Nguy cơ bão, mưa lớn diện rộng
Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, từ ngày 10-9 đến ngày 17-9, khu vực Trung Bộ có khả năng xuất hiện đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng. Đáng chú ý, khoảng ngày 12-9 đến ngày 13-9, khu vực giữa Biển Đông có từ 70-80% khả năng xuất hiện áp thấp nhiệt đới và có thể mạnh lên thành bão.
Nằm trong vùng có khả năng xuất hiện mưa lớn, tỉnh Gia Lai đối mặt với nguy cơ xảy ra lũ, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng và chia cắt cục bộ, nhất là tại những khu vực miền núi, vùng trũng thấp và ven biển.
Trước đó, đợt mưa lớn từ ngày 2-9 đến ngày 7-9 đã gây thiệt hại tại một số địa phương. Tuy không có thiệt hại về người, nhưng toàn tỉnh có 1 hộ dân (3 nhân khẩu) tại xã Ia Krái phải di dời khẩn cấp; 1 nhà dân tại xã Ia O bị sập tường; 12 nhà dân tại phường An Phú bị ngập, hiện nước đã rút.
Thiên tai cũng làm ngập khoảng 560 ha cây trồng, 1,6 ha ao nuôi thủy sản; gây thiệt hại một số vật nuôi và xuất hiện 16 điểm sạt lở đường giao thông, bờ sông, bờ kè. Ngay sau đó, các địa phương đã huy động lực lượng tại chỗ hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, sớm ổn định đời sống.
Về tình hình tích nước tại các hồ chứa, tính đến 7 giờ ngày 11-9, 282 hồ chứa trên địa bàn tỉnh đạt 48,4% dung tích thiết kế (hơn 703 triệu m³). Đáng chú ý có sự chênh lệch lớn giữa hai khu vực: các hồ phía Tây đạt 73,4% dung tích (một số hồ đã qua tràn, các hồ lớn đang điều tiết lũ); trong khi đó, 162 hồ phía Đông mới đạt 19,7% và có 23 hồ đang cạn nước.
Trước tình hình này, ngành chức năng xác định phải vận hành chặt chẽ các hồ phía Tây để đón lũ, đồng thời tranh thủ tích nước an toàn tại các hồ phía Đông, phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân.
Qua kiểm tra thực tế tại 71 xã, phường trọng điểm, 100% địa phương đã kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, thành lập đội xung kích và rà soát các điểm nguy cơ xảy ra thiên tai. Tuy nhiên, một số phương án PCTT còn chung chung, chưa lượng hóa cụ thể ngưỡng kích hoạt; cấp xã vẫn còn thiếu phương tiện, thiết bị cứu hộ, trong khi nguy cơ mất điện, mất liên lạc và khó khăn về hậu cần khi địa bàn bị cô lập vẫn hiện hữu.
Chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Thanh nhấn mạnh, trước diễn biến thiên tai ngày càng phức tạp, khó lường, các cấp, ngành, địa phương phải triển khai đồng bộ công tác PCTT cả về chiều sâu và diện rộng theo phương châm “4 tại chỗ” và “3 sẵn sàng”.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các địa phương phải chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, đến từng khu dân cư, từng hộ dân, từng điểm có nguy cơ ngập lụt, sạt lở, chia cắt. Các địa phương phải xác định rõ số hộ cần di dời theo từng kịch bản, địa điểm sơ tán, lực lượng, phương tiện và hậu cần; đồng thời cập nhật đầy đủ phương án lên hệ thống thông tin PCTT của tỉnh.
Các địa phương phải củng cố lực lượng ứng trực tại chỗ; bố trí phương tiện và hậu cần ngay tại những địa bàn có nguy cơ bị chia cắt, không để xảy ra tình trạng thiên tai xảy ra nhưng lực lượng cứu hộ không thể tiếp cận người dân. Đồng thời, chủ động tuyên truyền, hướng dẫn người dân chuẩn bị lương thực, nước uống và các nhu yếu phẩm thiết yếu, nhất là tại những khu vực có khả năng bị cô lập dài ngày.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Thanh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường, với vai trò cơ quan thường trực, tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, kiểm tra phương án của các địa phương; rà soát hồ, đập, kênh mương, dòng chảy và các công trình có nguy cơ mất an toàn.
Sở Xây dựng kiểm tra các công trình giao thông, cầu, cống và khu vực có nguy cơ sạt lở; khẩn trương thanh thải vật cản, bảo đảm dòng chảy, nhất là tại các tuyến cao tốc.
Các ngành Công Thương, Y tế, Tài chính, Công an, Quân đội chủ động phương án bảo đảm hàng hóa thiết yếu, thuốc chữa bệnh, kinh phí, an ninh trật tự và nơi neo đậu an toàn cho tàu thuyền khi có bão.
Trước mắt, các xã, phường phải hoàn thiện phương án ứng phó thiên tai theo hướng chi tiết, cụ thể, lượng hóa từng kịch bản; triển khai các giải pháp tích nước an toàn, đồng thời chuẩn bị phương án phòng, chống hạn hán mùa khô 2026-2027.
Tinh thần chung được xác định là phòng, chống thiên tai phải chủ động từ sớm, từ xa, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện và hậu cần tại chỗ; tuyệt đối không để bị động, bất ngờ khi thiên tai xảy ra.
