Gương mặt thơ: Lê Huy Mậu

(GLO)- Ông nguyên là sĩ quan đồ bản rồi làm ở Hải quan, rồi về làm cán bộ tuyên huấn tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu trước khi về nhậm chức Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật, nhưng gốc lại là cử nhân triết học.

Nhắc đến Lê Huy Mậu, bạn đọc nhớ ngay tới bài “Khúc hát sông quê”, nhất là khi bài thơ được cố nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo phổ nhạc.

Với bài hát này, cả nhạc sĩ và nhà thơ trở thành thần tượng của người Nghệ trong nước và người Việt trên khắp thế giới. Mà không chỉ người Nghệ, có thời, các quán karaoke thống kê, khách chọn bài “Khúc hát sông quê” chiếm tới... 50% trong list bài hát.

Thơ ông là dằng dặc quê, dằng dặc nỗi nhớ, ký ức và dằng dặc tình yêu với những nơi mình từng qua, từng sống. Bài “Khúc hát sông quê” mà Nguyễn Trọng Tạo phổ nhạc ấy, thực ra nó là một trường ca, rất dài và hay, đầy ám ảnh, đậm tính triết học. Nhạc sĩ đã chọn những câu... vô lý nhất để phổ nên bài hát hay, tôi đã từng nói điều này với anh Tạo: cá dưới sông, cây trồng trên bãi, lúa gặt rồi để lại rơm thơm... ơ kìa, nó là đương nhiên mà. Thơ phải phát hiện ra cái gì mới chứ, phải bất ngờ chứ? Thì ra, ông đã làm mới trên những điều rất cũ và nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo đã thăng hoa những điều cũ đến đương nhiên ấy.

Giờ 75 tuổi, ông vẫn viết. Với chỉ một ngón trỏ chọc lò dò trên laptop, ông đang cặm cụi hàng ngày viết cuốn sách giới thiệu xuất xứ các bài thơ của mình và cả một cuốn mang hơi hướng nghiên cứu “Thơ, cảm và luận”; còn thơ, ông vẫn đăng hàng ngày trên Facebook cá nhân.

Nhà thơ Văn Công Hùng chọn và giới thiệu.

Biển và đàn bà


Biển dù rộng biển vẫn là hữu hạn

Biển dù sâu biển vẫn có thể dò

Mắt người đàn bà bao la hơn biển

Lòng người đàn bà thăm thẳm khôn đo!


Biển cũng có khi lành, khi dữ

Khi êm ả, khoan thai khi thịnh nộ, cuồng phong

Biển lành dữ biển hiện ra nét mặt

Người đàn bà lành dữ ẩn vào trong!


Trước đàn bà ta như trước biển

Ngưỡng mộ-đắm yêu-thành kính-tôn thờ

Ta chìm-nổi, ta rong khơi, ta tan tác

Biển của ta ơi! Ta muôn thuở dại khờ!


Một bên biển. Một bên nhan sắc

Mặt trời ngang mặt nước. Chiều buông

Lòng nhẹ tựa có thể bay lên được

Thơ ta ơi! Trăng biển đã giăng buồm!


U ẩn quá! Người đàn bà trước biển

Chiều thẫm bóng nàng vào biển hoàng hôn

Ôi có phải trong lòng nàng cũng biển?

Nỗi niềm riêng tim dội sóng khôn cùng!


Mộng ảo tháng Giêng


Minh họa: Huyền Trang

Minh họa: Huyền Trang

Bây giờ đang giữa tháng Giêng

Tôi gieo lục bát tặng riêng một người

Hẳn là người chẳng biết tôi

Người đi nào biết kẻ ngồi trông sau…


Chỉ vì người búi tóc cao

Không thôi, giời ạ! Làm sao biết gì!

Người đâu cổ cao nhường kia?

Lưng thon nhường ấy, dáng đi nhường này!

Để tôi mơ giữa ban ngày

Ngỡ mình vừa gặp người ngoài Đào Nguyên!


Bây giờ đang giữa tháng Giêng

Đền nào phía ấy mà thiêng vậy giời?

Người đà khuất bóng lâu rồi

Khuynh thành để sóng dập dồi một ta!


Khúc hát sông quê


(trích)

Xin bắt đầu từ hạt phù sa

ta cúi nhặt tình cờ bên bờ sông tháng Chạp.


Ôi! Phù sa

những cá thể tự do trong hành trình của đất

đêm nao

chớp bể, mưa nguồn

trong cơn thác lũ

trong sóng đỏ

đất đi

kiến tạo

sinh thành...


Em ơi!

quả ớt cay bổi hổi

trên bãi sông

thuở chưa dấu chân người

anh nghe nói

có một thời

tất cả còn hoang dại

tổ tiên ta chỉ hái lượm mà thôi

lại nghe nói

thuở ta chưa biết ăn gì cả

ta cùng cây cỏ sinh đôi

rồi cây cỏ ăn ta

rồi ta ăn cây cỏ

cũng là khi cay đắng, ngọt bùi

ta và đất kết giao

lấy dòng sông làm lời thề non nước...


