Da thịt của núi rừng

(GLO)- Cái năm ấy tôi gầy xanh và ho mãi, những cơn ho rạc rài. Gió mùa từ trong núi thổi ra cũng gầy rộc. Mùa đông hanh khô trên non cao, gió đói mùi hoa, đói mùi quả đã đành, giờ đói cả mùi cỏ dại. Sương muối giết dần cỏ bằng những đêm trăng mờ đục như mắt người già.



Ho thế, ốm nhách thế, tôi vẫn phải leo dốc theo cha hàng ngày lên rẫy. Leo đến tức ngực thì tôi bật ra những câu hỏi: “Trời ăn gì mà xanh thế?”-”Ăn tiếng chim hót”. “Chim ăn gì mà hót?”-”Chim uống nước suối”. “Suối uống gì mà trong thế?”-”Suối uống rừng”… Con hỏi với một bước chân, cha đáp bằng một bước chân, mãi vẫn chưa hết dốc. Đến đấy, cha tôi chỉ tay nói lảng: “Con nhìn kìa, chỗ mới bị sạt vì trận lũ hôm qua ấy là vết thương của rừng, như vết gai cào chân con”.

 Minh họa: HUYỀN TRANG
Minh họa: HUYỀN TRANG



Từ hôm ấy, tôi nghĩ núi rừng có da có thịt.

Tôi nhớ, mỗi dịp xuân về, mẹ vẫn thường nhoẻn cười bảo con cháu: “Đất mùa này như đứa con gái phổng phao rồi, trưởng thành rồi, gieo cây sinh nở được rồi”. Rồi mẹ cứ thế tra những hạt bắp giống xuống các hốc. Chẳng phải bàn, mấy bữa sau bắp lên xanh non. Lúa nương, cây bông lục tục mọc lên. Những loài cỏ, cây dại ở đâu cũng ngoi lên, núi rừng như con thú mạnh khỏe với bộ lông rậm rạp. Cứ thế, bốn mùa qua đi như phép thử, dù mưa nắng khắc nghiệt đến chừng nào, núi rừng vẫn chứng minh được cái bản năng phải sinh tồn, mời gọi mùa màng trong cuộc giao hoan kỳ lạ.

Một dạo, người trong xóm núi của tôi xoay ra nhiều nghề lạ. Những quả núi như con chim rừng bị bắt vào lồng hoảng loạn lao đầu vào nan lồng đến toét đầu, chảy máu. Núi lở lói, mưa nắng vài năm vẫn không che phủ được phần xót đau ấy. Hết đá, đến đất. Đi qua nghe phong thanh người ta bàn: “Vục đất lên mà ăn”, người già tưởng nói bóng gió.

Một ngày, rừng cạn dần bóng cây xanh, suối đói, tiếng chim thưa dần, da trời xanh ngằn ngặt gắt gay chứ không còn dịu dàng. Người ta bắt đầu chia đất ra các món để bán; loại rẻ rúng nhất được đổ vào lấp móng nhà, làm đường. Đất “tan đàn xẻ nghé”, những quả đồi mất chân móng dần sụt lở trong mùa mưa bão.

Dị tật ấy sẽ rất khó lành, người xóm tôi biết thế. Những miếng ăn gấp gáp vội vã từ rừng rồi cũng nghẹn tắc ở cổ. Người trẻ trắng mắt rồi đói vàng mắt. Người già lặng thinh như ngày không gió. Không ai bỏ hạt bắp giống, cây dại cũng đi đâu hết cả. Nghe ai đó bảo, ở nơi khác người ta trồng hoa để làm giàu. Bắt đầu chán các loại hoa cảnh cầu kỳ, có người hoài cổ quay về hoang dại, tìm bình an trong thảo mộc…

Đất nhọc nhằn rồi cũng đến lúc mất giá, bị bỏ rơi. Những ngày có mưa, cỏ lại mọc lên dữ dằn, gai góc hơn. Tôi bỏ giày bước trên gai, được cái vết xước rỏ máu mà sao thấy lòng tha thiết thế, rưng rưng thế. Chỗ mấy hòn đá kia là mộ mẹ già. Mộ mẹ được đắp lên da thịt đất đai, như cái nắm thuốc cả đời mẹ đắp cho người trong vùng khỏi bệnh. Người ta thường hỏi thuốc của mẹ làm từ thứ lá gì thì mẹ không nói. Có nói người ta cũng không hiểu, có hiểu cũng có làm được đâu, dám làm đâu? Lành vết đau rồi, cứ thế núi rừng lại có da có thịt, háo hức đón mùa về…

 

 BÙI VIỆT PHƯƠNG

Các tin khác

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

Nobel Văn học 2026: Chờ giờ công bố, khó đoán người được vinh danh

(GLO)- Giải Nobel Văn học 2026 dự kiến được Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố tại Stockholm vào lúc 13 giờ ngày 8-10 (18 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam). Dù nhiều tên tuổi nổi tiếng được nhắc đến trước giờ công bố, danh tính người đoạt giải vẫn là một ẩn số do quy trình xét chọn được bảo mật.

Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

Mai Ðậu Hũ: Viết cho trẻ thơ từ tình yêu thiên nhiên

(GLO)- Mai Ðậu Hũ, tên thật là Phạm Thị Tuyết Mai (SN 1991, hiện sống tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) là cây bút quen thuộc với bạn đọc nhỏ tuổi. Chị từng in tập thơ thiếu nhi "Khu vườn của mẹ" (NXB Trẻ, 2024) và tập truyện đồng thoại "Chuyện ở rừng xanh thẳm" (NXB Trẻ, 2024).

Rạo rực mùa dã quỳ về…

Rạo rực mùa dã quỳ về…

(GLO)- Không hiểu sao cứ mỗi dịp cuối hạ sang thu, tôi cùng nhóm bạn một thời là những công dân phố núi (Tây Gia Lai), nay định cư tại TP. Hồ Chí Minh lại rạo rực, háo hức rủ nhau về trải nghiệm mùa hoa dã quỳ - cồng chiêng phố núi đến vậy…

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10.

Cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai năm 2026 sẽ diễn ra trong tháng 10

(GLO)- Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai vừa thông tin về cuộc thi Giọng hát hay tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Giai điệu tự hào”. Cuộc thi dự kiến diễn ra trong tháng 10, nhằm phát hiện giọng hát có triển vọng, phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ trên địa bàn tỉnh.

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

'Một mối tình' của Nguyễn Ngọc Tư lên sân khấu

Tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP.HCM), vở kịch Một mối tình (tác giả Như Trúc - đạo diễn) của Sân khấu Mới đưa khán giả về lại miệt đồng bằng sông nước, nơi những con người chân chất cứ loay hoay mãi giữa yêu thương và buông bỏ.

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Nhà thiết kế trẻ công bố 45 bức tranh gây tò mò

Không chỉ tìm đến để thưởng thức các tác phẩm hội họa của nhà thiết kế Đỗ Mạnh Cường, nhiều bạn trẻ còn thích thú check-in, tận hưởng không gian ngập sắc hoa và tìm thấy những phút giây thư giãn giữa nhịp sống đô thị.

Những cụ bà sống vui cùng sách

Những cụ bà sống vui cùng sách

(GLO)- Ở tuổi ngoài 70 đến gần 90, đọc sách vẫn là niềm vui mỗi ngày của những người phụ nữ cao tuổi ham học hỏi, thích khám phá điều mới lạ.

Ơn Người từ một triển lãm

Ơn Người từ một triển lãm

(GLO)- Những bức ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh được chọn lọc, trưng bày tại Bảo tàng Pleiku đã thu hút công chúng trong dịp Quốc khánh năm nay, như một lời khẳng định: “Miền Nam nhớ mãi ơn Người”.

Mùa khai trường trong ký ức

Mùa khai trường trong ký ức

Chỉ đợi một làn gió nhẹ lướt qua, không khí ngày khai trường lại rộn rã tràn về trên từng góc phố. Rời xa mái trường dấu yêu đã mấy chục năm, tôi tưởng mình đã đủ già dặn để đứng ngoài những nôn nao của đám trẻ.

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam

(GLO)- Hồ Chí Minh - Một con người và một dân tộc là tác phẩm kể về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

Chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”

(GLO)- Tối 5-9, tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với nhà trường tổ chức chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”, với sự tham gia của các nhạc sĩ, ca sĩ thuộc Chi hội Âm nhạc tỉnh và Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tại Gia Lai.

Món quà lớn mang tên "Tự do"

Món quà lớn mang tên "Tự do"

(GLO)- Tôi được sinh ra khi đất nước đã hòa bình, lớn lên với những bước chân tự do trên dải đất hình chữ S. Với tôi, tự do từng là một điều rất đỗi bình thường. Chỉ đến khi nghe ba kể về chiến tranh, tôi mới hiểu, tự do là món quà được trao bằng tuổi trẻ, máu xương của bao thế hệ.

Những anh hùng bước ra từ câu hát

Những anh hùng bước ra từ câu hát

(GLO)- Có 3 người anh hùng thuộc 3 dân tộc khác nhau nhưng lịch sử và âm nhạc đã đưa họ cùng bước vào một không gian ký ức của Gia Lai, đó là Anh hùng Núp (dân tộc Bahnar), A Sanh (dân tộc Jrai) và Bùi Ngọc Đủ (dân tộc Kinh).

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

Hành trình 30 năm "giữ lửa" đam mê tem bưu chính ở Gia Lai

(GLO)- Hội Tem tỉnh Gia Lai ra đời năm 1996, là Hội Tem được thành lập sớm nhất ở khu vực Tây Nguyên. Qua 30 năm, Hội đã góp phần phát triển phong trào sưu tập tem, tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm trong nước và quốc tế.

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

Mỹ vị vùng “chảo lửa”

(GLO)- Được mệnh danh là vùng “chảo lửa”, ẩm thực ở vùng đất Phú Túc cũng có những dấu ấn độc đáo như một cách thích ứng với khí hậu. Cái nóng dường như in dấu vào khẩu vị của người Jrai - cộng đồng cư trú lâu đời nơi đây.