Sau khi Hội đồng Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng năm 2026 họp phiên thứ nhất đã thống nhất lựa chọn và công bố 17 ứng viên tiêu biểu từ 71 hồ sơ hợp lệ. Cụ thể, sau thời gian tiếp nhận hồ sơ từ ngày 15/6 đến hết ngày 15-8-2026, giải thưởng nhận được 77 hồ sơ đăng ký từ 51 cơ quan, đơn vị, trường học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước, cùng các đầu mối của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Trong đó có 71 hồ sơ hợp lệ.
Theo đánh giá của Ban tổ chức, hồ sơ năm nay có chất lượng tốt, tương đối đồng đều về thành tích, từ bằng sáng chế, giải pháp hữu ích đến các công bố trên tạp chí, hội thảo quốc tế uy tín và sản phẩm có khả năng ứng dụng thực tiễn.
Điểm mới đáng chú ý của Giải thưởng Quả Cầu Vàng năm 2026 là mở rộng từ 5 lên 10 lĩnh vực xét chọn, bám sát định hướng phát triển các công nghệ chiến lược quốc gia theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
10 lĩnh vực được trao thưởng gồm: công nghệ số; công nghệ mạng di động thế hệ sau, an ninh mạng và lượng tử; robot và tự động hóa; y sinh, dược và sinh học ứng dụng; năng lượng và vật liệu tiên tiến; chip bán dẫn; môi trường và phát triển bền vững; biển, đại dương và lòng đất; hàng không và vũ trụ; đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Việc mở rộng này giúp giải thưởng tiếp cận nhiều nhóm tài năng trẻ hơn, đồng thời định hướng sinh viên, nhà khoa học trẻ tham gia nghiên cứu những lĩnh vực công nghệ được ưu tiên phát triển.
Quy chế mới cũng hoàn thiện tiêu chí đánh giá theo hướng toàn diện, chú trọng không chỉ thành tích nghiên cứu mà còn tính liêm chính khoa học, chất lượng công trình tiêu biểu, giá trị ứng dụng của sản phẩm, giải pháp, năng lực dẫn dắt nhóm nghiên cứu và cam kết đóng góp sau giải thưởng. Mỗi hồ sơ chỉ đăng ký một lĩnh vực, được xác định dựa trên công nghệ lõi; hồ sơ không phù hợp với lĩnh vực đăng ký sẽ không được đưa vào xét giải.
Một điểm mới nữa là lần đầu tiên quy chế quy định cơ chế dành cho nhóm ứng viên tiêu biểu TOP20. Những người được lựa chọn vào danh sách này sẽ được cấp giấy chứng nhận, giới thiệu tham gia các sự kiện, diễn đàn phù hợp và được xem xét đề xuất tiếp tục tham gia xét giải thưởng năm sau nếu đáp ứng điều kiện, không phải thực hiện lại quy trình giới thiệu tại đơn vị chủ quản.
Quy chế cũng gắn danh hiệu với trách nhiệm lan tỏa tri thức. Cá nhân đạt giải phải cam kết đồng hành cùng giải thưởng tối thiểu ba năm, thông qua các hoạt động hỗ trợ, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và truyền cảm hứng khoa học công nghệ cho thế hệ trẻ. Các quy định về liêm chính khoa học, phòng ngừa xung đột lợi ích, xử lý vi phạm và thu hồi giải thưởng được bổ sung, làm rõ nhằm tăng tính khách quan, minh bạch trong xét chọn.
Sau thời gian công bố công khai 17 ứng viên tiêu biểu, Hội đồng sẽ họp phiên thứ hai dự kiến vào cuối tháng 10/2026 để tiếp tục đánh giá để chọn ra 10 nhà khoa học trẻ xuất sắc nhất đề cử Ban Bí thư Trung ương Đoàn trao Giải thưởng KHCN Quả Cầu Vàng năm 2026.