Chẳng biết ta đã ăn ở thế nào với đất

mà đất lở sông ơi!

nơi ta chăn trâu thả diều ngày cũ đã đâu rồi

hạt đất quê ta giờ đã bồi về đâu chẳng biết

có làng xóm nào sinh

có hòn đảo nào sinh

từ hạt đất bờ sông quê ta lở

như cuộc đời ta khuyết hao

để đắp bồi rờ rỡ

những sớm má hồng ríu rít cháu con ta...

Các tin khác

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

(GLO)- Giải Nobel Văn học 2026 dự kiến được Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố tại Stockholm vào lúc 13 giờ ngày 8-10 (18 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam). Dù nhiều tên tuổi nổi tiếng được nhắc đến trước giờ công bố, danh tính người đoạt giải vẫn là một ẩn số do quy trình xét chọn được bảo mật.

Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

Mai Ðậu Hũ: Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

(GLO)- Mai Ðậu Hũ, tên thật là Phạm Thị Tuyết Mai (SN 1991, hiện sống tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) là cây bút quen thuộc với bạn đọc nhỏ tuổi. Chị từng in tập thơ thiếu nhi "Khu vườn của mẹ" (NXB Trẻ, 2024) và tập truyện đồng thoại "Chuyện ở rừng xanh thẳm" (NXB Trẻ, 2024).

Rạo rực mùa dã quỳ về…

Rạo rực mùa dã quỳ về…

(GLO)- Không hiểu sao cứ mỗi dịp cuối hạ sang thu, tôi cùng nhóm bạn một thời là những công dân phố núi (Tây Gia Lai), nay định cư tại TP. Hồ Chí Minh lại rạo rực, háo hức rủ nhau về trải nghiệm mùa hoa dã quỳ - cồng chiêng phố núi đến vậy…

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10.

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10

(GLO)- Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai vừa thông tin về cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Giai điệu tự hào”. Cuộc thi dự kiến diễn ra trong tháng 10, nhằm phát hiện giọng hát có triển vọng, phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ trên địa bàn tỉnh.

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

Tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP.HCM), vở kịch Một mối tình (tác giả Như Trúc - đạo diễn) của Sân khấu Mới đưa khán giả về lại miệt đồng bằng sông nước, nơi những con người chân chất cứ loay hoay mãi giữa yêu thương và buông bỏ.

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Không chỉ tìm đến để thưởng thức các tác phẩm hội họa của nhà thiết kế Đỗ Mạnh Cường, nhiều bạn trẻ còn thích thú check-in, tận hưởng không gian ngập sắc hoa và tìm thấy những phút giây thư giãn giữa nhịp sống đô thị.

Những cụ bà sống vui cùng sách

Những cụ bà sống vui cùng sách

(GLO)- Ở tuổi ngoài 70 đến gần 90, đọc sách vẫn là niềm vui mỗi ngày của những người phụ nữ cao tuổi ham học hỏi, thích khám phá điều mới lạ.

Ơn Người từ một triển lãm

Ơn Người từ một triển lãm

(GLO)- Những bức ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh được chọn lọc, trưng bày tại Bảo tàng Pleiku đã thu hút công chúng trong dịp Quốc khánh năm nay, như một lời khẳng định: “Miền Nam nhớ mãi ơn Người”.

Mùa khai trường trong ký ức

Mùa khai trường trong ký ức

Chỉ đợi một làn gió nhẹ lướt qua, không khí ngày khai trường lại rộn rã tràn về trên từng góc phố. Rời xa mái trường dấu yêu đã mấy chục năm, tôi tưởng mình đã đủ già dặn để đứng ngoài những nôn nao của đám trẻ.

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

(GLO)- Hồ Chí Minh - Một con người và một dân tộc là tác phẩm kể về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

(GLO)- Tối 5-9, tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với nhà trường tổ chức chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”, với sự tham gia của các nhạc sĩ, ca sĩ thuộc Chi hội Âm nhạc tỉnh và Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tại Gia Lai.

Món quà lớn mang tên "Tự do"

Món quà lớn mang tên "Tự do"

(GLO)- Tôi được sinh ra khi đất nước đã hòa bình, lớn lên với những bước chân tự do trên dải đất hình chữ S. Với tôi, tự do từng là một điều rất đỗi bình thường. Chỉ đến khi nghe ba kể về chiến tranh, tôi mới hiểu, tự do là món quà được trao bằng tuổi trẻ, máu xương của bao thế hệ.

Những anh hùng bước ra từ câu hát

Những anh hùng bước ra từ câu hát

(GLO)- Có 3 người anh hùng thuộc 3 dân tộc khác nhau nhưng lịch sử và âm nhạc đã đưa họ cùng bước vào một không gian ký ức của Gia Lai, đó là Anh hùng Núp (dân tộc Bahnar), A Sanh (dân tộc Jrai) và Bùi Ngọc Đủ (dân tộc Kinh).

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

(GLO)- Hội Tem tỉnh Gia Lai ra đời năm 1996, là Hội Tem được thành lập sớm nhất ở khu vực Tây Nguyên. Qua 30 năm, Hội đã góp phần phát triển phong trào sưu tập tem, tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm trong nước và quốc tế.

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

(GLO)- Được mệnh danh là vùng “chảo lửa”, ẩm thực ở vùng đất Phú Túc cũng có những dấu ấn độc đáo như một cách thích ứng với khí hậu. Cái nóng dường như in dấu vào khẩu vị của người Jrai - cộng đồng cư trú lâu đời nơi đây.