lên tới 3 tỷ đồng

(GLO)- Các doanh nghiệp, tổ chức triển khai nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất, y tế, logistics và một số lĩnh vực ưu tiên có thể được ngân sách nhà nước tài trợ tối đa 3 tỷ đồng cho mỗi nhiệm vụ. Hồ sơ được tiếp nhận đến 17 giờ ngày 10-10-2026.

79 nền tảng số dùng chung quốc gia, lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng AI

79 nền tảng số dùng chung quốc gia, lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng AI

(GLO)- Nguyên tắc xuyên suốt khi triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là phải lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhưng không thay thế con người ra quyết định. Khung cũng định hướng sử dụng chung 79 nền tảng số quốc gia, hạn chế đầu tư nhỏ lẻ, trùng lặp.