17 ỨNG VIÊN TIÊU BIỂU ĐỀ CỬ XÉT CHỌN GIẢI THƯỞNG KHCN QUẢ CẦU VÀNG NĂM 2026
1. Lĩnh vực Công nghệ số (2 ứng viên)
- Vũ Thị Hạnh (sinh năm 1992), thạc sĩ, Trưởng phòng Công nghệ, Kỹ thuật - Lab Học viện Viettel, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội.
- Hy Trường Sơn (sinh năm 1993), tiến sĩ, trợ lý giáo sư tại Đại học Alabama at Birmingham, Hoa Kỳ.
2. Lĩnh vực Công nghệ mạng di động thế hệ sau, an ninh mạng và lượng tử (1 ứng viên)
- Nguyễn Ngọc Phiên (sinh năm 1992), tiến sĩ, Giám đốc Trung tâm Tin học, Trường Đại học Tôn Đức Thắng.
3. Lĩnh vực Công nghệ robot và tự động hóa (3 ứng viên)
- Nguyễn Thị Vân Anh (sinh năm 1992), tiến sĩ, giảng viên Khoa Tự động hóa, Trường Điện – Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội.
- Thái Mai Thành (sinh năm 1993), tiến sĩ, giảng viên Viện Kỹ thuật và Khoa học Máy tính, Trường Đại học VinUni.
- Nguyễn Đức Thuận (sinh năm 1999), tiến sĩ, giảng viên Khoa Tự động hóa, Trường Điện – Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội.
4. Lĩnh vực Công nghệ y sinh, dược và sinh học ứng dụng (3 ứng viên)
- Lương Xuân Huy (sinh năm 1991), tiến sĩ, giảng viên Khoa Kỹ thuật Hóa học, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội.
- Trần Diệu Linh (sinh năm 1992), tiến sĩ, nghiên cứu viên Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ, Viện Công nghệ tiên tiến, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
- Lê Hữu Thọ (sinh năm 1991), tiến sĩ, giảng viên Khoa Hóa học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM.
5. Lĩnh vực Công nghệ môi trường và phát triển bền vững (3 ứng viên)
- Đinh Viết Cường (sinh năm 1991), phó giáo sư, tiến sĩ, giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội.
- Nguyễn Hữu Đức Tôn (sinh năm 1999), thạc sĩ, nghiên cứu viên tại Trường Sư phạm, Đại học Cần Thơ; thông tin đơn vị chuyên môn trong danh sách gốc chưa rõ.
- Tôn Nữ Quỳnh Trang (sinh năm 1994), tiến sĩ, giảng viên Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM.
6. Lĩnh vực Công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến (1 ứng viên)
- Cao Lê Anh Kiệt (sinh năm 1992), tiến sĩ, trợ lý giáo sư Khoa Công nghệ kỹ thuật Hóa học, Đại học Hiroshima, Nhật Bản.
7. Lĩnh vực Công nghệ chip bán dẫn (1 ứng viên)
- Dương Ngọc Thanh (sinh năm 1992), tiến sĩ, giảng viên Khoa Khoa học và Kỹ thuật Vật liệu, Trường Kỹ thuật Phenikaa, Đại học Phenikaa.
8. Lĩnh vực Công nghệ hàng không và vũ trụ (2 ứng viên)
- Nguyễn Đông Nhật (sinh năm 1991), tiến sĩ, chuyên gia tại Tổ chức Nghiên cứu Khoa học Ứng dụng Hà Lan (TNO).
- Nguyễn Văn Thương (sinh năm 1991), tiến sĩ, giảng viên Viện Công nghệ Hàng không Vũ trụ, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội.
9. Lĩnh vực Công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị (1 ứng viên)
- Trần Lê Hưng (sinh năm 1991), phó giáo sư, tiến sĩ, giảng viên Đại học Gustave Eiffel, Cộng hòa Pháp.
Theo Gia Linh (TPO)
