Gia Lai: Thêm 3 di tích, cụm di tích được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh

(GLO)- Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai vừa có các Quyết định số 566/QĐ-UBND, 567/QĐ-UBND, 568/QĐ-UBND xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh lần lượt với quần thể di tích ấp Tây Sơn Nhì-Cửu An, Miếu An Tân và Đình Cửu Định (thị xã An Khê).

1. Quần thể di tích ấp Tây Sơn Nhì-Cửu An bao gồm cụm 6 di tích: khu sản xuất lương thực nghĩa quân Tây Sơn, Chợ Phiên-Trạm Gò, miếu An Điền Nam (thôn An Điền Bắc, xã Cửu An), miếu An Phước, miếu An Bình (tổ dân phố 3, phường An Phước), miếu An Thạch (thôn An Thạch, xã Xuân An). Quần thể di tích có tổng diện tích trên 8.700 m2. Đây là những di tích có mối quan hệ lịch sử gắn bó mật thiết với nhau tạo thành một quần thể vừa có tính kế thừa vừa có tính thống nhất.

Di tích Chợ Phiên-Trạm Gò. Ảnh tư liệu Lưu Hồng Sơn

Di tích Chợ Phiên-Trạm Gò. Ảnh tư liệu Lưu Hồng Sơn

Quần thể di tích này cũng là những căn cứ khoa học chứng minh lịch sử khai hoang lập ấp, lịch sử di dân, định cư, giao thương của người Kinh ở An Khê trong thời gian 250 năm, từ cuối thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX. Đồng thời có mối liên hệ mật thiết với quần thể di tích “Ấp Tây Sơn Nhất-An Khê”. Hai quần thể này đều nằm trên vùng đất được nghĩa quân Tây Sơn chọn làm căn cứ tiền khởi nghĩa cho cuộc khởi nghĩa Tây Sơn vĩ đại năm 1771.

Qua bao nhiêu thăng trầm lịch sử, đến nay các di tích này vẫn được gìn giữ và phát huy giá trị bằng nhiều hình thức như đặt tên các địa danh, duy trì và thực hành tín ngưỡng truyền thống, kiến tạo và trùng tu các di tích. Chứng tỏ các di tích mang giá trị, ý nghĩa trong đời sống văn hóa của cư dân sinh sống trên vùng đất này.

2. Di tích miếu An Tân thuộc tổ 2, phường An Tân có diện tích trên 3.500 m2. Đây là nơi ghi dấu quá trình khai hoang lập làng của cư dân thôn An Khê xưa, là trung tâm tín ngưỡng của các cư dân thuộc vạn An Tân cũ và phường An Tân ngày nay. Vị thần chủ được thờ phụng tại đây là nữ thần nguồn gốc Champa, tôn hiệu Thiên Y A Na. Ngoài ra, còn có các vị thần: Thành hoàng (thần bảo hộ xóm, làng), Cao Các nguyên quân (thần núi), Bạch Mã thái giám (thần ban sức khỏe, may mắn), Sơn quân (thần Hổ), Tiêu Diện (thần cai quản các âm linh, cô hồn), Chúa Ngung man nương (các nữ thần người Thượng nói chung)...

Miếu An Tân. Ảnh tư liệu Lưu Hồng Sơn

Miếu An Tân. Ảnh tư liệu Lưu Hồng Sơn

Hàng năm, miếu An Tân có các lễ cúng Khai sơn vào ngày 10-1 và cúng Quý Xuân 17-2 (âm lịch). Vào các ngày này, dân làng tập trung tại miếu làm lễ tạ ơn các vị thần linh đã che chở, bảo vệ cho xóm làng.

3. Di tích đình Cửu Định thuộc tổ 1, phường An Phước, có diện tích trên 1.460 m2. Đây là trung tâm tín ngưỡng của cư dân làng Cửu Định cũ. Ngoài 3 vị thần được chính quyền sắc phong công nhận là Thiên Y A Na, Thành hoàng và Thổ địa, các vị thần chính được người dân thờ phụng tại đây còn có các bậc Tiền hiền, Hậu hiền có công với làng, xã.

