Báo cáo với Đoàn giám sát, ông Phan Văn Minh-Trưởng phòng Dân tộc thị xã Ayun Pa cho biết: thị xã có hơn 10.000 hộ dân, trong đó hộ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 50%. Cuối năm 2023, thị xã còn 144 hộ nghèo (118 hộ nghèo là người dân tộc thiểu số), chiếm 1,44%. Từ năm 2022 đến năm 2024, thực hiện Dự án 1-Chương trình MTQG phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thị xã Ayun Pa đã triển khai hỗ trợ đất ở cho 2 hộ nghèo tại phường Sông Bờ; hỗ trợ nhà ở cho 32 hộ nghèo; hỗ trợ nước sinh hoạt cho 66 hộ nghèo; hỗ trợ chuyển đổi nghề cho 32 hộ nghèo.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai Dự án giải quyết tình trạng thiếu đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt trên địa bàn thị xã còn một số khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, thị xã không còn quỹ đất để hỗ trợ về đất ở và đất sản xuất cho các hộ được thụ hưởng; với kinh phí hỗ trợ 44 triệu đồng cộng với 40 triệu vay ngân hàng chính sách để các đối tượng tự ổn định chỗ ở theo hình thức xen ghép hoặc tự thỏa thuận chuyển nhượng rất khó thực hiện do giá đất ở nông thôn cao hơn định mức hỗ trợ trong khi các hộ nghèo không có tiền để đối ứng thêm. Ngoài ra, các hộ nghèo được hỗ trợ về đất ở, nhà ở chủ yếu xây dựng trên nền đất của cha mẹ cho, nhưng các hộ này chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; do phong tục tập quán, việc cho đất không có văn bản rõ ràng, quá trình hoàn thiện hồ sơ gặp nhiều khó khăn trong quá trình xác minh ban đầu; công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị có liên quan và địa phương còn nhiều bất cập.
Thị xã Ayun Pa để nghị Đoàn giám sát HĐND tỉnh báo cáo UBND tỉnh để xuất với Trung ương mở rộng đối tượng thụ hưởng là hộ đồng bào dân tộc thiểu số mới thoát nghèo, hộ cận nghèo, hộ có thu nhập trung bình còn gặp khó khăn và tăng định mức hỗ trợ. Đồng thời, có cơ chế đặc thù đối với việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các đối tượng được hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất thuộc Chương trình MTQG Phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Kết luận buổi giám sát, Trưởng đoàn giám sát Đinh Ly An đã ghi nhận các ý kiến, kiến nghị của địa phương trình cấp có thẩm quyền xem xét. Đồng thời, đề nghị địa phương tiếp tục nghiên cứu các văn bản hướng dẫn của cấp trên để tìm hướng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Trong đó, các xã, phường và các đơn vị liên quan cần phối hợp chặt chẽ hơn và hỗ trợ người dân để triển khai hiệu quả Chương trình nhằm sớm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân.
