Bất ngờ phát hiện thành phố Maya cổ nhờ bắn tia laser

Các cuộc khảo sát bằng tia laser đã phát hiện ra một thành phố Maya rộng lớn có niên đại hàng thế kỷ ở Bán đảo Yucatán của Mexico.

Thành phố này có tới 6.674 công trình kiến trúc, bao gồm các kim tự tháp như ở Chichén Itzá và Tikal.

Thành phố được phát hiện ở phía đông-trung tâm Campeche ẩn mình bên cạnh những tòa nhà hiện đại và đường cao tốc. (Ảnh: Luke Auld-Thomas, Antiquity Publications Ltd; CC BY 4.0 )
Thành phố được phát hiện ở phía đông-trung tâm Campeche ẩn mình bên cạnh những tòa nhà hiện đại và đường cao tốc. (Ảnh: Luke Auld-Thomas, Antiquity Publications Ltd; CC BY 4.0 )

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng bản đồ lidar (phát hiện và định vị bằng ánh sáng) được tạo ra trước đó, được tạo ra bằng cách bắn xung laser xuống mặt đất, để phát hiện ra địa điểm có thể có niên đại 1.500 năm.

Với sự phát triển của công nghệ lidar trong vài thập kỷ qua, việc phát hiện ra các khu định cư cổ đại đã tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, công nghệ này rất tốn kém và thường không tiếp cận được với các nhà khoa học mới vào nghề như Luke Auld-Thomas , nhà khảo cổ học tại Đại học Bắc Arizona và là tác giả đầu tiên của nghiên cứu. Nhưng các nhà nghiên cứu đã có ý tưởng về cách vượt qua rào cản này.

Bằng cách rà soát các nghiên cứu lidar được giao trước đó, Auld-Thomas đã xác định được một cuộc khảo sát được tạo ra để đo lường và giám sát carbon trong các khu rừng ở Mexico.

Bằng cách phân tích 129 km2 ở phía đông-trung tâm Campeche, Mexico, nơi chưa từng được tìm kiếm các công trình kiến trúc Maya trước đây, Auld-Thomas và các đồng nghiệp của ông đã tìm thấy dấu vết của một thành phố Maya ẩn mình trong các trang trại và đường cao tốc hiện đại.

Thành phố, mà các nhà nghiên cứu đặt tên là Valeriana theo tên một đầm phá nước ngọt gần đó, có niên đại từ thời kỳ Cổ điển (năm 250 đến năm 900 sau Công nguyên), và cho thấy "tất cả các dấu hiệu của một thủ đô chính trị Maya cổ điển ", bao gồm nhiều quảng trường khép kín được kết nối bằng một con đường đắp cao rộng, các kim tự tháp đền thờ và một sân bóng.

Xa hơn từ trung tâm thành phố Valeriana, các sân thượng và nhà ở rải rác trên sườn đồi, cho thấy một sự phát triển đô thị dày đặc. Nghiên cứu này là nghiên cứu đầu tiên tiết lộ các công trình kiến trúc Maya ở phía đông-trung tâm Campeche.

Auld-Thomas lưu ý rằng khi sự đa dạng và mật độ của nền văn minh Maya dần được tiết lộ, việc nghiên cứu về giai đoạn thời gian này trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Theo Hà Thu (TPO/nguồn Live Science)

Các tin khác

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Kích hoạt mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Kích hoạt mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội

(GLO)- Sáng 4/10, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: "Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội" với yêu cầu đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển trong mọi ngành, mọi lĩnh vực và trong toàn xã hội.

Ân Tường ra quân hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026

Ân Tường ra quân hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026

(GLO)- Sáng 1-10, UBND xã Ân Tường (tỉnh Gia Lai) phát động các hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 và tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xử lý công việc cho cán bộ, công chức, viên chức, thành viên tổ công nghệ số cộng đồng, đại diện các thôn, trường học.

Người trẻ làm “đại sứ số” cho sản phẩm quê hương

Người trẻ làm “đại sứ số” cho sản phẩm quê hương

(GLO)- Nhanh nhạy ứng dụng công nghệ và mạng xã hội, đoàn viên, thanh niên Gia Lai đang góp sức quảng bá nông sản, sản phẩm OCOP của người dân. Qua đó, sản phẩm địa phương được nhiều người biết đến hơn, còn người trẻ có thêm cơ hội rèn luyện kỹ năng số.

Xã Ia Mơ sơ kết thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị

Xã Ia Mơ sơ kết thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị

(GLO)- Chiều 23-9, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã Ia Mơ (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị sơ kết công tác 9 tháng và triển khai nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2026 về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Phường Diên Hồng ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số”

Phường Diên Hồng ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số”

(GLO)- Chiều 22-9, UBND phường Diên Hồng (tỉnh Gia Lai) tổ chức ra mắt mô hình “Gia đình văn hóa số” tại Tổ dân phố 3 với 20 thành viên. Mô hình gắn xây dựng gia đình văn hóa với ứng dụng công nghệ số, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, an toàn trên không gian mạng.

Công an Gia Lai đưa tiện ích lên môi trường số, phục vụ nhân dân

Công an Gia Lai đưa tiện ích lên môi trường số, phục vụ nhân dân

(GLO)- Từ giải quyết thủ tục hành chính, cấp căn cước, định danh điện tử đến tra cứu vi phạm giao thông, nhiều tiện ích được Công an tỉnh Gia Lai đưa lên môi trường số. Đằng sau là quá trình xây dựng, làm sạch, kết nối dữ liệu, cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW, đổi mới quản lý, phục vụ nhân dân.

Đưa AI vào sản xuất, y tế, logistics: Mức tài trợ lên tới 3 tỷ đồng

Đưa AI vào sản xuất, y tế, logistics: Mức tài trợ lên tới 3 tỷ đồng

(GLO)- Các doanh nghiệp, tổ chức triển khai nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất, y tế, logistics và một số lĩnh vực ưu tiên có thể được ngân sách nhà nước tài trợ tối đa 3 tỷ đồng cho mỗi nhiệm vụ. Hồ sơ được tiếp nhận đến 17 giờ ngày 10-10-2026.

79 nền tảng số dùng chung quốc gia, lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng AI

79 nền tảng số dùng chung quốc gia, lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng AI

(GLO)- Nguyên tắc xuyên suốt khi triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là phải lấy dữ liệu làm trung tâm, ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhưng không thay thế con người ra quyết định. Khung cũng định hướng sử dụng chung 79 nền tảng số quốc gia, hạn chế đầu tư nhỏ lẻ, trùng lặp.