Đình Cửu Định. Ảnh tư liệu Lưu Hồng Sơn

Đình Cửu Định. Ảnh tư liệu Lưu Hồng Sơn

Các ngày lễ hội chính diễn ra tại đình là cúng Quý Xuân và Thanh Minh vào ngày 16-2, cúng Quý Thu vào ngày 16-8 (âm lịch). Trong đó, cúng Quý Xuân là sự kiện quan trọng nhất thu hút đông đảo người dân tham gia.

Đình Cửu Định là minh chứng lịch sử quá trình di cư, tụ cư, chuyển cư, khai hoang lập làng từ những năm đầu thế kỷ XX của người Việt tại vùng đất An Khê.

Các tin khác

Điểm hẹn văn hóa cuối tuần

Điểm hẹn văn hóa cuối tuần

(GLO)- Từ những đêm diễn sân khấu truyền thống tại phường Quy Nhơn Nam đến không gian cà phê kết hợp trải nghiệm văn hóa ở phường Pleiku, Gia Lai đang mang đến cho người dân và du khách nhiều lựa chọn thư giãn, thưởng thức nghệ thuật.

Chung một tình yêu với văn hóa dân tộc

Chung một tình yêu với văn hóa dân tộc

(GLO)- Giữa chập chùng đại ngàn, có những mối lương duyên được se kết từ tình yêu chung với văn hóa dân tộc. Không chỉ tìm thấy ở nhau sự đồng điệu của trái tim, những người trẻ Bahnar, Jrai còn chung một nhịp đập thiết tha với văn hóa, để rồi từ mái ấm nhỏ, họ cùng nhau giữ mạch nguồn di sản.

Ngân hàng Thanh âm Việt Nam sẽ lưu giữ những gì?

Ngân hàng Thanh âm Việt Nam sẽ lưu giữ những gì?

(GLO)- Từ tiếng rao phố thị, lời ru, tiếng nhạc cụ dân tộc đến những giai điệu sáng tạo của cộng đồng, Ngân hàng Thanh âm Việt Nam được định hướng trở thành nguồn tài nguyên âm nhạc số, góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa, kết nối người sáng tạo và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.

Các bảo vật quốc gia đang trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Gia Lai được gắn mã QR. Ảnh: Ngọc Nhuận

Bảo tàng tỉnh Gia Lai gắn mã QR cho bảo vật quốc gia

(GLO)- Nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác trưng bày và phục vụ khách tham quan, Bảo tàng tỉnh Gia Lai (số 26 Nguyễn Huệ, phường Quy Nhơn) triển khai gắn mã QR đối với các bảo vật quốc gia đang lưu giữ tại đơn vị.

Lễ cúng Mừng nhà rông mới được bà con làng Bi Giông phục dựng tại “Đêm hội Cồng chiêng xã Pờ Tó” lần thứ 2 - 2026.

Âm vọng cồng chiêng trước mùa lễ hội

(GLO) - Festival cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 30-10 đến 8-11 tại Gia Lai. Trước thềm lễ hội, nhiều địa phương trong tỉnh đang rộn ràng tổ chức các liên hoan cồng chiêng như lời chào đón du khách sẵn sàng đến với vùng đất Gia Lai.

Giữ nhịp chiêng trong thế hệ trẻ

Giữ nhịp chiêng trong thế hệ trẻ

(GLO)- Từ không gian cộng đồng đến trường học, tiếng cồng chiêng, điệu múa xoang đang ngày càng gần gũi với nhiều học sinh qua những buổi tập luyện, sinh hoạt thường xuyên, góp phần bồi đắp niềm tự hào, ý thức gìn giữ và tiếp nối di sản văn hóa dân tộc.

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

(GLO)- Giải Nobel Văn học 2026 dự kiến được Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố tại Stockholm vào lúc 13 giờ ngày 8-10 (18 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam). Dù nhiều tên tuổi nổi tiếng được nhắc đến trước giờ công bố, danh tính người đoạt giải vẫn là một ẩn số do quy trình xét chọn được bảo mật.

Gia Lai điều chỉnh quy mô Festival cồng chiêng năm 2026

Gia Lai điều chỉnh quy mô Festival cồng chiêng năm 2026

(GLO)- Ngày 6-10, UBND tỉnh Gia Lai có văn bản chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị Festival cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026; trong đó điều chỉnh kế hoạch, không tổ chức Festival cồng chiêng với quy mô quốc tế.