Theo BHXH Việt Nam, trong năm 2025, cả nước có 12.449 trường hợp phải thu hồi số tiền hưởng sai do bưu điện báo giảm chậm. Đến tháng 8-2026, vẫn còn 947.989 người hưởng có thông tin chưa khớp với thông tin trên căn cước công dân hoặc chưa cập nhật số căn cước công dân. Đây là những vấn đề cần tiếp tục rà soát, xử lý để hạn chế phát sinh chi trả sai.
Trước tình hình đó, ngày 22-9, BHXH Việt Nam đã có công văn yêu cầu chấn chỉnh một số tồn tại trong công tác chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp và quản lý người hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội hằng tháng qua cơ quan bưu điện.
Một trong những nội dung được đặc biệt lưu ý là kiểm soát việc ủy quyền và nhận thay. Theo BHXH Việt Nam, tại một số địa bàn còn tình trạng chưa lưu đầy đủ chữ ký mẫu, hình ảnh của người hưởng hoặc người được ủy quyền; việc đối chiếu thông tin khi chi trả chưa đầy đủ. Đáng chú ý, có tình trạng nhân viên chi trả còn kết hợp bán hàng, thu nợ, ký nhận thay người hưởng.
BHXH Việt Nam yêu cầu nhân viên bưu điện khi chi trả bằng tiền mặt phải kiểm tra giấy tờ tùy thân, thông tin ủy quyền, đối chiếu hình ảnh và chữ ký của người hưởng hoặc người được ủy quyền. Không được chi trả cho người lĩnh thay nếu không có văn bản ủy quyền hợp lệ hoặc văn bản ủy quyền đã hết hạn.
Đặc biệt, nhân viên chi trả không được ký thay, nhận hộ các chế độ BHXH, trợ cấp thất nghiệp. Trường hợp cố tình vi phạm dẫn đến thất thoát, lãng phí hoặc phát sinh khiếu kiện phải chịu trách nhiệm theo quy định.
BHXH Việt Nam cũng yêu cầu không được khấu trừ trực tiếp lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp thất nghiệp của người hưởng để thu hồi các khoản vay, nợ ngân hàng; đồng thời không được lôi kéo, ép buộc người hưởng sử dụng các dịch vụ khác do bưu điện hoặc tổ chức dịch vụ cung cấp.
Bên cạnh việc kiểm soát khâu chi trả, cơ quan bưu điện được yêu cầu thường xuyên rà soát, cập nhật biến động người hưởng, nhất là người cao tuổi, người ủy quyền nhận thay trong thời gian dài, người nhiều tháng chưa nhận tiền hoặc không có mặt tại nơi cư trú.
Việc kiểm tra trực tiếp tại nơi cư trú phải được thực hiện ít nhất 1 lần mỗi năm, trong đó chú trọng người hưởng trên 80 tuổi, người ốm đau, bệnh tật không có khả năng đi lại và người mất năng lực hành vi dân sự.
BHXH Việt Nam yêu cầu các địa phương tăng cường phối hợp giữa cơ quan BHXH, bưu điện và chính quyền cơ sở để rà soát, xác minh thông tin người hưởng; đồng thời tuyên truyền, vận động người hưởng sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần nâng cao tính minh bạch và hạn chế rủi ro trong quá trình chi trả.
