(GLO)- 1. Tại kỳ điều chỉnh ngày 8-3-2018, Liên bộ Công thương-Tài chính quyết định chi quỹ bình ổn giá xăng dầu với mức 704 đồng/lít đối với xăng E5, dầu diesel 92 đồng/lít, dầu hỏa 453 đồng/lít, dầu mazut 52 đồng/kg. Với quyết định này xem chừng như các đơn vị kinh doanh xăng dầu lại có cơ hội thu về lợi nhuận cao. Vì sao lại nói như vậy?
Kiểm toán Nhà nước vừa công bố kết quả kiểm toán về việc trích lập, quản lý, sử dụng quỹ bình ổn giá xăng dầu và công tác quản lý điều hành giá xăng dầu giai đoạn 2015-2016. Theo đó, đơn vị này đã chỉ ra hàng loạt bất cập liên quan đến giá cơ sở mặt hàng xăng RON 95, dầu diesel 0,25S mà Liên bộ Tài chính-Công thương đã “quên” công bố. Cụ thể, mặt hàng xăng RON 95 không được Liên bộ công bố tại 47 kỳ điều hành giá năm 2015, 2016; dầu diesel 0,25S tại 23 kỳ điều hành giá năm 2015.
 |
| Ảnh minh họa |
Điều bất cập nhất là khi áp dụng tỷ lệ thuế nhập khẩu chỉ mang tính giải quyết tình thế, không giải quyết được tận gốc vấn đề vì vẫn phát sinh chênh lệch về thuế nhập khẩu giữa xây dựng và thực tế, chưa bảo đảm cơ sở pháp lý vững chắc cũng như tính minh bạch, rõ ràng trong quy định pháp luật. Liên bộ đã áp thuế “không phù hợp với thực tế phát sinh tại các đầu mối nhập khẩu xăng dầu, dẫn tới giá cơ sở tăng cao, tạo một khoản thặng dư lớn cho các đơn vị đầu mối”. Sự chênh lệch này đã tạo điều kiện để 10 đơn vị đầu mối được kiểm toán hưởng lợi trên 3.300 tỷ đồng trong giai đoạn nêu trên.
Những năm qua, do giá xăng trong nước cao hơn một số nước nên tình hình buôn lậu xăng dầu trên biển diễn ra rất phức tạp. Đơn cử như vào ngày 29-1-2016, tại vùng biển Bình Thuận, lực lượng chức năng thu giữ 13 ngàn m3 xăng A92 nhập lậu từ Singapore.
Cũng từ đó, C46 Bộ Công an phát hiện: Trong 3 tháng cuối năm 2015 đến đầu năm 2016, đã có 12 chuyến tàu chở xăng dầu nhập lậu với hơn 73 triệu lít xăng A92 và gần 65 triệu lít dầu DO, trị giá hơn 2.034 tỷ đồng (trong đó có 11 chuyến nhập lậu từ Singapore). Ngày 24-4-2017, Bộ Tư lệnh Cảnh sát Biển Vùng 4 bắt giữ 4 tàu buôn lậu xăng dầu với tổng số tang vật lên đến 1,2 triệu lít tại vùng biển Cà Mau. Tính riêng 10 tháng năm 2017, lực lượng Cảnh sát Biển Việt Nam đã phát hiện, bắt giữ 20 vụ/30 tàu/170 đối tượng buôn lậu xăng dầu, trong đó có trên 3 triệu lít dầu DO. Ngày 2 và 3-3-2018, cũng lực lượng này đã bắt giữ 3 tàu ở vùng biển Hòn Khoai, Cà Mau buôn lậu 600 ngàn lít dầu DO.
Giá xăng dầu mỗi nước phụ thuộc vào chính sách thuế và phí. Giá mỗi lít xăng cao hay thấp tùy vào mức thuế, phí mà quốc gia đó đưa ra. Ở nước ta, 1 lít xăng đang chịu các loại thuế, phí là: thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường, chi phí định mức, lợi nhuận định mức, chi phí bình ổn. Một lít xăng đang chịu thuế môi trường 3 ngàn đồng và mức tối đa trong quy định là 4 ngàn đồng.
Vậy tính ra thuế, phí hiện chiếm hơn 8,5 ngàn đồng/lít xăng, chiếm hơn 45% so với giá bán lẻ hiện hành (trên dưới 18 ngàn đồng/lít). Hiện Bộ Tài chính đã lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc tăng mức thuế bảo vệ môi trường lên kịch trần là 4 ngàn đồng/lít (thậm chí có lúc đã đề nghị tăng lên đến 8 ngàn đồng/lít). Như vậy, nếu cứ vin vào việc tăng thuế, phí áp lên giá xăng dầu làm mục tiêu giúp ngân sách khỏi thiếu hụt thì sẽ tác động tiêu cực đến kinh tế và chính người dân chịu thiệt, đồng thời tình hình buôn lậu trên biển có thể sẽ còn phức tạp hơn.
2. Một cô bạn đồng nghiệp của tôi vừa đăng trên facebook dòng trạng thái cho biết, cô đi siêu thị thì phí gửi xe máy 1 ngàn đồng/lượt, đi bệnh viện thì sáng 3 ngàn đồng/lượt, tối 5 ngàn đồng/lượt. Tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (TP. Pleiku), phí gửi xe là 5 ngàn đồng/lượt, sáng tối như nhau. Đọc những điều đồng nghiệp chia sẻ trên facebook, tôi chợt nghĩ, nếu cô ấy đi xem bóng đá ở Sân vận động Pleiku và phải gửi xe máy với giá 10 ngàn đồng/lượt, không biết còn kêu đến cỡ nào?
Quả thật phí giữ xe ở các nơi tuy do chính quyền địa phương quy định nhưng giá không như nhau, nơi cao, nơi thấp. Đơn cử như từ ngày 1-1-2018, tại quận Hải Châu (TP. Đà Nẵng), phí giữ xe ô tô dưới 16 chỗ là 20 ngàn đồng/lượt ban ngày và 25 ngàn đồng/lượt ban đêm, trên 16 chỗ thì lần lượt là 40 ngàn đồng và 50 ngàn đồng. Cũng từ thời điểm này, tại Hà Nội, phí gửi xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi và xe tải 2 tấn trở xuống cứ 2 giờ đầu tiên là 25 ngàn đồng/giờ, giờ thứ ba, thứ tư mỗi giờ là 35 ngàn đồng và từ giờ thứ năm trở đi mỗi giờ 45 ngàn đồng tại các tuyến phố thuộc các quận trung tâm.
Những năm qua, đời sống kinh tế của người Việt tuy có bước phát triển, một số nhà đã sắm ô tô, thế nhưng phần đông vẫn còn đi xe máy, thậm chí nhiều nhà có đến 4-5 chiếc. Giá xăng dầu tăng và phí giữ xe cao cũng gây khó khăn cho đời sống của các gia đình khi mà mức thu nhập bình quân vẫn còn thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực. Giải quyết tốt những bất cập nêu trên chính là trực tiếp cải thiện đời sống của người dân!
Thanh Phong
