Những ngày này, dân làng Dơk Rơng (xã Glar, huyện Đak Đoa) tập trung tưới nước cho hơn 2 ha cà phê chung của cộng đồng. Ông Amyên-Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Dơk Rơng-cho biết: Cà phê được trồng từ năm 2008 với mục đích gây quỹ phục vụ các hoạt động chung. Để tiện cho việc chăm sóc, các hộ được chia thành 10 tổ, mỗi tổ chăm sóc 2 sào. Mỗi năm tổ chức khoảng 7-10 đợt ra quân cắt cành, làm cỏ, bón phân, tưới nước và thu hoạch.
Sau khi bán sản phẩm, các tổ tự quản lý nguồn quỹ và trích một phần đóng góp xây dựng các công trình hạ tầng hoặc triển khai các hoạt động ở địa phương.
Đưa chúng tôi tham quan vườn cây, ông Amyên cho biết thêm: Những năm trước, cà phê bán giá thấp nên chỉ thu được 250-500 triệu đồng/năm. Riêng năm 2024, làng thu về gần 800 triệu đồng từ vườn cà phê. Từ nguồn quỹ này, làng đã đóng góp hơn 3 tỷ đồng đầu tư sửa chữa 8 km đường giao thông nông thôn, lắp bóng điện chiếu sáng trên các tuyến đường và xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng.
“Các năm trước, chúng tôi ưu tiên nguồn quỹ để bê tông hóa đường giao thông nông thôn. Đến nay, 100% tuyến đường liên thôn, nội thôn đã được nhựa hóa, bê tông hóa. Mới đây, người dân thống nhất sẽ ưu tiên nguồn quỹ cho việc bê tông hóa các tuyến đường nội đồng và ủng hộ một phần cho các hộ trong diện xóa nhà tạm, nhà dột nát”-ông Amyên nhấn mạnh.
Vừa kéo ống nước tưới cà phê, anh Suinh vui vẻ cho hay: “Nhờ trồng cà phê mà làng có nguồn quỹ dồi dào để đóng góp xây dựng hạ tầng, diện mạo nông thôn ngày càng khang trang hơn; qua đó tạo thuận lợi cho việc đi lại và sinh hoạt của bà con”.
Còn ông Amyơm thì chia sẻ: “Nhờ tham gia các buổi lao động tập thể mà tôi học được nhiều kinh nghiệm hay để chăm sóc 5 ha cà phê của gia đình. Hiện tại, năng suất cà phê của gia đình tôi đạt 4-5 tấn nhân/ha”.
Cách đó không xa, người dân làng Groi Wêt (xã Glar) cũng đang tất bật cắt cành cho 1,1 ha cà phê chung của cộng đồng. Không khí làm việc rộn ràng. Nhanh tay lau những giọt mồ hôi lấm tấm trên trán, bà Blơn chia sẻ: “Mô hình trồng cà phê gây quỹ đã giúp người dân chúng tôi gắn bó với nhau hơn thông qua việc cùng lao động, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất. Bên cạnh đó, địa phương cũng tổ chức được nhiều hoạt động thiết thực nên đời sống của chúng tôi được cải thiện”.
Theo ông Thông-Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Groi Wêt: Mỗi năm, vườn cà phê cho thu trên 5 tấn nhân, góp quỹ được 200-600 triệu đồng. Từ nguồn quỹ này, địa phương đã chi hàng trăm triệu đồng tổ chức các phong trào, hoạt động văn hóa, thể thao.
Bên cạnh đó, địa phương còn lắp đặt được 1 khu vui chơi tại điểm trường Groi Wêt, lắp đặt hệ thống đèn năng lượng mặt trời tại các ngã ba, ngã tư; mua khung rạp để phục vụ các lễ hội của làng. Hiện làng đang đổ bê tông hơn 500 m đường đi ra khu sản xuất.
Nói về hoạt động trồng cà phê gây quỹ của người dân trên địa bàn, ông Bùi Quang Thoại-Phó Chủ tịch UBND xã Glar-thông tin: Toàn xã có 7/9 thôn, làng có mô hình trồng cà phê gây quỹ với tổng diện tích trên 10 ha, hàng năm thu hoạch 40-50 tấn nhân.
Từ nguồn quỹ chung, các thôn, làng đã đóng góp kinh phí xây dựng nhiều công trình hạ tầng và tổ chức nhiều phong trào, hoạt động thiết thực. Riêng giai đoạn 2020-2024, mỗi năm, các thôn, làng đóng góp từ 800 triệu đồng đến 1 tỷ đồng để bê tông hóa các tuyến đường giao thông nông thôn, nội đồng, xây nhà sinh hoạt cộng đồng, lắp đường điện chiếu sáng tại các tuyến đường và xây dựng các công trình vui chơi cho trẻ em.
“Ngoài tham gia trồng cà phê gây quỹ, người dân còn tự nguyện đóng góp kinh phí và ngày công xây dựng các công trình hạ tầng. Đến nay, toàn xã có 4 thôn, làng có tỷ lệ đường giao thông nội thôn được bê tông hóa, nhựa hóa đạt 100% và 5 thôn, làng đạt 75-80%; đường nội đồng được cứng hóa trên 80%. Năm 2016, xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới và đến nay có 3 thôn, làng đạt chuẩn nông thôn mới”-Phó Chủ tịch UBND xã thông tin thêm.
Tương tự, nhiều cộng đồng dân cư tại xã Đak Ta Ley (huyện Mang Yang) cũng triển khai những hoạt động thiết thực từ việc gây quỹ.
Ông Amưt-Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Đak Dwe-cho hay: Làng hiện có 35 hộ với 155 khẩu, trong đó, hơn 97% là người Bahnar. Năm 2015, làng vận động người dân trồng bạch đàn để gây quỹ phục vụ các hoạt động.
“Đến nay, làng đã thu hoạch bạch đàn được 2 lần với tổng số tiền trên 90 triệu đồng. Từ số tiền này, làng phục vụ cho một số hoạt động hiếu hỷ, số còn lại chia đều cho các hộ để mua phân bón hoặc mua sắm vật dụng sinh hoạt”-ông Amưt nói.
Còn anh Sâm (làng Đak Dwe) hồ hởi chia sẻ: “Mỗi lần làng huy động bà con đi bón phân cho vườn bạch đàn hay thu hoạch, tôi đều tham gia. Tôi thấy mô hình này rất thiết thực với dân làng vì có thêm một khoản trang trải chi tiêu. Đồng thời, chúng tôi cũng không phải đóng góp mỗi khi làng có hoạt động”.
Trò chuyện với P.V, ông Nguyễn Văn Chấn-Phó Chủ tịch UBND xã Đak Ta Ley-cho biết: Toàn xã có 2 làng dân tộc thiểu số đã xây dựng mô hình gây quỹ từ trồng bạch đàn. Nguồn quỹ này phần nào giúp các làng có điều kiện tổ chức tốt các buổi sinh hoạt và hoạt động an sinh xã hội. Đặc biệt, thông qua mô hình này, các làng duy trì và phát huy tình đoàn kết trong cộng đồng dân cư, tạo động lực thực hiện các phong trào, hoạt động ở cơ sở.
